Κυρώσεις για παραβιάσεις του Συμφώνου Σταθερότητας

Την επιβολή προστίμων και το πάγωμα των κοινοτικών επιδοτήσεων στα κράτη-μέλη που παραβιάζουν τους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης αναμένεται να προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 29 Σεπτεμβρίου. Την ίδια ημέρα, μετά από πρόσκληση των εργατικών συνδικάτων, 100.000 εργαζόμενοι από όλη την Ευρώπη αναμένεται να αποκλείσουν το κέντρο των Βρυξελλών, διαδηλώνοντας κατά των μέτρων λιτότητας και τη μείωση μισθών.

Τις νέες νομοθετικές προτάσεις θα παρουσιάσουν ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μπαρόζο και ο επίτροπος Οικονομίας Όλι Ρεν, στο πλαίσιο της αναμόρφωσης του Συμφώνου Σταθερότητας και της βελτίωσης της οικονομικής διακυβέρνησης στην ΕΕ.

Σύμφωνα με κοινοτικές πηγές, οι προτάσεις της Επιτροπής για την αναθεώρηση του Συμφώνου Σταθερότητας θα περιλαμβάνουν μία νέα διαδικασία, με ημιαυτόματες κυρώσεις, όχι μόνο για τις χώρες οι οποίες παρουσιάζουν υπερβολικό δημοσιονομικό έλλειμμα, αλλά και για αυτές που το χρέος τους ξεπερνά το 60% του ΑΕΠ τους.

Ειδικότερα, για τις χώρες με υπερβολικό δημόσιο χρέος, η Επιτροπή αναμένεται να προτείνει τη σταδιακή μείωσή του κατά 5% ετησίως. Παράλληλα, η Επιτροπή προτείνει τη δημιουργία ενός συστήματος παρακολούθησης, το οποίο όταν εντοπίζει «επικίνδυνες ανισορροπίες» στα δημοσιοοικονομικά μεγέθη ενός κράτους μέλους, θα ανάβει το «σήμα κινδύνου» και στη συνέχεια η Επιτροπή θα προβαίνει στις απαραίτητες διορθωτικές συστάσεις προς το συγκεκριμένο κράτος.

Τα κράτη μέλη που αγνοούν τις συστάσεις της Επιτροπής για μείωση του ελλείμματος και χρέους θα υποχρεώνονται σε πρόστιμο, το οποίο θα αντιστοιχεί στο 0,2% του ΑΕΠ τους. Την απόφαση για την επιβολή προστίμου θα μπορεί να την παίρνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και θα μπορεί να ακυρωθεί μόνο με ειδική πλειοψηφία του συμβουλίου υπουργών.

«Οι κυρώσεις θα είναι ρεαλιστικές και επαρκώς αποτρεπτικές για όλα τα κράτη-μέλη και ιδιαίτερα για τα μέλη της Ευρωζώνης», ανέφερε κοινοτικός αξιωματούχος. Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν διαφωνίες ανάμεσα στα κράτη-μέλη, αναφορικά με την έκταση των κυρώσεων. Για παράδειγμα, η Μ. Βρετανία θέλει να τις περιορίσει μόνο στους κόλπους της Ευρωζώνης, ενώ η Γερμανία μαζί με τη Σουηδία και αρκετές πρώην ανατολικές χώρες θέλουν οι κυρώσεις να εφαρμόζονται σε όλους.

Τέλος, τα κράτη-μέλη είναι διχασμένα στο κατά πόσο η επιβολή κυρώσεων θα πρέπει να είναι άμεση. Η Γερμανία, η Μ. Βρετανία και η Ολλανδία είναι υπέρ των ημιαυτόματων κυρώσεων, κάτι με το οποίο φαίνεται πως δεν συναινούν η Γαλλία, η Ιταλία και το Βέλγιο που επιθυμούν οι κυρώσεις να επιβάλλονται από τα κράτη-μέλη και όχι από την Επιτροπή.

Την ίδια ώρα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) καθιστά υποχρεωτική για 25 χώρες μια τακτική εξέταση της υγείας του χρηματοπιστωτικού τους συστήματος, κάτι το οποίο γινόταν μέχρι σήμερα με πολύ ακανόνιστο τρόπο. 

Το ανώτατο όργανο λήψης αποφάσεων του ΔΝΤ, το διοικητικό του συμβούλιο, ψήφισε να γίνουν υποχρεωτικά τα «Προγράμματα Αξιολόγησης του Χρηματοπιστωτικού Τομέα» για τις χώρες που θεωρούνται οι πιο σημαντικές για το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα, αναφέρει το ΔΝΤ σε ανακοίνωση του. Πρόκειται για τις μεγαλύτερες ανεπτυγμένες χώρες, ανάμεσά τους όλα τα μέλη της G7 και συνολικά 12 χώρες της Δυτικής Ευρώπης, αλλά επίσης και η Αυστραλία, οι πρόσφατα ανεπτυγμένες οικονομίες της Ασίας (Νότια Κορέα, Χονγκ Κονγκ, Σιγκαπούρη) και οι αναδυόμενες οικονομίες (Βραζιλία, Κίνα, Ινδία, Μεξικό, Ρωσία, Τουρκία).

Οι εκθέσεις αυτές δημιουργήθηκαν μετά την ασιατική κρίση στα τέλη της δεκαετίας του 1990, με σκοπό τον εντοπισμό των ανισορροπιών που θα αναπτύσσονταν σε μια συγκεκριμένη χώρα. Οι πρώτες χρονολογούνται από το 2001 και συντάσσονταν μέχρι σήμερα σε εθελοντική βάση.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες, που προκάλεσαν την παγκόσμια οικονομική κρίση που ξέσπασε το 2007, έχουν επικριθεί ότι υποβλήθηκαν σε μια από τις εξετάσεις αυτές μόνον κατά το τέλος του 2009.

Το διοικητικό συμβούλιο δεν έχει ακόμη αποφασίσει ποια θα πρέπει να είναι η περιοδικότητα των εκθέσεων αυτών, αν και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει προτείνει την σύνταξη μιας τέτοιας έκθεσης κάθε τρία χρόνια.