Σύνοψη
Ο πόλεμος στον Περσικό και η διατάραξη των ενεργειακών ροών στα Στενά του Ορμούζ, ανατρέπουν τις προβλέψεις για τις τιμές πετρελαίου το 2026, με μεγάλους οργανισμούς να τοποθετούν τον μέσο όρο για το Brent έως και στα 80 δολαρία το βαρέλι — έναντι εκτιμήσεων 55–60 δολαρίων πριν από τη σύγκρουση. Ανατρέπονται έτσι οι σχεδιασμοί των κρατικών προυπολογισμών και των εταιρειών, επηρεάζοντας και τις προσδοκίες για τις αγορές. Η EIA προχώρησε στη μεγαλύτερη αναθεώρηση (+36%), ενώ σε ακραία σενάρια η Bank of America βλέπει τιμές έως και 130 δολάρια το βαρέλι. |
Η έναρξη του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν και η διατάραξη των ενεργειακών ροών στον Περσικό Κόλπο έχουν οδηγήσει σε ταχεία αναθεώρηση των εκτιμήσεων για τις τιμές του πετρελαίου το 2026 από μεγάλες τράπεζες και ενεργειακούς οργανισμούς, με «μαύρα σενάρια» να κάνουν την εμφάνισή τους.
Οι αναλυτές συμφωνούν πλέον ότι η σύγκρουση έχει εισαγάγει σημαντικό γεωπολιτικό «ασφάλιστρο κινδύνου» (risk premium — το πρόσθετο κόστος που ενσωματώνουν οι αγορές λόγω αβεβαιότητας) στις αγορές αργού, αν και διαφωνούν ως προς το πόσο θα διαρκέσει και πόσο ψηλά θα διαμορφωθεί τελικά ο μέσος όρος των τιμών.
Αν αυτά τα σενάρια επιβεβαιωθούν, οι επιπτώσεις δεν θα περιοριστούν στις αγορές ενέργειας. Σχεδόν κανένας κρατικός προϋπολογισμός, από χώρες-εισαγωγείς όπως η Ελλάδα και η υπόλοιπη ΕΕ μέχρι πετρελαιοπαραγωγούς, δεν είχε στηριχτεί σε τιμές $70-80 για το Brent.
Οι δημοσιονομικές προβλέψεις για το 2026 στηρίχθηκαν σε εκτιμήσεις γύρω στα $55-60 το βαρέλι, τιμές που πλέον μοιάζουν με ανάμνηση άλλης εποχής. Ενεργειακό κόστος, πληθωρισμός, δημοσιονομικά ελλείμματα, ακόμη και οι προβλέψεις των κεντρικών τραπεζών για τα επιτόκια αλλάζουν δραματικά σε ένα περιβάλλον πετρελαίου στα $80.
Με επιπτώσεις για τους επιχειρησιακούς σχεδιασμούς των εταιρειών ανά τον κόσμο, αλλά και για τις προσδοκίες απο τις αγορές.
Τι αλλάζει τώρα
| Βασικές αλλαγές |
| ► Αναθεωρούνται οι προβλέψεις Brent 2026 στο εύρος $70–$80 — από $55–$60 πριν τη σύγκρουση, αύξηση 20–36% ανάλογα τον οίκο |
| ► Εντοπίζεται έλλειμμα 1,1 εκατ. βαρελιών/ημέρα στο α' εξάμηνο 2026 (εκτίμηση Bank of America) λόγω διατάραξης στα Στενά του Ορμούζ (κρίσιμο πέρασμα για ~20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου) |
| ► Ανατρέπονται οι δημοσιονομικές παραδοχές κρατών-εισαγωγέων (Ελλάδα, ΕΕ) που βασίστηκαν σε Brent $55–$60 |
| ► Εμφανίζονται ακραία σενάρια στα $100–$130 αν οι διαταραχές επεκταθούν στο β' εξάμηνο ή πληγούν βασικές υποδομές LNG |
| ► Προστίθεται μόνιμο γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου στις τιμές του αργού, ακόμη και σε σενάρια διακοπής του πολέμου |
EIA: Η πιο εντυπωσιακή ανατροπή
Η μεγαλύτερη αναθεώρηση ήρθε από την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ (EIA — Energy Information Administration, ο στατιστικός και αναλυτικός οργανισμός του αμερικανικού Υπουργείου Ενέργειας).
Στη μηνιαία έκθεσή της Short-Term Energy Outlook για τον Μάρτιο, η EIA αναθεώρησε την πρόβλεψή της για το Brent (το διεθνές πρότυπο τιμολόγησης αργού πετρελαίου) στα περίπου 79 δολάρια το βαρέλι — από μόλις 58 δολάρια τον προηγούμενο μήνα, αύξηση 36%. Το WTI (West Texas Intermediate — το αμερικανικό πρότυπο αργού) αναμένεται κατά μέσο όρο γύρω στα 73,6 δολάρια.
Η ανάλυση της EIA βασίζεται στο σενάριο ότι η σύγκρουση θα προκαλέσει σημαντικές διαταραχές στις ροές πετρελαίου μέσω των Στενών του Ορμούζ στο βραχυπρόθεσμο διάστημα, καθώς και προσωρινές διακοπές παραγωγής σε ορισμένες περιοχές.
Ο οργανισμός εκτιμά ότι το Brent θα κινηθεί κατά μέσο όρο στα 91 δολάρια στο δεύτερο τρίμηνο, υποχωρώντας σταδιακά στα 70 δολάρια στο τέταρτο τρίμηνο, καθώς η ναυσιπλοΐα και η παραγωγή αποκαθίστανται.
Η EIA εκτιμά ότι τα παγκόσμια αποθέματα θα αυξηθούν κατά μέσο όρο κατά 1,9 εκατ. βαρέλια ημερησίως μέσα στο 2026, μόλις εξομαλυνθούν οι ροές.
HSBC: Στα $80 το Brent — η πιο υψηλή εκτίμηση
Μία από τις πιο «απαισιόδοξες» — δηλαδή υψηλότερες — προβλέψεις προέρχεται από την HSBC, η οποία στις 10 Μαρτίου αναθεώρησε την εκτίμησή της στα 80 δολάρια το βαρέλι για το Brent (από 65 δολ.) και 76 δολάρια για το WTI (από 62 δολ.).
Η τράπεζα συνέδεσε ρητά την αναθεώρηση με τις διαταραχές στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων διακινείται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.
Σύμφωνα με την HSBC, ακόμη και περιοδικές διακοπές ή αυξημένοι κίνδυνοι ασφαλείας στην περιοχή αρκούν για να ενσωματωθεί ένα υψηλότερο, πιο μόνιμο γεωπολιτικό ασφάλιστρο στις διεθνείς τιμές.
Bank of America: Έλλειμμα 1,1 εκατ. βαρελιών/ ημέρα στο 6μηνο
Αντίστοιχα υψηλή εκτίμηση έχει διατυπώσει και η Bank of America (BofA). Σε έκθεσή της στις 11 Μαρτίου, η τράπεζα ανέφερε ότι αναμένει το Brent να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στα περίπου 77,5 δολάρια το βαρέλι το 2026, με το WTI περίπου 5 δολάρια χαμηλότερα.
Η BofA εκτιμά ότι ο πόλεμος δημιουργεί έλλειμμα στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου περίπου 1,1 εκατ. βαρελιών ημερησίως στο πρώτο εξάμηνο του 2026, αποδίδοντάς το κυρίως στη διατάραξη της διέλευσης δεξαμενόπλοιων από τα Στενά του Ορμούζ και σε επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές.
Στο βασικό σενάριο της τράπεζας («regime alteration»), οι ενεργειακές ροές θα μπορούσαν να εξομαλυνθούν ήδη από τον Απρίλιο. Ωστόσο, η ανάδειξη του Μοτζταμπά Χαμενεΐ ως νέου ανώτατου ηγέτη ανοίγει σενάρια παράτασης.
Σε ακραίο σενάριο, η BofA βλέπει μέσο όρο $100, και έως $130 αν οι διαταραχές επεκταθούν στο δεύτερο εξάμηνο.
UBS και Standard Chartered: Πιο συγκρατημένες στην άνοδο
Άλλοι οργανισμοί εμφανίζονται πιο συγκρατημένοι, αν και κι αυτοί αναθεώρησαν σημαντικά τις προβλέψεις τους. Η UBS αύξησε την πρόβλεψή της για το Brent στα 72 δολάρια (από 62 δολ. προηγουμένως).
Η τράπεζα απέδωσε την αναθεώρηση στην κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή και στη σχεδόν de facto διακοπή της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.
Προειδοποίησε ότι πλήγματα σε ενεργειακές υποδομές (όπως οι εγκαταστάσεις LNG του Κατάρ) θα μπορούσαν να ωθήσουν το Brent πάνω από τα 90 δολάρια, ενώ παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών θα το έστελνε πάνω από τα 100 δολάρια.
Παρόμοια κίνηση έκανε και η Standard Chartered, η οποία αναθεώρησε στα 70 δολάρια (από 63,5 δολ.). Η τράπεζα υποστηρίζει ότι οι αγορές είχαν υποτιμήσει τους κινδύνους που προκύπτουν από τη συγκέντρωση των ενεργειακών διαδρομών σε λίγα κρίσιμα σημεία (chokepoints) και από την περιορισμένη διαθέσιμη πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα παγκοσμίως. Η σύγκρουση, σημειώνει, επαναφέρει στο προσκήνιο την ευπάθεια των αλυσίδων εφοδιασμού στον Περσικό Κόλπο.
Συνολικά, οι αναθεωρημένες προβλέψεις τοποθετούν τον μέσο όρο Brent για το 2026 σε ένα εύρος μεταξύ 70 και 80 δολαρίων — εικόνα που αντανακλά δύο αντίρροπες δυνάμεις: από τη μία, το σοκ προσφοράς και το γεωπολιτικό ασφάλιστρο·. Κι από την άλλη, την προσδοκία ότι η παγκόσμια παραγωγή εκτός Κόλπου θα αντισταθμίσει μέρος των απωλειών.
Κρίσιμο ερώτημα παραμένει η διάρκεια του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ — και η πιθανή περαιτέρω κλιμάκωση της σύγκρουσης.
Watch Now
| Τι να παρακολουθήσετε |
| ► Παρακολουθήστε την εξέλιξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και τυχόν πλήγματα σε υποδομές LNG του Κατάρ — κάθε κλιμάκωση μπορεί να ωθήσει το Brent πάνω από τα $90, εκτοξεύοντας και το φυσικό αέριο, σύμφωνα με τη UBS |
| ► Αξιολογήστε τον αντίκτυπο στους δημοσιονομικούς σχεδιασμούς Ελλάδας και ΕΕ, που βασίστηκαν σε Brent $55–$60 — τιμές πετρελαίου στα $80 αλλάζουν ελλείμματα, πλεονάσματα, πληθωρισμό και προβλέψεις για τα επιτόκια |