Η αιφνίδια αποχώρηση του Τζένσεν Χουάνγκ από την ηγεσία της Nvidia, έπειτα από αποκαλύψεις για την προσωπική του ζωή, προκαλεί ισχυρούς κραδασμούς στην παγκόσμια αγορά τεχνητής νοημοσύνης.
Πέρα από το προσωπικό σκάνδαλο που έχει οδηγήσει στην πτώση ενός από τους ισχυρότερους ανθρώπους της παγκόσμιας τεχνολογικής βιομηχανίας, οι αγορές καλούνται πλέον να αντιμετωπίσουν ένα πολύ μεγαλύτερο ερώτημα: πόσο σταθερό είναι το οικοδόμημα της τεχνητής νοημοσύνης χωρίς τον άνθρωπο που βρίσκεται στο επίκεντρό του;
Ο συνιδρυτής και επί 33 χρόνια επικεφαλής της Nvidia αποχωρεί από την εταιρεία την οποία κατόρθωσε να μετατρέψει από έναν κατασκευαστή επεξεργαστών γραφικών για βιντεοπαιχνίδια στον σημαντικότερο προμηθευτή υποδομών για την επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης.
Η αποχώρησή του έρχεται μετά τις αποκαλύψεις για δύο εξωσυζυγικές σχέσεις, εκ των οποίων η μία φέρεται να συνδέεται με γυναίκα που οι αμερικανικές αρχές θεωρούν ότι είναι Κινέζα κατάσκοπος. Παράλληλα, έγινε γνωστή η σχέση του με ανώτατο στέλεχος της Nvidia.
Η εταιρεία ανακοίνωσε ότι προσωρινά καθήκοντα διευθύνουσας συμβούλου αναλαμβάνει η οικονομική διευθύντρια Κολέτ Κρες, ενώ το Διοικητικό Συμβούλιο ξεκινά διαδικασία αναζήτησης μόνιμου διαδόχου, εξετάζοντας τόσο εσωτερικούς όσο και εξωτερικούς υποψηφίους. Παράλληλα, όρισε τον Χάρβεϊ Τζόουν ως τον πρώτο πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου στην ιστορία της.
Η αντίδραση των αγορών ήταν άμεση. Η μετοχή της Nvidia υποχώρησε ενδοσυνεδριακά έως και 14,3%, προτού περιορίσει σημαντικά τις απώλειές της.
Η νευρικότητα μεταφέρθηκε και σε άλλες εταιρείες του οικοσυστήματος της τεχνητής νοημοσύνης, με τις μετοχές της CoreWeave να υποχωρούν κατά 9% και της ολλανδικής Nebius κατά 16%. Την ίδια στιγμή, οι ανταγωνιστές της Nvidia, Broadcom και AMD, κατέγραψαν άνοδο άνω του 6%, καθώς οι επενδυτές αναζητούν πιθανούς κερδισμένους από την αναταραχή.
Χρηματοδότης έσχατης ανάγκης
Ωστόσο, η πραγματική διάσταση της κρίσης δεν περιορίζεται στη χρηματιστηριακή αντίδραση. Ο Χουάνγκ δεν ήταν απλώς ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia.
Ήταν ο αρχιτέκτονας ενός εκτεταμένου δικτύου χρηματοδοτικών σχέσεων, επενδύσεων, εγγυήσεων και στρατηγικών συμφωνιών, μέσω του οποίου η εταιρεία απέκτησε καθοριστικό ρόλο στη χρηματοδότηση της ίδιας της αγοράς που τροφοδοτεί τη ζήτηση για τα προϊόντα της.
Η Nvidia είχε εξελιχθεί σε έναν ιδιότυπο χρηματοδότη έσχατης ανάγκης για την παγκόσμια βιομηχανία Α.Ι.
Από την αρχή του έτους, η εταιρεία και ο επενδυτικός της βραχίονας πραγματοποίησαν περισσότερες από 120 επενδύσεις, σύμφωνα με στοιχεία της PitchBook.
Στο τέλος Ιουλίου, οι μετοχικές επενδύσεις και οι δεσμεύσεις της Nvidia για μελλοντικές τοποθετήσεις ανέρχονταν συνολικά σε 124 δισ. δολάρια.
Στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής βρίσκονται οι λεγόμενες neoclouds, οι εταιρείες που εξειδικεύονται στην παροχή υπολογιστικής ισχύος για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης. Ειδικότερα, εταιρείες όπως η CoreWeave, η Lambda και η Nebius χρειάζονται τεράστιες ποσότητες επεξεργαστών Nvidia για να αναπτύξουν τα data centres τους.
Η Nvidia, από την πλευρά της, τις χρηματοδοτεί, τις βοηθά να εξασφαλίσουν εγκαταστάσεις και ενέργεια και σε ορισμένες περιπτώσεις δεσμεύεται να αγοράσει την υπολογιστική τους ισχύ εάν δεν βρουν άλλους πελάτες.
Μέχρι το τέλος Ιουλίου, η Nvidia είχε αναλάβει δεσμεύσεις ύψους 36 δισ. δολαρίων για την αγορά υπολογιστικής ισχύος από εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, ενώ είχε υπογράψει μισθώσεις data centres αξίας 20 δισ. δολαρίων, τις οποίες σχεδίαζε στη συνέχεια να μεταβιβάσει σε τρίτους.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκαλεί η συμφωνία που συνδέεται με την OpenAI. Η Nvidia έχει προσφέρει εγγυήσεις πιστωτικής υποστήριξης έως 105 δισ. δολαρίων για τις μισθωτικές υποχρεώσεις της εταιρείας σε τεράστιο συγκρότημα data centres στο Οχάιο, ισχύος 4,25 γιγαβάτ, το οποίο αναπτύσσει η SB Energy, με τη στήριξη της SoftBank. Σε αντάλλαγμα, οι εγκαταστάσεις θα χρησιμοποιούν αποκλειστικά εξοπλισμό Nvidia για 20 χρόνια.
Αυτή η αλληλεξάρτηση έχει προκαλέσει ανησυχίες για το ενδεχόμενο κυκλικής χρηματοδότησης: η Nvidia χρηματοδοτεί εταιρείες που αγοράζουν τα δικά της προϊόντα, ενισχύοντας με αυτόν τον τρόπο τόσο τα έσοδά της όσο και τη ζήτηση για τους επεξεργαστές της.
Η εταιρεία έχει υπερασπιστεί τη στρατηγική της, υποστηρίζοντας ότι οι πελάτες της πληρώνουν κανονικά για τις υπηρεσίες και τις υποδομές που χρησιμοποιούν.
Αποτύπωμα και στην Ευρώπη
Κατά τη διάρκεια περιοδείας του στην Ευρώπη τον περασμένο μήνα, ο Χουάνγκ δήλωσε ότι η Nvidia είχε επενδύσει 8 δισ. δολάρια στην περιοχή κατά το προηγούμενο έτος και δεσμεύθηκε να διαθέσει επιπλέον 2 δισ. δολάρια.
Σε εκδήλωση στο Λονδίνο, έδειξε προς τους ιδρυτές εταιρειών που βρίσκονταν στο ακροατήριο και δήλωσε: «Θα επενδύσω σε εσάς, θα επενδύσω σε εσάς, θα επενδύσω σε εσάς!».
Ο ρόλος της Nvidia ως «βασικού επενδυτή» στην ευρωπαϊκή ήπειρο είχε προσελκύσει, σύμφωνα με τον ίδιο, έως και 60 δισ. δολάρια σε πρόσθετη χρηματοδότηση από άλλους επενδυτές, δημιουργώντας «χιλιάδες θέσεις εργασίας».
«Πριν από δύο χρόνια, αυτό που έκαναν οι επενδυτές ήταν να παρακολουθούν από ποιους προμηθεύεται η Nvidia, να εντοπίζουν ποιες εταιρείες βρίσκονται στην εφοδιαστική μας αλυσίδα και απλώς να επενδύουν σε αυτές», δήλωσε. «Τώρα, όποια εταιρεία χρηματοδοτώ εγώ, λένε: ναι, επενδύστε σε αυτές τις εταιρείες. Και μέχρι στιγμής, αυτό αποδίδει αρκετά καλά».
Σύμφωνα με την επενδυτική πλατφόρμα παρακολούθησης συναλλαγών Dealroom, οι κινήσεις της Nvidia περιλαμβάνουν σχεδιαζόμενες εξαγορές και προσλήψεις ομάδων και στελεχών μέσω εξαγορών (acqui-hires) αξίας 35 δισ. δολαρίων, όπως αυτές που αφορούν τις Hugging Face και Groq, συμμετοχές ύψους 23 δισ. δολαρίων σε εισηγμένες εταιρείες, μεταξύ των οποίων οι Intel και Nokia, καθώς και περισσότερα από 60 δισ. δολάρια που έχουν διοχετευθεί σε περισσότερες από 200 νεοφυείς επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των OpenAI, Anthropic και xAI του Έλον Μασκ.
Οι επιφυλάξεις των αναλυτών
Η Bernstein είχε ήδη προειδοποιήσει για τους χρηματοοικονομικούς κινδύνους που απορρέουν από τις πολυάριθμες επενδύσεις, εγγυήσεις και δεσμεύσεις της Nvidia, μειώνοντας μάλιστα στο μισό την τιμή-στόχο της μετοχής.
Η ίδια η εταιρεία είχε προσθέσει στην τριμηνιαία οικονομική της έκθεση προειδοποίηση ότι οι δεσμεύσεις και οι εγγυήσεις της ενδέχεται να την εκθέσουν σε χρηματοοικονομικούς κινδύνους και προβλήματα εκτέλεσης των συμφωνιών.
Η προσωπική επιρροή του Χουάνγκ
Το πρόβλημα είναι ότι μεγάλο μέρος αυτού του δικτύου συμφωνιών στηρίχθηκε στις προσωπικές σχέσεις και στην επιχειρηματική επιρροή του Χουάνγκ.
Ορισμένοι αναλυτές επισημαίνουν ότι ο τρόπος διοίκησης της Nvidia ήταν εξαιρετικά προσωποκεντρικός, με 36 άμεσους συνεργάτες του Χουάνγκ να διαχειρίζονται διαφορετικούς τομείς της δραστηριότητας.
Η διαδοχή του, επομένως, δεν αποτελεί απλώς μια οργανωτική αλλαγή, αλλά μια δύσκολη δοκιμασία για τη διατήρηση της συνοχής του επιχειρηματικού μοντέλου.
Οι πιθανοί διάδοχοι και ο Κουκ
Μεταξύ των πιθανών διαδόχων συγκαταλέγονται ο Ιάν Μπακ, επικεφαλής του κρίσιμου τομέα των data centres, ο πρώην ανώτατος αξιωματούχος της Nvidia και νυν διευθύνων σύμβουλος της Arm, Ρενέ Χάας, καθώς και η επικεφαλής της AMD, Λίζα Σιου.
Ο Ντόναλντ Τραμπ πρότεινε, από την πλευρά του, τον πρώην διευθύνοντα σύμβουλο της Apple, Τιμ Κουκ, ως πιθανό αντικαταστάτη, αν και η πρόταση αυτή αντιμετωπίζεται περισσότερο ως πολιτική παρέμβαση παρά ως ρεαλιστικό σενάριο διαδοχής.
Το διακύβευμα, πάντως, είναι πολύ μεγαλύτερο από την επιλογή ενός νέου CEO.
Η Nvidia αποτελεί βασικό πυλώνα του παρατεταμένου ράλι στις αγορές. Επομένως, οποιαδήποτε παρατεταμένη αποσταθεροποίησή της θα μπορούσε να μεταδοθεί σε ένα ευρύ φάσμα επενδύσεων, από τις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες έως τις νεοφυείς επιχειρήσεις που αναπτύσσουν υποδομές τεχνητής νοημοσύνης.