Goldman Sachs: Διπλό «σήμα» για ελληνικές τράπεζες από ΑΙ και καταθέσεις

Σύνοψη

Η τεχνητή νοημοσύνη (ΑΙ) αναδεικνύεται σε έναν από τους βασικούς διαρθρωτικούς καταλύτες για τον ευρωπαϊκό τραπεζικό κλάδο, με την Goldman Sachs να επιχειρεί αναλυτική ποσοτικοποίηση του οφέλους.

Σύμφωνα με τον αμερικανικό οίκο, η πλήρης υιοθέτηση εφαρμογών AI θα μπορούσε να ενισχύσει την απόδοση ιδίων κεφαλαίων (ROE — Return on Equity, δείκτης κερδοφορίας ως ποσοστό κεφαλαίων) των ευρωπαϊκών τραπεζών κατά περίπου 240 μονάδες βάσης σε όρους ROE, χωρίς να συνυπολογίζονται τα αρχικά κόστη επένδυσης.

Η ανάλυση βασίζεται σε 32 πραγματικές περιπτώσεις χρήσης και πάνω από 100 υφιστάμενες πρωτοβουλίες AI στον ευρωπαϊκό τραπεζικό χώρο, που καλύπτουν τέσσερις βασικές κατηγορίες: εξυπηρέτηση πελατών, ανάλυση δεδομένων, αυτοματοποίηση εσωτερικών διαδικασιών και πιστωτικό/ρυθμιστικό έλεγχο. Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι το όφελος προκύπτει κυρίως από τη μείωση κόστους και λιγότερο από την αύξηση εσόδων, με την ευκαιρία στο σκέλος των δαπανών να είναι πάνω από τετραπλάσια εκείνης στα έσοδα.

Τι αλλάζει τώρα

Σε επίπεδο αποτελεσμάτων, η Goldman Sachs εκτιμά ότι η εφαρμογή AI θα μπορούσε να οδηγήσει σε περίπου 2% επιπλέον έσοδα για τον κλάδο, με παράλληλη μείωση λειτουργικών εξόδων κατά περίπου 9% και βελτίωση του κόστους κινδύνου κατά 7 μονάδες βάσης, μέσω πιο ακριβούς πιστοληπτικής αξιολόγησης και έγκαιρης ανίχνευσης προβληματικών ανοιγμάτων. Το συνδυαστικό αποτέλεσμα αυτών των παραγόντων μεταφράζεται στη δυνητική ενίσχυση των αποδόσεων.

Ωστόσο, το όφελος δεν είναι ομοιόμορφο. Με βάση τη διαφορετική διάρθρωση εσόδων, κόστους και κεφαλαίων, η διαφορά μεταξύ τραπεζών που είναι καλύτερα τοποθετημένες για να αξιοποιήσουν το AI και εκείνων που υστερούν μπορεί να φθάνει τις 300 μονάδες βάσης σε όρους ROE. Οι τράπεζες με υψηλότερο λειτουργικό κόστος, μεγαλύτερη ένταση εργασίας και σημαντική έκθεση σε δραστηριότητες προμηθειών και διαχείρισης περιουσίας εμφανίζουν υψηλότερο δυνητικό όφελος.

Ελληνικές τράπεζες: χαμηλότερο όφελος, αλλά και μικρότερος κίνδυνος

Για το 2027, οι ελληνικές τράπεζες τοποθετούνται στο χαμηλότερο τμήμα της κατανομής, με εκτιμώμενη ενίσχυση ROE περίπου μεταξύ 130 και 170 μονάδων βάσης, έναντι μέσου όρου 243 μονάδων βάσης για το σύνολο του δείγματος. Η εικόνα αυτή αντανακλά τη διαφορετική διάρθρωση των ισολογισμών και το γεγονός ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν ήδη περάσει πολυετή φάση εξυγίανσης και βελτίωσης κόστους — δηλαδή έχουν ήδη αποκομίσει μέρος των κερδών αποδοτικότητας που αλλού θα επιφέρει το AI.

Την ίδια στιγμή, η έκθεση εξετάζει και την άλλη όψη της τεχνητής νοημοσύνης: τον αυξημένο ανταγωνισμό σε προμήθειες και κυρίως στο κόστος καταθέσεων, λόγω μεγαλύτερης διαφάνειας τιμολόγησης και ευκολότερης σύγκρισης προϊόντων από πλευράς καταναλωτών.

Σε υποθετικό σενάριο αύξησης κατά 25 μονάδες βάσης του κόστους επιτοκιακών καταθέσεων λιανικής, η Goldman Sachs εκτιμά αρνητική επίπτωση περίπου 3% στα κέρδη προ φόρων, που αντιστοιχεί σε περίπου 0,7 ποσοστιαίες μονάδες στο ROTE (Return on Tangible Equity — απόδοση επί των ενσώματων ιδίων κεφαλαίων) σε μέσο όρο κλάδου.

Σε αυτό το μέτωπο, οι ελληνικές τράπεζες συγκαταλέγονται, σύμφωνα με την ανάλυση, μεταξύ εκείνων που εμφανίζουν σχετική ανθεκτικότητα. Η πλειονότητα των καταθέσεων στις ελληνικές τράπεζες βρίσκεται σε λογαριασμούς όψεως (τρεχούμενοι λογαριασμοί χωρίς δεσμευμένη διάρκεια) ή χαμηλής αμοιβής, ενώ το μερίδιο των προθεσμιακών προϊόντων είναι περιορισμένο, στοιχείο που περιορίζει την ευαισθησία του καθαρού επιτοκιακού εσόδου (NII) σε ενδεχόμενη αύξηση ανταγωνισμού στις αποδόσεις.

Το ισοζύγιο για τον ευρωπαϊκό κλάδο

Η Goldman Sachs συμπεραίνει ότι, από τη μία πλευρά, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να λειτουργήσει ως σταδιακός καταλύτης ενίσχυσης λειτουργικής αποδοτικότητας και αποδόσεων για τον ευρωπαϊκό κλάδο.

Από την άλλη, δημιουργεί νέες πιέσεις σε επιλεγμένα έσοδα και στο κόστος χρηματοδότησης. Για τις ελληνικές τράπεζες, το ισοζύγιο αυτό μεταφράζεται σε συγκρατημένο άμεσο όφελος σε όρους ROE από την υιοθέτηση AI, αλλά και σε συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι άλλων ευρωπαϊκών αγορών ως προς την ευαισθησία στο κόστος καταθέσεων.

Watch Now