Δείτε εδώ την ειδική έκδοση

Η άνοδος της Κίνας και η νέα παγκόσμια ισορροπία

Το χρονικό της επιστροφής μιας αυτοκρατορίας και η αναδιάταξη ισχύος στον κόσμο. Ο «πόλεμος» της τεχνητής νοημοσύνης που καταλήγουν τα σκύπτρα. Γράφει ο Χρήστος Παπαδόπουλος.

Η άνοδος της Κίνας και η νέα παγκόσμια ισορροπία
  • Του Χρήστου Παπαδόπουλου*

Πριν από δύο αιώνες περίπου, η Βρετανική Αυτοκρατορία, για να αντιμετωπίσει το διογκούμενο εμπορικό της έλλειμμα με την Κίνα, πλημμύρισε την κινεζική αγορά με όπιο. Όταν το Πεκίνο επιχείρησε να αντιδράσει, ανέλαβαν τα κανόνια να προστατέψουν την «ελευθερία του εμπορίου».

Ο Πόλεμος του Οπίου, έμελλε να σφραγίσει την τύχη δύο κόσμων και, εν πολλοίς, να καθορίσει την πορεία του παγκόσμιου εμπορίου για τον επόμενο ενάμιση αιώνα.

Σήμερα, η μακροβιότερη κρατική οντότητα του κόσμου, μετά από μισό σχεδόν αιώνα αχαλίνωτης ανάπτυξης, διαθέτει και πάλι τη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη (με αγοραστικούς όρους) και πρωταγωνιστεί στη γεωπολιτική σκακιέρα.

Απέναντί της, βρίσκονται οι ΗΠΑ, που παρέλαβαν τα ηνία του «ελεύθερου εμπορίου» από τους Βρετανούς, αμέσως μετά τη λήξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Ο ανταγωνισμός είναι ανηλεής και κανείς δεν ξέρει που θα καταλήξει. Ξέρουμε όμως, ότι το κράτος και η βία, ήταν αδέρφια από τα παλιά χρόνια!

Ο Πόλεμος Οπίου και η Ταπείνωση

Στις αρχές του 19ου αιώνα, η οικονομική γεωγραφία κράταγε τα παλιά μονοπάτια. Τα μερίδια της παγκόσμιας μεταποίησης, ήταν ανάλογα με τους κατοίκους κάθε χώρας. Η Κίνα, κατείχε το 35% του παγκόσμιου πληθυσμού και το 33% της παγκόσμιας μεταποίησης. Η Μεγάλη Βρετανία, αν και οδηγός στο τραίνο της βιομηχανικής επανάστασης, διέθετε το 4% της μεταποίησης με το 2% του πληθυσμού.

Οι Βρετανοί λάτρευαν το τσάι, το μετάξι και τις πορσελάνες της Ανατολής, οι Κινέζοι όμως, αδιαφορούσαν πλήρως για τα βρετανικά βιομηχανικά προϊόντα, με αποτέλεσμα το ασήμι των αποικιών της Βρετανίας να καταλήγει στα σεντούκια των μανδαρίνων!

Η Βρετανική Αυτοκρατορία που γνώριζε από εμπόριο και μόχλευση, βρήκε τη λύση στο όπιο. Η πανίσχυρη Βρετανική Εταιρία Ανατολικών Ινδιών ανέλαβε τη μαζική παραγωγή οπίου στις Ινδικές κτήσεις και τη διοχέτευσή του στην Κίνα. Οι εισαγωγές οπίου της Κίνας, μέσα σε 40 χρόνια δεκαπλασιάστηκαν και έφτασαν τα 40.000 κιβώτια το 1839. Το εμπορικό ισοζύγιο είχε αντιστραφεί. Ο «οικονομικός θρίαμβος» των Βρετανών ωστόσο, επέφερε κοινωνική αποσύνθεση στην Κίνα.

Η απόφαση της δυναστείας των Τσινγκ να απαγορεύσει το εμπόριο και να καταστρέψει 1.300 τόνους οπίου, θεωρήθηκε από το Λονδίνο προσβολή στο «δικαίωμα της ιδιοκτησίας»….

Τρία χρόνια αργότερα, η Κίνα, σύρθηκε στη Συνθήκη της Νανκίνγκ (1842), με την οποία τερματίζεται ο πρώτος Πόλεμος του Οπίου, το Χονγκ Κονγκ παραχωρείται στους Βρετανούς και η Κίνα υποχρεώνεται  να καταβάλει δυσβάστακτες πολεμικές αποζημιώσεις[1].

Ακολούθησε ο φονικότερος εμφύλιος στην ιστορία -η Εξέγερση των Ταϊπίνγκ (1850-1864)- που άφησε πίσω του 20-30 εκατομμύρια νεκρούς και ένας δεύτερος Πόλεμος του Οπίου (1856-1860) που επέφερε νέες παραχωρήσεις.

Ο «Αιώνας της ταπείνωσης» (1839-1949) είχε ξεκινήσει.

Την περίοδο που στην Ευρώπη διάβαζαν έκπληκτοι για τα τεχνολογικά επιτεύγματα της Κίνας[2], η  χώρα που ανακάλυψε το μπαρούτι, την τυπογραφία και τη μαγνητική πυξίδα βρέθηκε στο έλεος της Δύσης.

Η «δύση» της Κίνας και η «ανατολή» της Δύσης

Μετά τους πολέμους του οπίου, η κατάρρευση της Κίνας, ήταν ολοκληρωτική. Δυτικές δυνάμεις και περιφερειακές αυτοκρατορίες εκμεταλλεύτηκαν την αδυναμία της αποσπώντας εδάφη και προνόμια που έφταναν σε ακραίες καταστάσεις, όπως οι πινακίδες στο πάρκο Huangpu της Σαγκάης που απαγόρευαν την είσοδο στους ντόπιους και τα σκυλιά…

Μετά το σφαγείο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, η Μεγάλη Βρετανία έφτασε να κατέχει το ¼ περίπου των παγκόσμιων εδαφών και του πληθυσμού. Με την ολοκλήρωση του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, τα σκήπτρα της Δύσης πέρασαν στις ΗΠΑ που έφτασαν να διαθέτουν τη μισή σχεδόν βιομηχανική παραγωγή του κόσμου (47% το 1953).

Το 1949, τη χρονιά που ιδρύθηκε το ΝΑΤΟ, ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός της Κίνας επικρατούσε στον εμφύλιο. Η Δύση, εμποτισμένη από αποικιοκρατική αντίληψη και το φόβο του κομμουνισμού, αρνήθηκε να αναγνωρίσει τη νέα κυβέρνηση και έδωσε τη θέση της Κίνας στον ΟΗΕ, στην Ταϊβάν όπου κατέφυγαν οι ηττημένοι του εμφυλίου.

Από το πείραμα του Μάο στον «Σοσιαλισμό της Αγοράς»

Οι Κινέζοι είδαν στο Μεγάλο Τιμονιέρη (Μάο), τον άνθρωπο που θα αποκαθιστούσε τα μεγαλεία του παρελθόντος και θα έπαιρνε εκδίκηση για την ταπείνωση. Ο ίδιος, άφησε γρήγορα τα λουλούδια[3], έθεσε σε εφαρμογή το «Μεγάλο Άλμα προς τα Εμπρός» (1957) και ανήγγειλε ότι σύντομα η κινεζική οικονομία θα ταπείνωνε τις πλουσιότερες χώρες του κόσμου. Αποδείχτηκε άλμα στο κενό!

Η ιδεολογική ρήξη με την ΕΣΣΔ τη δεκαετία του 1960, άνοιξε το δρόμο για την προσέγγιση της Κίνας εκ μέρους της Δύσης.  Το 1971, ο ΟΗΕ αναγνώρισε τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας (ΛΔΚ), ως τη «μοναδική νόμιμη εκπρόσωπο της Κίνας» στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών και απέβαλε από τις τάξεις του την Ταιβάν που «κατείχε παράνομα» τη θέση της Κίνας στον οργανισμό[4].

Οι ΗΠΑ, δεν ψήφισαν την απόφαση του ΟΗΕ. Ένα χρόνο μετά όμως, ο Αμερικανός πρόεδρος Νίξον προσγειωνόταν στο Πεκίνο για να συναντήσει τον Μάο Τσε Τουνγκ και να αναγνωρίσει έμμεσα τη νέα κατάσταση[5]!

Ο θάνατος του Μάο το 1976 και το χάος που άφησε πίσω του, άνοιξε το δρόμο στον Ντενγκ Σιαοπίνγκ, για τη ριζική αναμόρφωση της Κινεζικής πραγματικότητας και τη μετάβαση σε μια «σοσιαλιστική οικονομία της αγοράς». Το μήνυμα του Ντενγκ Σιαοπίνγκ, ήταν σαφές: «Δεν έχει σημασία αν η γάτα είναι μαύρη ή άσπρη, αρκεί να πιάνει ποντίκια».

Η Δύση, είδε στην Κίνα, ένα πειθήνιο εργολάβο φθηνών προϊόντων και πίστεψε ότι η οικονομική ανάπτυξη θα οδηγούσε μοιραία στον πολιτικό φιλελευθερισμό. Έσφαλε και στα δύο!

Η αυτοκρατορία επιστρέφει

Οι χαμηλοί μισθοί σε συνδυασμό με το «πειθαρχημένο» εργατικό δυναμικό, την επένδυση στην εκπαίδευση και το μέγεθος της αγοράς προσέλκυσαν μεγάλες επενδύσεις που αξιοποιήθηκαν από το ΚΚΚ για την επίτευξη πρωτοφανών ρυθμών ανάπτυξης που κινήθηκαν στο 9-10% για 40 σχεδόν χρόνια (1978-2018).

Η είσοδος της Κίνας στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου (ΠΟΕ) το 2001, τη βοήθησε να ενσωματωθεί πλήρως στις παγκόσμιες αλυσίδες αξίας και να μετατραπεί σε «εργοστάσιο του κόσμου». Από περιφερειακή δύναμη στις αρχές της δεκαετίας του 90, εξελίχτηκε στη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη με όρους αγοραστικής δύναμης.

Παράλληλα με την οικονομική μεγέθυνση και εμβάθυνση της παραγωγής, η Κίνα ξεδίπλωνε με μεθοδικότητα τα σχέδια για ενίσχυση του ρόλου της στη διεθνή σκηνή. Οι στρατηγικές επενδύσεις σε κρίσιμες υποδομές εντός και εκτός της χώρας (π.χ. Λιμάνι Πειραιά – 2008/9), σε συνδυασμό με διεθνείς πρωτοβουλίες (π.χ. BRICS - 2009) εντάσσονται σε αυτή την πολιτική.

Με την άνοδο του Σι Τζινπίνγκ στην ηγεσία του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας (ΚΚΚ) το 2012 και την προεδρία της χώρας (2013), το όνειρό του για ευημερία και ισχύ, άρχισε να αποκτά σάρκα και οστά με ένα ολοκληρωμένο, συνεκτικό και στοχευμένο πλάνο αξιοποίησης της ιστορικής κληρονομιάς, επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων και σταθεροποίησης της οικονομικής ανάπτυξης.

Ο «Νέος Δρόμος του Μεταξιού», η ενεργειακή αυτάρκεια -μεταξύ άλλων με τεράστιες επενδύσεις στις ΑΠΕ- και η ηγεμονία στην τεχνητή νοημοσύνη, είναι άξονες αυτού του σχεδίου που πέραν της οικονομικής υπεροχής, αποβλέπει σε πολιτική και στρατιωτική υπεροπλία.

Η υποχώρηση του Τραμπ στο θέμα των δασμών έναντι της Κίνας, αποκάλυψε με τον πλέον παραστατικό τρόπο την κυριαρχία της Κίνας σε κρίσιμους τομείς της παγκόσμιας οικονομίας, όπως οι σπάνιες γαίες, οι μπαταρίες λιθίου, και τα ηλιακά πάνελ.

Η Κίνα, διαθέτει ακόμη πάνω από το 50% των βιομηχανικών ρομπότ και τα ναυπηγεία της προσεγγίζουν πλέον το 70% των παραγγελιών διεθνώς, ενώ στη φαρμακευτική αγορά κατέχει το 100% σε αρκετές δραστικές ουσίες.

Δεν είναι όμως μόνο αυτά. Κινέζοι παραγωγοί πέτυχαν να διεισδύσουν στο χώρο των καταναλωτικών αγαθών και να ανταγωνίζονται επί ίσοις όροις κορυφαίες δυτικές εταιρίες:

  • Το TikTok (ByteDance), μπήκε σφήνα στην αγορά των Social Media και επαναπροσδιόρισε τη λειτουργία τους.
  • Οι συλλεκτικές φιγούρες της Pop Mart (Labubu, Molly, Skullpanda) οδήγησαν ουρές καταναλωτών έξω από τα καταστήματα.
  • Μάρκες πολυτελείας στο χώρο της μόδας & του lifestyle (Shang Xia, ICICLE, Shiatzy Chen, Qeelin) αμφισβητούν την κυριαρχία γαλλικών και ιταλικών κολοσσών
  • Εταιρίες όπως οι: BYD, NIO, Zeekr & Xpeng, πρωταγωνιστούν στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, ενώ η Huawei, η Xiaomi, η Lenovo και η Hisense ξεχωρίζουν στο χώρο των ηλεκτρονικών και της τεχνολογίας.

Αναμφισβήτητο είναι ακόμη το γεγονός ότι η Κίνα ηγείται στις επιστημονικές δημοσιεύσεις και πατέντες σε αυξανόμενο αριθμό κομβικών πεδίων, όπως  αυτός της τεχνητής νοημοσύνης. Η ίδια η Κίνα, έχει θέσει ως στόχο να είναι "Παγκόσμιος Ηγέτης στην AI" μέχρι το 2030, κάτι που φαίνεται να συμμερίζεται και ο Διευθύνων Σύμβουλος της Nvidia, Jensen Huang, καθώς όπως δήλωσε πρόσφατα στη Σύνοδο Κορυφής για το Μέλλον της Τεχνητής των Financial Times: «Η Κίνα πρόκειται να κερδίσει την κούρσα της Τεχνητής Νοημοσύνης»

Αν στα τέλη του 19ου αιώνα, ήταν διάχυτη η πεποίθηση ότι η Αμερική αντιπροσώπευε το μέλλον, σήμερα είναι σαφές ότι η πυξίδα έχει μετακινηθεί στην Κίνα και τη θέση της Νέας Υόρκης, έχει πάρει η Σενζέν.

Η προσπάθεια των ΗΠΑ και άλλων χωρών της Δύσης, να ανταγωνιστούν την παραγωγή της Κίνας, είναι καταδικασμένη να αποτύχει διότι στο τέλος της μέρας το παιχνίδι θα το κερδίσει αυτός που μπορεί να παράγει και να πουλάει φτηνά προϊόντα -όπως είχε προβλέψει ο νεαρός Μαρξ[6]- και οι ΗΠΑ δε μπορούν να πουλάνε φτηνά!

Η παγίδα του Θουκυδίδη

Στην ιστορία του πελοποννησιακού πολέμου, ο Θουκυδίδης σημειώνει ότι «Αυτό που έκανε τον πόλεμο αναπόφευκτο ήταν η άνοδος της Αθήνας και ο φόβος που προξένησε στη Σπάρτη». Εμπνεόμενος από το μεγάλο ιστορικό, ο Graham Alison, ονόμασε «παγίδα του Θουκυδίδη» κάθε περίπτωση όπου μια ανερχόμενη δύναμη απειλεί να εκτοπίσει μια κατεστημένη ηγεμονία, καθώς διαπίστωσε ότι συνήθως καταλήγουν σε πόλεμο.

Ο ίδιος παρατηρεί ότι «ο κόσμος δεν έχει ξαναζήσει ποτέ μια τόσο γρήγορη τεκτονική μετατόπιση της παγκόσμιας ισορροπίας ισχύος, όπως αυτή που προκάλεσε η άνοδος της Κίνας[7]» και πραγματεύεται το ερώτημα αν μπορούν ΗΠΑ και Κίνα να αποφύγουν την παγίδα.

Όταν έγραψε το βιβλίο του ο Alison (2017), στο Λευκό Οίκο, βρισκόταν πάλι ο Ντόναλντ Τραμπ, από τότε όμως η κατάσταση έχει επιδεινωθεί.

Το Όπιο του Πολέμου

Αναγνωρίζοντας τους κινδύνους που εγκυμονεί, ο αχαλίνωτος ανταγωνισμός εξοπλισμών και η συσσώρευση τεράστιων ποσοτήτων πυρηνικών όπλων, ΗΠΑ και ΕΣΣΔ, άρχισαν από το 1972 να συνάπτουν μια σειρά συμφωνίες για τον περιορισμό παραγωγής νέων οπλικών συστημάτων.

Οι συμφωνίες αυτές, άρχισαν να ξηλώνονται το 2002 και το Φεβρουάριο του 2026 ο Ντόναλντ Τραμπ αρνήθηκε να ανανεώσει την τελευταία ισχύουσα συμφωνία (New Start), με αποτέλεσμα την απουσία πλέον κάθε ελέγχου στην παραγωγή πυρηνικών όπλων.

Κανείς δεν αμφισβητεί ασφαλώς, την υπεροχή των ΗΠΑ σε εξοπλισμούς ή την ικανότητα παρέμβασης που διαθέτουν σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Η αύξηση των χωρών που διαθέτουν πυρηνικά όπλα όμως, σε συνδυασμό με την υποχώρηση των διεθνών κανόνων και την απουσία ελέγχων, διαμορφώνουν πρόσφορο έδαφος για την περεταίρω ανάπτυξη των εξοπλισμών, την «απενοχοποίηση» των πολεμικών βιομηχανιών και την εγκαθίδρυση πολεμικού κλίματος.

Η Κίνα από την πλευρά της ενισχύει τους εξοπλισμούς της με μεγαλύτερο ρυθμό από τις άλλες υπερδυνάμεις για να καλύψει το «χαμένο έδαφος». Παράλληλα, με τη στρατηγική της «Στρατιωτικο-Πολιτικής Σύντηξης» (Military-Civil Fusion - MCF) διαθέτει ένα απαράμιλλο πλεονέκτημα στην ταχεία ενσωμάτωση προϊόντων έρευνας και  καινοτομίας στην πολεμική της βιομηχανία, ασύγκριτη ικανότητα γρήγορης ολοκλήρωσης και των πιο σύνθετων έργων και πλήρη έλεγχο στην αλυσίδα αξίας, όταν οι ανταγωνιστές της χρειάζονται τη δική της συνδρομή για να παραδώσουν τα συστήματά τους[8].

Δεν πρέπει να μας διαφεύγει άλλωστε ότι η μεγαλύτερη ακρίβεια των πληγμάτων του Ιράν στον πόλεμο με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ, σε σχέση με τον πόλεμο του Ιουνίου 2025, επιτυγχάνεται με τη συνδρομή της Κίνας (π.χ. BeiDou έναντι GPS).

Η Ευρώπη (ΕΕ) συμμετέχει ενεργά στην αύξηση των πολεμικών δαπανών και με την πολιτική επανεξοπλισμού της Ευρώπης (Rearm Europe), αφενός μεν επιλέγει μια επενδυτική στρατηγική ασφαλείας για την αντιμετώπιση της κρίσης αφετέρου φιλοδοξεί να διαδραματίσει κομβικό ρόλο στο νέο τοπίο ενώ παράλληλα μας καλεί να ξεχάσουμε το «κοινωνικό μέρισμα».

Για να στηρίξουν την «αναγκαιότητα» αύξησης των πολεμικών δαπανών όλες οι χώρες επικαλούνται την ασφάλεια των κατοίκων τους, επενδύουν στην εθνική περηφάνεια και παράλληλα προετοιμάζουν τους πολίτες τους να υποδεχθούν φέρετρα από τους πιθανούς πολέμους.

Η προπαγάνδα του πολέμου, είναι το νέο «όπιο».

Κίνδυνος και ελπίδα

Από το 1854 μέχρι και τη νίκη των κομμουνιστών το 1949, τα πλοία των ΗΠΑ αλώνιζαν στην κινεζική επικράτεια. Όταν όμως ένα χρόνο αργότερα ο αμερικάνικος στρατός βρέθηκε αντιμέτωπος με τον κινεζικό, εξεπλάγη από την αποφασιστικότητα των εξαθλιωμένων από τον εμφύλιο Κινέζων, υποχρεώθηκε σε υποχώρηση και ο επικεφαλής τους Ντάγκλας Μακάρθουρ ζήτησε τη χρήση πυρηνικών όπλων για να τους υποτάξει[9].

Η παντοδυναμία των ΗΠΑ τις δεκαετίες που προηγήθηκαν, τους επέτρεπε να διαχειρίζονται σχετικά ανώδυνα τα λάθη ή και τις ήττες σε στρατιωτικό και πολιτικό επίπεδο. Οι όροι του παιχνιδιού, όμως έχουν αλλάξει. Αν δεχτούμε ότι η οικονομική υπεροχή μιας χώρας, είναι το πρελούδιο για τις νίκες και στα άλλα μέτωπα, οι ΗΠΑ ίσως θα πρέπει να προετοιμάζονται για απώλεια της κυριαρχίας τους.

Αντ’ αυτού, φαίνεται ότι επιστρατεύουν κάθε διαθέσιμο μέσο για να εμποδίσουν την πρόσβαση στις αγορές για το βασικό τους αντίπαλο και να επιβάλουν τη θέλησή τους σε κάθε γωνιά του πλανήτη (Γροιλανδία, Βενεζουέλα, Ιράν – τα πιο πρόσφατα). Καθώς όμως το έδαφος που στήριζε την αλαζονεία τους έχει υποχωρήσει, η άσκηση δε φαίνεται να τους βγαίνει. Αντίθετα, κάθε νέα ήττα, δυσχεραίνει περεταίρω τη θέση τους και την καθιστά μη αναστρέψιμη, γεγονός που αυξάνει την επιθετικότητα και τις σπρώχνει πιο κοντά στην παγίδα του Θουκυδίδη.

Υπάρχει όμως και ο άλλος δρόμος!

Όταν το βρετανικό κοινοβούλιο στις 10 Απρίλη του 1840, κλήθηκε να αποφασίσει για τον πόλεμο ενάντια στην Κίνα, 271 ψήφισαν υπέρ και 262 κατά. Πέντε ακόμη αν ψήφιζαν κατά, αυτός ο πόλεμος δε θα είχε γίνει ποτέ!

Αν συμφωνείτε, χρειαζόμαστε άλλους τρεις για να γυρίσουμε το παιχνίδι!

Τι λέτε;

 

*Ο Χρήστος Παπαδόπουλος είναι ιδρυτής και CEO της Witside, εταιρείας Data & AI

 

[1] Στο πλαίσιο των «Άνισων Συνθηκών», η Κίνα κατέβαλε 21 εκατομμύρια δολάρια σε ασήμι από τα οποία τα 6 εκατομμύρια ήταν για το όπιο που καταστράφηκε - τεράστια ποσά για την εποχή.
[2] Βασική πηγή ενημέρωσης, ήταν το έργο «Tiangong Kaiwu» που περιέγραφε εφαρμοσμένες τεχνολογίες της δυναστείας Μινγκ. Το «Tiangong Kaiwu», είχε τυπωθεί στην Κίνα το 1637 και τη δεκαετία του 1830 κυκλοφόρησαν οι πρώτες του μεταφράσεις στην Ευρώπη.
[3] «Αφήστε 100 λουλούδια να ανθίσουν - αφήστε 100 σχολές σκέψης να συναγωνιστούν» ήταν το σύνθημα του Μάο μέχρι το 1957!
[4] Ψήφισμα 2758 του ΟΗΕ
[5] Η επίσημη αναγνώριση ήρθε το 1979, από τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Τζίμυ Κάρτερ.
[6] «Οι φτηνές τιμές των εμπορευμάτων της είναι το βαρύ πυροβολικό που γκρεμίζει όλα τα σινικά τείχη, και που αναγκάζει να συνθηκολογήσει ακόμα και το πιο σκληροτράχηλο μίσος των βαρβάρων ενάντια στους ξένους» έγραφε για την Αγγλία το 1848 στο Κομμουνιστικό Μανιφέστο
[7] Graham Alison. Σε τροχιά πολέμου – Μπορούν ΗΠΑ και Κίνα να αποφύγουν την Παγίδα του Θουκυδίδη; Εκδόσεις Πεδίο, σ.25.
[8] Η καθέλκυση του, του πρώτο κινεζικού αεροπλανοφόρου (Fujian) με ηλεκτρομαγνητικούς καταπέλτες και συμβατική πρόωση το φθινόπωρο του 2025, που ολοκληρώθηκε σε μόλις 6-7 χρόνια από την έναρξη της κατασκευής του, τα πολεμικά αεροσκάφη J-10C και οι πύραυλοι  PL-15 που χρησιμοποίησε με μεγάλη αποτελεσματικότητα το Πακιστάν κατά την σύρραξή του με την Ινδία το 2025, καθώς και τα υπερηχητικά όπλα (π.χ., DF-17) και οι αντιπλοϊκοί βαλλιστικοί πύραυλοι (π.χ. DF-21D και DF-26), είναι μερικά μόνο δείγματα των επιτευγμάτων της Κίνας.
[9] Ο Ντάγκλας Μακάρθουρ, αγνόησε τις προειδοποιήσεις των Κινέζων στον πόλεμο της Κορέας και όταν πέρασαν τον 38ο παράλληλο, αναγκάστηκαν σε υποχώρηση από το «στρατό χωρικών» της Κίνας. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Χάρι Τρούμαν, όχι μόνο αρνήθηκε τη χρήση πυρηνικών, αλλά απέπεμψε και το Στρατάρχη του.

Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.

ΣΧΟΛΙΑ ΧΡΗΣΤΩΝ

blog comments powered by Disqus
v
Απόρρητο