Το ευρωπαϊκό «Go home Mr. Trump»

Φίλτατοι, καλή σας ημέρα!

Ο Δυτικός Κόσμος, παρά τις εκάστοτε αποκλίσεις που επιβεβαιώνουν τον κανόνα, εδράζεται σε θεμελιώδεις έννοιες του διεθνούς δικαίου. Βάσει αυτού του δικαίου χαρακτηρίζεται τμήμα της Κύπρου ως κατεχόμενο από την Τουρκία αλλά και βάσει του ιδίου δικαίου τάχθηκε η Ευρώπη στο πλευρό της Ουκρανίας και τάσσεται σήμερα, τουλάχιστον εν μέρει, “απέναντι” στις ΗΠΑ.

Από την περαιτέρω στάση της δε, δεν εξαρτάται μόνον η συνοχή της βορειοατλαντικής συμμαχίας, αλλά και η ίδια η ύπαρξη της ΕΕ, για προφανείς λόγους. Όταν τα θεμέλια αμφισβητούνται τόσο βίαια, τότε οδηγούμαστε σε συνολικές αναθεωρήσεις.

Ο ηγήτωρ των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, αποφάσισε ότι η χώρα του “χρειάζεται” την Γροιλανδία, την οποία απειλεί να κατακτήσει, είτε βιαίως -ενδεχόμενο που δεν έχει αποκλείσει – είτε βάσει αντιτίμου, με την “υποχρεωτική” αγορά της. Ενώπιον των απαιτήσεών του, 8 ευρωπαϊκά κράτη, μέλη της ΕΕ, της Δανίας συμπεριλαμβανομένης, -χώρας που έχει υπό την κυριαρχία της την Γροιλανδία – αντιτάχθηκαν. Η απάντησή του ήταν να εξαγγείλει, από 01/02/2026, την επιβολή εμπορικών δασμών εναντίον τους, αρχικώς 10% και από την 1η Ιουνίου 25%.

Η απάντηση της ΕΕ οφείλει να είναι, αν μη τι άλλο, ανάλογη. Και τούτο διότι η επιβολή επιπρόσθετων δασμών κατά αυτών των οκτώ κρατών μελών της ΕΕ, όχι μόνον καθιστά κουρελόχαρτο την εμπορική συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ, που υπεγράφη μόλις πέρυσι και ακόμη εκκρεμεί η έγκρισή της από το Ευρωκοινοβούλιο και τα εθνικά κοινοβούλια, αλλά συνιστά και μία διαδικασία εξαναγκασμού ανεξαρτήτων κρατών να συναινέσουν σε ένα κραυγαλέο ατόπημα εκ μέρους των ΗΠΑ.

Οποιαδήποτε ολιγωρία, σκεπτικισμός ή υπαναχώρηση, μόνον ως προσπάθεια κατευνασμού μπορεί να εκληφθεί και ως εκ τούτου να αναζωπυρώσει τις ορέξεις του “ισχυρού” της παρέας, Αμερικανού προέδρου, Ντ. Τραμπ. Είτε αυτή η αντίδραση αφορά στην ενεργοποίηση του “υπερόπλου” της ΕΕ, μηχανισμού κατά του “εξαναγκασμού”, όπως ζητά ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμ. Μακρόν, είτε την ακύρωση της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-ΗΠΑ, είτε οτιδήποτε άλλο μέτρο, οφείλει να είναι ανάλογη των μέτρων που απειλεί να λάβει ο Ντόναλντ Τραμπ κατά της ΕΕ.

Κυριότερα, δε, η τροπή που λαμβάνει η διακυβέρνηση των ΗΠΑ επί Τραμπ, θέτει την Ευρώπη, υποχρεωτικά, ενώπιον των ευθυνών της, εάν επιθυμεί να διατηρήσει αλώβητη την κυριαρχία της και την ακεραιότητά της. Η αμερικανική ομπρέλα προστασίας δεν αποτελεί πλέον μία ασφαλή λύση για την ευρωπαϊκή άμυνα, που πλέον οφείλει, αναπόδραστα, να σταθεί, αυτόνομα, στα πόδια της.

Εάν υπάρχει ένα καλό από την πολιτική Τραμπ έναντι της Βενεζουέλας, του Καναδά και της Γροιλανδίας, αυτό είναι η υποχρεωτική και βίαιη “ενηλικίωση” της ΕΕ στον τερματισμό όσων θεωρούσε ως δεδομένα από το τέλος του Β’ Π.Π. και να αναλάβει η ίδια την προστασία της, μέσω της υιοθέτησης κοινής εξωτερικής και αμυντικής πολιτικής.

Το πού ακριβώς τοποθετεί την χώρα μας αυτή η νέα εξίσωση, ιδίως υπό το φως της στρατηγικής συμμαχίας που έχει αναπτύξει η Ελλάδα με το Ισραήλ αλλά και του αναθεωρητισμού που χαρακτηρίζει την γείτονα Τουρκία, αποτελεί, προφανώς, μία άλλη συζήτηση. Την οποία, ωστόσο, οφείλουμε να είμαστε έτοιμοι να κάνουμε, καθώς η ώρα της, κατά τα φαινόμενα, πλησιάζει.

Ωστόσο, δεν είμαστε ακόμη “εκεί”. Το μέτωπο σήμερα είναι μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ, αφορά στις εμπορικές σχέσεις και οφείλει να μην αποπνέει κατευνασμό. Κάτι που άπαντες – ή σχεδόν – εμφανίζονται να αντιλαμβάνονται.