Εστιάζει στις δημόσιες δαπάνες ο Μπαράκ Ομπάμα

Στις δημόσιες δαπάνες στρέφει πλέον το ενδιαφέρον του ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα μετά την υπερψήφιση από το κογκρέσο του νομοσχεδίου για τις φορολογικές περικοπές.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής της πλειοψηφίας των Δημοκρατικών στη Γερουσία, οι επικεφαλής των δύο κομμάτων έχει καταλήξει σε συμβιβασμό για τις βραχυπρόθεσμες χρηματοδοτήσεις, ο οποίος θα διευκολύνει τη λειτουργία της κυβέρνησης μέχρι τις 4 Μαρτίου και η τελική ψηφοφορία θα γίνει κατά πάσα πιθανότητα την Τρίτη. Ωστόσο, αυτό απλώς μεταθέτει τη σύγκρουση ανάμεσα στην κυβέρνηση και στους Ρεπουμπλικάνους που, ενθαρρυμένοι από τις μεγάλες εκλογικές νίκες του Νοεμβρίου, πιέζουν για άμεσες μειώσεις δαπανών στους επόμενους μήνες.

Μία εκτεταμένη περίοδος αβεβαιότητας είναι το πιο πιθανό αποτέλεσμα για τις αγορές και τις επιχειρήσεις που δουλεύουν με το αμερικανικό Δημόσιο. Οι τριβές θα μπορούσαν να εμποδίσουν τη δυνατότητα του Ομπάμα να επιβάλλει τις μεταρρυθμίσεις που έχει υπογράψει για την υγεία και τον οικονομικό διακανονισμό, οι οποίες έχουν εγκριθεί αλλά δεν έχουν χρηματοδοτηθεί, θα θέσει χιλιάδες θέσεις εργασίας στο δημόσιο τομέα σε κίνδυνο, θα περικόψει επιδόματα και θα περιορίσει τη δυνατότητα των υπηρεσιών να λειτουργούν με ελάχιστα.

Η διάσταση μεταξύ Ομπάμα και Ρεπουμπλικάνων θα επαναφέρει τους κινδύνους να σταματήσει να λειτουργεί ο δημόσιος τομέας, γεγονός το οποίο θα αναστατώσει τα πάντα, από τη βιομηχανία ελεύθερου χρόνου μέχρι τα δικαστήρια πτωχεύσεων. Όποιο και αν είναι το αποτέλεσμα, οι Δημοκρατικοί θα παίζουν άμυνα, αφού έχουν προωθήσει επιθετικά μέτρα για τις δαπάνες, ανάμεσα στα οποία (το 2009) ένα διετές πακέτο κινήτρων ύψους 814 δισεκατομμυρίων για να αντιμετωπιστεί η οξύτερη μετά την ύφεση του 1929 οικονομική κρίση.

Οι οικονομολόγοι λένε ότι οι ομοσπονδιακές δαπάνες άμβλυναν την επίδραση της ύφεσης και ο Λευκός Οίκος ανησυχεί ότι οι άμεσες περικοπές θα δυσχεράνουν την οικονομική ανάκαμψη. Αλλά στις μετρήσεις της κοινής γνώμης, οι ψηφοφόροι λένε ότι στην καλύτερη περίπτωση οι επιπλέον δαπάνες αποδείχτηκαν αναποτελεσματικές και στις εκλογές του Νοεμβρίου οι Ρεπουμπλικάνοι κέρδισαν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων και κάποιες έδρες στη Γερουσία, υποσχόμενοι περικοπές 100 δισεκατομμυρίων από τον προϋπολογισμό για να βοηθηθεί να μειωθεί το έλλειμμα του 1,3 τρισεκατομμυρίου στο τρέχον οικονομικό έτος.

Τώρα οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν την ευκαιρία να κάνουν την υπόσχεση τους πράξη και, όπως δήλωσε ο Τζον Μπρέμερ, ο οποίος θα αναλάβει καθήκοντα προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων τον Ιανουάριο, οι συνάδελφοί του εξετάζουν ποια προγράμματα να κόψουν.

Η εξεύρεση των 100 δισεκατομμυρίων σε έναν προϋπολογισμό 3,5 τρισεκατομμυρίων θα είναι πρόκληση, επειδή οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν αποκλείσει μειώσεις στην άμυνα και στις καταβολές επιδομάτων, όπως της Κοινωνικής Ασφάλειας και της Φροντίδας Υγείας, αφήνοντας ουσιαστικά μόνο 500 δισεκατομμύρια, στα οποία να μπορούν να γίνουν περικοπές. Επειδή, όμως, σχεδόν το μισό οικονομικό έτος θα έχει τελειώσει μέχρι το Μάρτιο που λήγει η επέκταση των δαπανών, οι Ρεπουμπλικάνοι θα έχουν μόλις 250 δισεκατομμύρια δημοσίων δαπανών να εξετάσουν για περικοπές.

Αυτό σημαίνει μαζικές απολύσεις, καθώς δεν θα υπάρχει άλλος τρόπος να γίνουν οι περικοπές, λένε αναλυτές. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, οι πιθανότεροι στόχοι θα περιλαμβάνουν τη βοήθεια σε φοιτητές, την έρευνα για θέματα υγείας και το υπουργείο Δικαιοσύνης. Παρ’ όλα αυτά, τέτοιες περικοπές είναι απίθανο να γίνουν αποδεκτές από τον Ομπάμα, οι πολιτικοί φίλοι του οποίου εξακολουθούν να ελέγχουν τη Γερουσία και ο οποίος θέλει να δει μια ραγδαία πτώση της ανεργίας εν όψει της προεκλογικής του εκστρατείας για τις εκλογές το 2012.

Σε αυτό το πλαίσιο, το 2011 μοιάζει πολύ με το 1995, την τελευταία φορά που έγινε μάχη για τον προϋπολογισμό και είχε ως αποτέλεσμα να διακοπεί η λειτουργία του δημόσιου τομέα. Τότε οι επιχειρήσεις έχασαν εκατομμύρια δολάρια σε τουριστικά έσοδα από τον τουρισμό, γιατί είχαν σταματήσει να λειτουργούν τα εθνικά πάρκα και η υπηρεσία έκδοσης διαβατηρίων είχε αναστείλει τη λειτουργία της για 21 ημέρες. Τότε οι ψηφοφόροι είχαν καταλογίσει την ευθύνη στους Ρεπουμπλικάνους, αλλά τώρα είναι αμφίβολο ποιος θα κερδίσει σε μία παρόμοια αναμέτρηση.