Κρούγκμαν: Ο Τραμπ μπορεί να κάνει τις ΗΠΑ απολυταρχικό κράτος

Στις 4 Μαϊου του 1970 η εθνοφρουρά του Οχάιο άνοιξε πυρ κατά φοιτητών που διαδήλωναν και σκότωσε τέσσερις, θυμίζει ο Π. Κρούγκμαν σε άρθρο του στους New York Times. Η 50 επέτειο της σφαγής πέρασε χωρίς να την θυμηθούν πολλοί στις ΗΠΑ, που βρίσκονταν εν μέσω πανδημίας, αλλά τώρα ο απόηχος από την εποχή Νίξον βρίσκεται παντού. Και ο Ντ. Τραμπ μοιάζει επίτηδες να ανασύρει την κληρονομιά του Νίξον τουιτάροντας «νόμος και τάξη» σε μια ελπίδα να διασώσει την πολιτική του ισχύ.

Δεδομένης της βούλησης του Τραμπ να βγάλει το στρατό στους δρόμους των ΗΠΑ είναι πιθανό αθώοι πολίτες να δεχτούν κάποια στιγμή πυρά, εκτιμά ο γνωστός οικονομολόγος. Ο Ντόναλντ Τραμπ, όμως, δεν είναι ο Ρίτσαρντ Νίξον, είναι πολύ χειρότερος. Και η Αμερική του 2020 δεν είναι η Αμερική του 1970. «Είμαστε ένα καλύτερο έθνος από πολλές πλευρές, αλλά η δημοκρατία μας είναι πολύ πιο εύθραυστη εξαιτίας της απόλυτης διαφθοράς του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος».

Οι συγκρίσεις μεταξύ Τραμπ και Νίξον είναι προφανείς. Όπως ο Νίξον, ο Τραμπ έχει εκμεταλλευτεί την αντίδραση των λευκών για πολιτικά οφέλη. Επιπλέον, όπως ο Νίξον, ο Τραμπ πιστεύει ότι ο νόμος ισχύει μόνο για τους μικρούς.

Ο Νίξον, όμως, δεν έμοιαζε να είναι δειλός. Εν μέσω μαζικών διαδηλώσεων δεν κρύφτηκε στο καταφύγιο του Λευκού Οίκου, αντίθετα πήγε να μιλήσει με τους πολίτες και ενώ η συμπεριφορά του ήταν κάπως περίεργη, δεν ήταν άνανδρη. Και ενώ η πολιτική του στρατηγική ήταν κυνική και αδίστακτη, ο Νίξον ήταν ένας έξυπνος, σκληρά εργαζόμενος άνθρωπος που πήρε τη δουλειά του Προέδρου πολύ σοβαρά, σημειώνει ο Κρούγκμαν. Η πολιτική του κληρονομιά ήταν θετική, ειδικότερα έκανε πολύ περισσότερα από οποιονδήποτε άλλο πρόεδρο, πριν και μετά από αυτόν, για να προστατεύσει το περιβάλλον.

Αντίθετα ο Τραμπ εμφανίζεται να περνά τον καιρό του τουϊτάροντας και παρακολουθώντας το Fox News. Το μεγάλο πολιτικό του κατόρθωμα ήταν οι μειώσεις φόρων το 2017, οι οποίες υποτίθεται ότι θα οδηγούσαν σε αύξηση των επενδύσεων από τις επιχειρήσεις, κάτι που δεν έγινε.

Η αντίδρασή του στην Covid-19, αρχικά ήταν η «άρνηση». Μετά με πανικόβλητες κινήσεις δεν έλεγξε την πανδημία, αλλά ασχολήθηκε με το να ρίχνει το φταίξιμο για τις αναποτελεσματικές πολιτικές στους άλλους.
Ο Τραμπ δεν είναι Νίξον, τονίζει ο οικονομολόγος. Και η χώρα στην οποία προσπαθεί να κυριαρχήσει, είναι επίσης πολύ διαφορετική.

Τα καλά νέα είναι ότι οι ΗΠΑ είναι πολύ λιγότερο ρατσιστική και πολύ περισσότερο ανεκτική απ’ όσο ήταν το 1970. Είναι εντυπωσιακό ότι σε πολλές δημοσκοπήσεις φαίνεται πως η πλειοψηφία των Αμερικανών επικροτεί τις διαδηλώσεις και κατακρίνει την αντίδραση του Τραμπ.

Αυτό δεν σημαίνει ότι ο συστημικός ρατσισμός έχει εκλείψει. Η πλειονότητα των Αμερικανών, όμως, είναι πρόθυμη να αναγνωρίσει ότι ο ρατσισμός είναι πραγματικός και τον βλέπει ως πρόβλημα και αυτό συνιστά τεράστια ηθική πρόοδο.

Η «σιωπηλή πλειοψηφία» του Νίξον είναι τώρα μια θορυβώδης μειοψηφία. Είναι όμως μια επικίνδυνη μειοψηφία, γράφει ο Κρούγκμαν. Ενώ είμαστε, με πολλούς τρόπους, καλύτερο έθνος, είμαστε επίσης ένα έθνος στο οποίο το κράτος δικαίου και οι δημοκρατικές αξίες είναι υπό πολιορκία.

Αυτή τη στιγμή πρέπει να προβληματίζει το πόσο εύκολο είναι να δούμε τις ΗΠΑ να ακολουθούν το παράδειγμα της Ουγγαρίας, και να γίνουν μια δημοκρατία στα χαρτιά αλλά ένα απολυταρχικό κράτος ενός κόμματος στην πράξη. Και δεν μιλώ για το μακρινό μέλλον: μπορεί να συμβεί φέτος, αν ο Τραμπ επανεκλεγεί ή αν χάσει, αλλά αρνηθεί να αποδεχτεί το αποτέλεσμα, σημειώνει ο οικονομολόγος. Και ο λόγος που η δημοκρατία απειλείται με τρόπο που δεν έγινε επί Νίξον δεν είναι απλά επειδή ο Τραμπ είναι χειρότερος άνθρωπος: είναι το γεγονός πως έχει πολλά κίνητρα.

Τα απολυταρχικά ένστικτα του Τραμπ, ο θαυμασμός του για τους ξένους ισχυρούς ηγέτες, η επιθυμία του να στρατιωτικοποιήσει την επιβολή του νόμου ήταν προφανή για καιρό. Αυτά δεν θα είχαν σημασία αν το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα ήταν αυτό που υπήρξε το 1970, ένας χώρος με περιθώριο για διαφορετικές απόψεις τον οποίο αντιπροσώπευαν στη Γερουσία άνθρωποι με πραγματικές αρχές. Αυτοί ήταν πολιτικοί πρόθυμοι να απομακρύνουν έναν πρόεδρο, ακόμα και Ρεπουμπλικάνο, αν πρόδιδε τους όρκους του. Πολλοί από τις ηγετικές φυσιογνωμίες όμως, άνθρωποι όπως ο γερουσιαστής Τομ Κότον, είναι εξίσου απολυταρχικοί και αντιδημοκρατικοί με τον Τραμπ. Οι υπόλοιποι, σχεδόν, χωρίς εξαίρεση, είναι πιστοί αχυράνθρωποι. Αυτή η ομάδα ενημερώνεται από το Facebook και βασικά ζει σε ένα «παράλληλο σύμπαν» στο οποίο οι ειρηνικές διαδηλώσεις κατά της αστυνομικής βίας είναι ένα ριζοσπαστικό τσούρμο που θα ξεκινήσει κάποια βίαιη εξέγερση.

Το επιχείρημα του Κρούγκμαν είναι ότι το Ρεπουμπλικανικό κόμμα σήμερα δεν αντισταθεί στις απολυταρχικές διαθέσεις του Τραμπ, ακόμα και αν αυτές οδηγούσαν σε στρατιωτικό πραξικόπημα. Αντίθετα, πιστεύει, το κόμμα θα πανηγύριζε. Εκτιμά δε ότι οι Ρεπουμπλικάνοι δεν πιστεύουν πια στην «αμερικανική ιδέα».