Οι επενδυτές ομολόγων αμφισβητούν όλο και περισσότερο τη θέση της Πολωνίας ως ενός από τους αγαπημένους προορισμούς των αναδυόμενων αγορών, καθώς η πολιτική αναταραχή περιορίζει τη δυνατότητα της κυβέρνησης να συγκρατήσει το ταχέως αυξανόμενο χρέος της, ύψους 600 δισ. δολαρίων.
Οπως μεταδίδει το Bloomberg, οι αποδόσεις των 10ετών κρατικών ομολόγων της χώρας έχουν εκτιναχθεί στο 6,2%, καταγράφοντας άνοδο περίπου 100 μονάδων βάσης από την αρχή του έτους - κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερα από τον μέσο όρο της τελευταίας δεκαετίας.
Παρότι οι αποδόσεις έχουν αυξηθεί διεθνώς λόγω των ανησυχιών για τον πληθωρισμό που προκαλεί το ενεργειακό κόστος, η περίπτωση της Πολωνίας ξεχωρίζει, καθώς η άνοδος έρχεται να προστεθεί σε μια πολυετή αύξηση του χρέους και των εκδόσεων ομολόγων.
Πολιτική σύγκρουση και δημοσιονομικό αδιέξοδο
Η πολιτική ένταση έχει μεταφερθεί και στους δρόμους, καθώς ο πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ βρίσκεται σε διαρκή αντιπαράθεση με τον πρόεδρο της χώρας, ο οποίος πρόσκειται στην αντιπολίτευση, αλλά και με την κεντρική τράπεζα.
Το κυβερνητικό επιτελείο διαθέτει έτσι περιορισμένα περιθώρια ελιγμών για τη μείωση ενός από τα υψηλότερα δημοσιονομικά ελλείμματα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ένας από τους δείκτες που παρακολουθούν οι επενδυτές είναι η διαφορά μεταξύ των αποδόσεων των πολωνικών ομολόγων και των επιτοκιακών swaps, η οποία έχει φθάσει στο υψηλότερο επίπεδο τουλάχιστον των τελευταίων 16 ετών.
Ο δείκτης αυτός αποτυπώνει την πρόσθετη αποζημίωση που απαιτούν οι επενδυτές για να διακρατούν κρατικά ομόλογα, αφού ληφθεί υπόψη ο επιτοκιακός κίνδυνος. Η δημοσιονομική αβεβαιότητα εντείνει τις ανησυχίες της αγοράς.
Ως αποτέλεσμα, η Πολωνία έχει χάσει την ελκυστικότητα που απολάμβανε στην αγορά ομολόγων για το μεγαλύτερο μέρος του 21ου αιώνα. Οι επενδυτές στις αναδυόμενες αγορές μεταφέρουν κεφάλαια από την Πολωνία στην Ουγγαρία, εν μέρει λόγω των φιλοδοξιών της νέας κυβέρνησης της Βουδαπέστης για ένταξη στο ευρώ.
Πριν από έναν χρόνο, οι αποδόσεις των πολωνικών 10ετών ομολόγων ήταν σχεδόν δύο ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερες από τις ουγγρικές. Πλέον, η κυβέρνηση της Βαρσοβίας αναγκάζεται να προσφέρει υψηλότερη απόδοση.
Η Μαγδαλένα Πόλαν, επικεφαλής έρευνας μακροοικονομίας αναδυόμενων αγορών στην PGIM, εκτιμά ότι το επενδυτικό προφίλ της Πολωνίας υφίσταται μια «αλλαγή καθεστώτος».
Όπως εξήγησε, η χώρα μεταβαίνει από μια οικονομία με μέτριο βάρος χρέους σε ένα περιβάλλον αυξανόμενου κόστους εξυπηρέτησης του χρέους.
«Αυτό δικαιολογεί μια επανεκτίμηση του δημοσιονομικού κινδύνου», ανέφερε.
Ανταλλαγή κατηγοριών μεταξύ κυβέρνησης και προέδρου
Ο πρόεδρος της Πολωνίας, Κάρολ Ναβρότσκι, συμμετείχε την Τετάρτη σε πορεία για την Ημέρα της Ανεξαρτησίας, στην οποία έλαβαν μέρος εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε ειρηνικά, μετά την ενίσχυση των μέτρων ασφαλείας από τις Αρχές, λόγω ανησυχιών για εξτρεμιστικά φαινόμενα, στον απόηχο της φονικής ένοπλης επίθεσης στην Κρακοβία το προηγούμενο Σαββατοκύριακο.
Σε ομιλία του για την εθνική επέτειο, ο Ναβρότσκι κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι επέτρεψε στα δημόσια οικονομικά να οδηγηθούν σε «καταστροφική κατάσταση».
Από την πλευρά της, η κυβέρνηση Τουσκ αποδίδει τα προβλήματα στις επανειλημμένες αρνήσεις του προέδρου να υπογράψει νομοθετικές πρωτοβουλίες, θεωρώντας τα προεδρικά βέτο βασικό εμπόδιο στην άσκηση οικονομικής πολιτικής.
«Αυτό που διαφοροποιεί όλο και περισσότερο την Πολωνία από τις περιφερειακές οικονομίες και τις χώρες με αντίστοιχη πιστοληπτική αξιολόγηση είναι η πολιτική πόλωση», δήλωσε η Πόλαν της PGIM.
«Σε αυτό το περιβάλλον, είναι δύσκολο να αναμένει κανείς ουσιαστική δημοσιονομική εξυγίανση», πρόσθεσε.
Σχεδόν 9% οι απώλειες των πολωνικών ομολόγων
Τα πολωνικά κρατικά ομόλογα σε τοπικό νόμισμα καταγράφουν μία από τις χειρότερες επιδόσεις μεταξύ των αναδυόμενων αγορών από την αρχή του έτους, με αρνητικές αποδόσεις σχεδόν 9% σε όρους δολαρίου.
Μόνο η Ινδονησία έχει καταγράψει σημαντικά χειρότερη επίδοση, με διψήφιες απώλειες.
Οι αμυντικές δαπάνες της Πολωνίας έχουν αυξηθεί λόγω του πολέμου στη γειτονική Ουκρανία. Ως αποτέλεσμα, οι εκδόσεις χρέους έχουν σχεδόν διπλασιαστεί από το 2023, φθάνοντας έως και τα 10 δισ. δολάρια τον μήνα, προκειμένου να χρηματοδοτηθεί δημοσιονομικό έλλειμμα που αντιστοιχεί στο 7% του ΑΕΠ.
Στην πίεση προστίθενται οι υψηλές κοινωνικές δαπάνες, οι οποίες δύσκολα αναμένεται να περιοριστούν σύντομα, καθώς η χώρα οδεύει προς τις βουλευτικές εκλογές του επόμενου φθινοπώρου, οι οποίες αναμένεται να είναι ιδιαίτερα αμφίρροπες.
Πάντως, η Πολωνία εξακολουθεί να βρίσκεται σταθερά στην επενδυτική βαθμίδα, παρά τις πρόσφατες αρνητικές κινήσεις των οίκων αξιολόγησης. Η ισχυρή εγχώρια οικονομία εξακολουθεί επίσης να προσελκύει επενδυτές.
Ρεκόρ δανεισμού και στροφή των επενδυτών
Ο κρατικός δανεισμός της Πολωνίας έφθασε σε επίπεδα-ρεκόρ πέρυσι και παραμένει υψηλός.
Οι διαδοχικές αρνητικές ειδήσεις των τελευταίων εβδομάδων, ωστόσο, έχουν αρχίσει να αποθαρρύνουν ορισμένους επενδυτές.
Η Aktia Asset Management, η οποία διαχειρίζεται κεφάλαια ύψους 18 δισ. ευρώ, περιόρισε την έκθεσή της στην Πολωνία, στρέφοντας το ενδιαφέρον της στην Ουγγαρία και τη Ρουμανία.
Ο Τζέιμς Νοβότνι, διαχειριστής επενδύσεων στην Jupiter Asset Management, μείωσε επίσης τις θέσεις του σε πολωνικό χρέος μέσα στη χρονιά και αγόρασε περισσότερα ουγγρικά ομόλογα.
«Ναι, τα πολωνικά ομόλογα είναι φθηνά, αλλά μπορεί να γίνουν ακόμη φθηνότερα», δήλωσε ο Νοβότνι, προσθέτοντας ότι είναι δύσκολο να εντοπιστεί κάποιος καταλύτης που θα δικαιολογούσε την αύξηση των επενδύσεων στο πολωνικό δημόσιο χρέος.
Η Moody's Ratings προχώρησε στην πρώτη υποβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Πολωνίας εδώ και μία δεκαετία, ενώ η S&P Global Ratings αναθεώρησε προς τα κάτω τις προοπτικές της αξιολόγησης του χρέους της χώρας.
«Η Πολωνία είναι αυτή τη στιγμή μια ιστορία που περιστρέφεται γύρω από ένα και μόνο ζήτημα», δήλωσε η Ορελί Μαρτέν, αναλύτρια κρατικού χρέους στην Ninety One UK.
«Η μεγάλη διαφορά της σε σχέση με τις γειτονικές χώρες και τις άλλες αναδυόμενες αγορές είναι η δημοσιονομική της κατάσταση», πρόσθεσε.