Μετά τη Θεσσαλονίκη και την 90ή ΔΕΘ, η ατζέντα του Κυριάκου Μητσοτάκη περιλαμβάνει τη σημερινή σημαντική επίσκεψη στην Αίγυπτο, σηματοδοτώντας την προσπάθεια της Αθήνας να ενισχύσει περαιτέρω το γεωπολιτικό της αποτύπωμα σε μια εξαιρετικά ευαίσθητη περιοχή.
Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε μια κρίσιμη συγκυρία για την ανατολική Μεσόγειο και περιλαμβάνει τόσο διμερή συνάντηση του πρωθυπουργού με τον Αιγύπτιο πρόεδρο Αμπντέλ Φατάχ Αλ Σίσι όσο και άτυπη τριμερή συνάντηση των ηγετών Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου.
Στο Μέγαρο Μαξίμου αποδίδουν ιδιαίτερη σημασία στη συνάντηση με τον Αιγύπτιο πρόεδρο, καθώς η σχέση των δύο χωρών θεωρείται πλέον ένα από τα βασικά στηρίγματα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, ιδίως τα τελευταία χρόνια.
Θεωρούν δε ότι η στρατηγική αυτή σχέση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία μέσα στις σημερινές συνθήκες συγκρούσεων, κρίσεων και γεωπολιτικών ανακατατάξεων. Στο τραπέζι αναμένεται να βρεθούν οι διμερείς σχέσεις, η περιφερειακή ασφάλεια και οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική.
Δεν είναι τυχαίο ότι ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας στη Θεσσαλονίκη, περιέγραψε την Αίγυπτο ως μέρος ενός ευρύτερου δικτύου στρατηγικών σχέσεων που έχει οικοδομήσει η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια με χώρες της Βόρειας Αφρικής, της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου.
Το βασικό μήνυμά του είναι ότι η Ελλάδα δεν περιορίζεται στον ρόλο του παρατηρητή των εξελίξεων, αλλά επιχειρεί να καταστεί ενεργός παράγοντας και «γέφυρα» μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και χωρών του Κόλπου.
Ιδιαίτερο βάρος έχει η ενεργειακή διάσταση της ελληνοαιγυπτιακής σχέσης. Ο κ. Μητσοτάκης έχει χαρακτηρίσει τη σχέση των δύο χωρών γεωπολιτική, στρατιωτική αλλά και ενεργειακή, παραπέμποντας ειδικά στο έργο GREGY, την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Αιγύπτου, που εντάσσεται στον ευρύτερο ευρωπαϊκό ενεργειακό σχεδιασμό.
Η Αθήνα επιδιώκει η συνεργασία αυτή να αποκτήσει ακόμη μεγαλύτερο πρακτικό περιεχόμενο, καθώς η ενέργεια αποτελεί πλέον όχι μόνο οικονομικό αλλά και στρατηγικό εργαλείο.
Συγκεκριμένα εγχειρήματα
Στην άτυπη τριμερή Ελλάδας – Κύπρου – Αιγύπτου αναμένεται, σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, να επιβεβαιωθεί η σημασία του συγκεκριμένου σχήματος συνεργασίας και να συζητηθούν συγκεκριμένα εγχειρήματα στους τομείς των επενδύσεων, της ενέργειας και της συνδεσιμότητας.
Πρόκειται για μια προσπάθεια να περάσει η συνεργασία από το επίπεδο των πολιτικών διακηρύξεων σε συγκεκριμένα έργα με οικονομικό και γεωπολιτικό αποτύπωμα.
Στο παρασκήνιο της επίσκεψης υπάρχει, ασφαλώς, και η νέα πραγματικότητα που διαμορφώνεται στις σχέσεις Αιγύπτου και Τουρκίας. Η Αθήνα παρακολουθεί στενά την προσέγγιση Καΐρου και Άγκυρας, χωρίς ωστόσο να θεωρεί ότι αυτή ακυρώνει τη στρατηγική σχέση Ελλάδας – Αιγύπτου. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έσπευσε άλλωστε από τη Θεσσαλονίκη να υπογραμμίσει ότι η εξωτερική πολιτική είναι πολύ πιο σύνθετη από μια λογική «μηδενικού αθροίσματος».
Το γεγονός ότι η Αίγυπτος αναπτύσσει σχέσεις και με άλλες περιφερειακές δυνάμεις δεν σημαίνει, σύμφωνα με την ελληνική προσέγγιση, ότι μεταβάλλεται ο στρατηγικός χαρακτήρας των σχέσεων με την Ελλάδα.
Ακριβώς αυτή τη θέση εξέφρασε και ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης από τη Θεσσαλονίκη, υπογραμμίζοντας ότι στρατηγικές σχέσεις μπορούν να υπάρχουν με λίγες χώρες και χαρακτηρίζοντας τη σχέση Ελλάδας – Αιγύπτου «βαθιά ριζωμένη και στρατηγική».
Ξεχωριστή θέση στις συνομιλίες αναμένεται να έχει και το ζήτημα της Μονής της Αγίας Αικατερίνης στο Σινά. Ο κ. Γεραπετρίτης διαμηνύει πως Ελλάδα και Αίγυπτος συνεργάζονται για το ζήτημα και ότι έχει υπάρξει προκαταρκτική κατανόηση, ενώ πλέον η διαδικασία συνδέεται και με τις αποφάσεις της μοναστικής κοινότητας.
Η Αθήνα έχει καταστήσει σαφές ότι η Αγία Αικατερίνη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένα απλό αρχαιολογικό μνημείο, αλλά απαιτεί ένα ειδικό ρυθμιστικό καθεστώς που να αναγνωρίζει την ιστορική και θρησκευτική της σημασία.