Από τα πετροδολάρια στα κρυπτοδολάρια

Το 1971, ο πρόεδρος Νίξον ανακοίνωσε τον τερματισμό της μετατροπής των δολαρίων σε χρυσό, βάζοντας ταφόπλακα στο μεταπολεμικό νομισματικό σύστημα του Μπρέτον Γουντς. Σύμφωνα με το τελευταίο, τα άλλα νομίσματα ήταν προσδεμένα στο δολάριο και το τελευταίο στον χρυσό, με την ισοτιμία στα 35 δολάρια η ουγκιά. Το τέλος του Μπρέτον Γουντς σήμαινε επίσης ότι το δολάριο έχανε τον κεντρικό ρόλο του στο παγκόσμιο σύστημα.   

Οι ΗΠΑ δεν έμειναν με σταυρωμένα χέρια. Τον Ιούλιο  του 1974, όταν η Τουρκία εισέβαλε στην Κύπρο, προφασιζόμενη την προστασία των Τουρκοκυπρίων, μια πολύ σημαντική συνάντηση η οποία έμελλε να σημαδέψει το παγκόσμιο χρηματοοικονομικό σύστημα λάμβανε χώρα στη Σαουδική Αραβία.

Ο τότε Σαουδάραβας Βασιλιάς Φαϊζάλ συνάντησε τον Αμερικανό υπουργό εξωτερικών Γουίλιαμ Σάιμον και συμφώνησαν όπως το Βασίλειο τιμολογεί όλο το πετρέλαιο που πουλούσε σε δολάρια και επενδύει ένα μεγάλο μέρος του πλεονάσματος σε αμερικανικά κρατικά ομόλογα. Στο πλαίσιο της ίδιας συμφωνίας, οι ΗΠΑ θα πουλούσαν αμερικανικά όπλα στους Σαουδάραβες και θα παρείχαν στρατιωτική προστασία. 

Ήταν μια αμοιβαία επωφελής συμφωνία για τις δυο χώρες την οποία είχε εμπνευσθεί ο Χένρι Κίσινγκερ, ο τότε επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας των ΗΠΑ, και εκείνος στον οποίο αποδίδεται η φράση «ανακύκλωση των πετροδολαρίων». Τα πετροδολάρια ήταν τα έσοδα σε αμερικανικά δολάρια που έρεαν στη Σαουδική Αραβία κι άλλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες από τις πωλήσεις πετρελαίου.

Πρωτίστως, εκείνη η συμφωνία, η οποία έγινε γνωστή πριν μόλις 10 χρόνια περίπου στο ευρύτερο κοινό, ήταν ιδιαίτερα σημαντική για τις ΗΠΑ. Κι αυτό γιατί επανέφερε το δολάριο στο επίκεντρο του παγκόσμιου χρηματοοικονομικού συστήματος καθώς και οι άλλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες ακολούθησαν το παράδειγμα της Σαουδικής Αραβίας.  

Ο σημερινός πόλεμος στη Μέση Ανατολή απειλεί το σύστημα της ανακύκλωσης των πετροδολαρίων καθώς οι πωλήσεις πετρελαίου κ.λπ. από τον Κόλπο έχουν σχεδόν σταματήσει. Στην κλασική μορφή της ανακύκλωσης, η Σαουδική Αραβία και οι χώρες του Κόλπου πουλούν ορυκτά καύσιμα σε δολάρια και επομένως οι αγοραστές του πετρελαίου  διεθνώς χρειάζονται δολάρια.

Εν συνεχεία, οι πετρελαιοπαραγωγές χώρες χρησιμοποιούν τα δολάρια για να αγοράζουν αμερικανικά ομόλογα, συμβάλλοντας στη φθηνή χρηματοδότηση των ελλειμμάτων των ΗΠΑ και στην παγκόσμια προβολή ισχύος τους. Τα τελευταία χρόνια, μέρος του πλεονάσματος πάει επίσης σε data centers.  

Όμως, αυτό το σύστημα έχει ημερομηνία λήξης και οι ΗΠΑ το γνωρίζουν πολύ καλά. Αυτό που συμβαίνει σήμερα με το κλείσιμο του Στενού του Ορμούζ ίσως την επιταχύνει. Κι αυτό γιατί η τάση για μικρότερη εξάρτηση από τη συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή είναι λογικό να ενισχυθεί λόγω του Πολέμου ενώ οι υψηλές τιμές του πετρελαίου αυξάνουν τα κίνητρα για εναλλακτικές πηγές ενέργειας π.χ. ΑΠΕ, πυρηνική κ.λπ.

Οι ΗΠΑ έχουν ήδη φροντίσει να είναι αυτάρκεις σε ενέργεια με το σχιστολιθικό πετρέλαιο. Επιπλέον, προβλέπουν μικρότερη ανακύκλωση πετροδολαρίων στο μέλλον. Ακόμη, διαπιστώνουν ότι τα δεδομένα και η ΑΙ είναι το πετρέλαιο της εποχής που έρχεται. Η απάντησή τους είναι ψηφιακή. Τα κρυπτοδολάρια (stablecoins).

Ο εκδότης βγάζει tokens συνδεδεμένα με το δολάριο ενώ παίρνει καταθέσεις τις οποίες επενδύει σε αμερικανικά ομόλογα. Όλοι κερδίζουν, ο εκδότης, το αμερικανικό κράτος καθώς βρίσκει αγοραστές για τα ομόλογά του και το δολάριο λόγω του νέου συστήματος πληρωμών.

Την όχι τόσο μακρινή εποχή που οι μηχανές θα συναλλάσσονται μεταξύ τους με απίστευτη ταχύτητα σε όλα τα μέρη του κόσμου, οι ΗΠΑ θέλουν τα κρυπτοδολάρια να είναι η απάντηση. Μια μετάβαση από τα πετροδολάρια στα κρυπτοδολάρια.