Eως και σε διπλασιασμό της τιμής του χάλυβα οδηγεί η πρόσφατη αλλαγή στην τιμολόγηση του σιδηρομεταλλεύματος. Η αύξηση της τιμής αναμένεται να περάσει σε προϊόντα όπως τα αυτοκίνητα και οι οικιακές συσκευές.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η συμφωνία την οποία υπέγραψαν οι κορυφαίες εταιρείες ορυχείων -η βραζιλιάνικη Vale και οι αγγλοαυστραλιανές Rio Tinto και BHP Billiton- με τις μεγαλύτερες ιαπωνικές (μεταξύ των οποίων και η Nippon Steel) και κινεζικές εταιρείες χαλυβουργίας για αλλαγή του τρόπου τιμολόγησης.

Το προηγούμενο σύστημα, το οποίο εφαρμοζόταν για περίπου 40 χρόνια, βασιζόταν σε επίπεδα ετήσιας διάρκειας αλλά και σε ιδιωτικές συμφωνίες των μεγαλύτερων μεταλλευτικών εταιρειών του κλάδου, οι οποίες διαμόρφωναν την τιμή σε επίπεδα που δεν ανταποκρίνονταν στις τιμές της αγοράς spot.

Βάσει του νέου συστήματος, οι τιμές θα καθορίζονται σε τριμηνιαία βάση και θα συνδέονται με την τρέχουσα τιμή της αγοράς spot, κάτι που υπήρξε βασικό αίτημα των εταιρειών-ορυχείων.

Τα ορυχεία πανηγύρισαν

Οι εταιρείες μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας για τον νέο τρόπο τιμολόγησης πανηγύρισαν όχι μόνο διότι η τιμή θα εκτιναχτεί, αλλά και γιατί η προοπτική αυτή πέρασε στις μετοχές τους, οι οποίες παρουσιάζουν την υψηλότερη άνοδο μεταξύ των εταιρειών του κλάδου των μεταλλευμάτων στον Dow Jones Stoxx 600 σε τριμηνιαία βάση (γύρω στο 10%).

Τα επίπεδα της τιμής εκτιμάται ότι θα εκτιναχτούν κατά περίπου 90% σε σχέση με σήμερα, ενώ είναι αξιοσημείωτο ότι αναλυτές του κλάδου θεωρούν πως ακόμη και σε αυτήν την περίπτωση το αντίτιμο θα είναι χαμηλότερο από την τιμή spot της πρώτης ύλης στην αγορά, η οποία έχει ενισχυθεί σε ποσοστό σχεδόν 100% από τον Σεπτέμβριο έως τώρα. Έτσι, οι κορυφαίες εταιρείες εξόρυξης θα αποκομίσουν αμέσως μεγάλα κέρδη από την αλλαγή του τρόπου τιμολόγησης.

Σύμφωνα με εκτίμηση του κλάδου που συμμετείχε στις διαπραγματεύσεις για την αλλαγή του συστήματος, για φέτος τα κέρδη των τριών ισχυρότερων ομίλων (Vale, Rio Tinto και BHP Billiton) θα ενισχυθούν κατά τουλάχιστον 5 δισ. δολάρια.

Ποιοι αντιδρούν

Όμως, οι κινεζικές και οι ευρωπαϊκές χαλυβουργικές εταιρείες δεν δείχνουν τον ίδιο ενθουσιασμό με τις επιχειρήσεις και τους επενδυτές που κινήθηκαν προς τις μετοχές των εταιρειών. Ο χάλυβας καλύπτει σχεδόν το 95% της συνολικής παγκόσμιας κατανάλωσης μετάλλων, ενώ το σιδηρομετάλλευμα είναι η πρώτη ύλη για τη χαλυβουργία.

Η Κίνα καταναλώνει περίπου το 50% της παγκόσμιας παραγωγής σιδηρομεταλλεύματος και είναι λογικό να ανησυχεί για τις επιπτώσεις του νέου συστήματος, την ίδια στιγμή που οι αναλυτές θεωρούν ότι ακριβώς λόγω της μεγάλης εξάρτησής της από τον χάλυβα δεν έχει πολλά περιθώρια αντίδρασης στις ισχυρές εταιρείες ορυχείων.

Η Κίνα έχει ζητήσει η τιμή αναφοράς να μειωθεί κατά 45%. Επίσης, έχει ζητήσει από τις εγχώριες χαλυβουργίες για δύο μήνες να μην εισάγουν σιδηρομετάλλευμα από τις τρεις κορυφαίες εταιρείες εξόρυξης στο πλαίσιο διαμαρτυρίας για μονοπωλιακές, αθέμιτες συμπεριφορές.

Από την πλευρά της, η ευρωπαϊκή ένωση χαλυβουργιών Eurofer στράφηκε στις ευρωπαϊκές αρχές ανταγωνισμού κάνοντας λόγο για παράνομες συντονισμένες αυξήσεις των τιμών και των μοντέλων τιμολόγησης καθώς και για πιέσεις σε χαλυβουργίες να δεχτούν το νέο καθεστώς.
Τελικά, ποιος θα πληρώσει τον... χάλυβα; Οι καταναλωτές.

Ήδη, οι χαλυβουργίες ανακοίνωσαν ότι θα καλύψουν το υψηλότερο κόστος με αύξηση κατά σχεδόν 30% των δικών τους τιμών. Είναι ενδεικτικό ότι οι παραγωγοί χάλυβα θα αναγκάσουν τις αυτοκινητοβιομηχανίες να εγκαταλείψουν τις ετήσιες συμβάσεις προμηθειών τους.

Η άνοδος της τιμής χάλυβα θα επηρεάσει μία σειρά προϊόντα όπου ο χάλυβας αποτελεί βασική πρώτη ύλη, από τα αυτοκίνητα μέχρι τα οικιακά είδη. Ως αποτέλεσμα οι επιπτώσεις από το νέο σύστημα θα μετακυλιστούν στους καταναλωτές.

* Αναδημοσίευση από το 630ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας "ΜΕΤΟΧΟΣ & ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ", 16 - 20 Απριλίου 2010.