Το Ιράν διακόπτει τις συνομιλίες με τις ΗΠΑ και κλείνει τα Στενά του Ορμούζ

Το Ιράν ανακοίνωσε ότι σταματά την ανταλλαγή μηνυμάτων με τις ΗΠΑ μέσω μεσολαβητών, σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim, επικαλούμενο τις ισραηλινές επιθέσεις στον Λίβανο ως βασικό λόγο για την απόφαση.

Όπως αναφέρεται, η ιρανική διαπραγματευτική ομάδα θα διακόψει τις «συνομιλίες και την ανταλλαγή κειμένων μέσω διαμεσολαβητών», υποστηρίζοντας ότι η κατάσταση στον Λίβανο έχει την εύθραυστη εκεχειρία στην περιοχή.

Το πρακτορείο σημειώνει ότι «δεν θα υπάρξει διάλογος» μέχρι να ικανοποιηθούν οι θέσεις του Ιράν και της Χεζμπολάχ, μεταξύ άλλων να σταματήσουν οι επιθέσεις του Ισραήλ να αποχωρήσει πλήρως από τις κατεχόμενες περιοχές.

Παράλληλα, σύμφωνα πάντα με το Tasnim, το Ιράν προχωράει σε πλήρη αποκλεισμό των Στενών του Ορμούζ, ενώ θέτει στο στόχαστρο το Στενό Μπαμπ αλ Μαντέμπ, που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και τον Ινδικό Ωκεανό, μέσω των συμμάχων του στην περιοχή, όπως οι Χούθι της Υεμένης.

Ιρανοί αξιωματούχοι καταδίκασαν την κλιμάκωση των ισραηλινών επιχειρήσεων στον Λίβανο, μετά από πλήγματα σε προπύργιο της Χεζμπολάχ στη Βηρυτό, με τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών να δηλώνει ότι ΗΠΑ και Ισραήλ φέρουν ευθύνη για τις συνέπειες οποιασδήποτε παραβίασης της εκεχειρίας.

Τόσο ο ανώτατος διαπραγματευτής του Ιράν, Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, όσο και στρατιωτικοί εκπρόσωποι προειδοποίησαν επίσης για «συνέπειες» σε περίπτωση περαιτέρω κλιμάκωσης.

Η εξέλιξη αυτή εκτίναξε τις τιμές του πετρελαίου, με το μπρεντ να καταγράφει κέρδη 5,71% στα 96,34 δολάρια το βαρέλι και το αργό να σημειώνει άλμα της τάξεως του 7% στα 93,40 δολάρια το βαρέλι. 

Ξανά στο σημείο μηδέν

Η αναστολή των συνομιλιών έρχεται σε μια περίοδο έντονης κλιμάκωσης, με αναφορές για πλήγματα ΗΠΑ και Ισραήλ σε ιρανικούς στόχους και ιρανικά αντίποινα σε αμερικανική αεροπορική βάση. Οι αμοιβαίες επιθέσεις έχουν επιβαρύνει περαιτέρω τις ήδη εύθραυστες εκεχειρίες τόσο στον Λίβανο όσο και στο ιρανικό μέτωπο.

Ιρανοί αξιωματούχοι συνδέουν τη διακοπή των συνομιλιών όχι μόνο με τον Λίβανο, αλλά και με ευρύτερες περιφερειακές εξελίξεις, προειδοποιώντας ότι οι παραβιάσεις σε ένα μέτωπο επηρεάζουν όλα τα υπόλοιπα. Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δήλωσε ότι οι ΗΠΑ και το Ισραήλ θα φέρουν την ευθύνη για οποιεσδήποτε συνέπειες από τη συνέχιση των στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Οι ΗΠΑ επιμένουν ότι επιδιώκουν διπλωματική λύση, με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να δηλώνει ότι το Ιράν «θέλει πραγματικά συμφωνία», αν και αναγνωρίζει ότι οι διαπραγματεύσεις παραμένουν δύσκολες και πολιτικά φορτισμένες. Αντίθετα, Ιρανοί αξιωματούχοι κατηγορούν την Ουάσιγκτον για θέσεις που αλλάζουν και υπονομεύουν την αξιοπιστία της διαδικασίας.

Την ίδια ώρα, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται σε πολλαπλά μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, όπου οι ισραηλινές επιθέσεις κατά της Χεζμπολάχ έχουν ενταθεί. Η επέκταση των συγκρούσεων περιπλέκει περαιτέρω τις διπλωματικές προσπάθειες με τη συμμετοχή και άλλων περιφερειακών δρώντων.

Συνολικά, με τις έμμεσες συνομιλίες παγωμένες και τις στρατιωτικές επιχειρήσεις να συνεχίζονται, οι προοπτικές άμεσης διπλωματικής αποκλιμάκωσης παραμένουν εξαιρετικά αβέβαιες, ενώ η αλληλεξάρτηση των περιφερειακών συγκρούσεων με κρίσιμα θαλάσσια περάσματα εντείνει τον κίνδυνο για την παγκόσμια οικονομική σταθερότητα.

Γιατί είναι σημαντικό το Στενό Μπαμπ αλ Μαντέμπ

Το Στενό Μπαμπ αλ Μαντέμπ είναι ένα από τα πιο στρατηγικά θαλάσσια περάσματα στον κόσμο και συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και τον Αραβικό/Ινδικό Ωκεανό.

Το όνομά του σημαίνει «Πύλη των Δακρύων», λόγω των δύσκολων και επικίνδυνων συνθηκών ναυσιπλοΐας, με ισχυρά ρεύματα και στενό πλάτος που το καθιστούν ευάλωτο σημείο.

Το στενό λειτουργεί ως βασικός κόμβος της παγκόσμιας ναυτιλίας, επειδή αποτελεί την είσοδο προς την Ερυθρά Θάλασσα και, μέσω αυτής, προς τη Διώρυγα του Σουέζ. Αυτό σημαίνει ότι μεγάλο μέρος του εμπορίου μεταξύ Ασίας και Ευρώπης περνά από εκεί.

Είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για τη μεταφορά πετρελαίου και φυσικού αερίου από τον Περσικό Κόλπο προς τη Μεσόγειο, αλλά και για ευρύτερα φορτία εμπορευμάτων που κινούνται μέσω των ασιατικών εφοδιαστικών αλυσίδων.

Τι θα σήμαινε πιθανό κλείσιμο

Ένας αποκλεισμός ή σοβαρή διακοπή στη λειτουργία του στενού θα είχε επιπτώσεις που θα ξεπερνούσαν την ενέργεια. Τα πλοία θα αναγκάζονταν να παρακάμψουν την Αφρική μέσω του Ακρωτηρίου της Καλής Ελπίδας, κάτι που θα πρόσθετε περίπου δύο εβδομάδες ταξιδιού, αυξάνοντας σημαντικά το κόστος καυσίμων, ασφάλισης και μεταφοράς.

Αυτό θα οδηγούσε σε ευρύτερη επιβάρυνση των εφοδιαστικών αλυσίδων και τελικά σε αυξήσεις τιμών για καταναλωτικά αγαθά σε παγκόσμιο επίπεδο, από ενέργεια μέχρι προϊόντα καθημερινής χρήσης.