Η θερινή ανακωχή για τις τιμές και τα... πρωτοβρόχια

Φίλτατοι, καλή σας ημέρα!

Η πολιτική έχει μια παλιά συνήθεια. Όταν δεν μπορεί να λύσει ένα πρόβλημα, προσπαθεί να το μεταθέσει. Να αγοράσει χρόνο. Και, αν είναι δυνατόν, να αγοράσει μαζί του και λίγη κοινωνική ηρεμία.

Κάπως έτσι μπορεί να διαβαστεί η χθεσινή συμφωνία της κυβέρνησης με τη βιομηχανία τροφίμων και τα σούπερ μάρκετ.

Δύο μήνες χωρίς ανατιμήσεις στα ράφια, διατήρηση των μειώσεων σε περίπου 2.000 προϊόντα και κατάργηση, από την 1η Ιουλίου, του πλαφόν στο μικτό περιθώριο κέρδους.

Με άλλα λόγια, μια ανακωχή.

Μια ανακωχή που έχει δύο όψεις. Από τη μία, αποσύρεται το πλαφόν, μέτρο που ο υπουργός Ανάπτυξης, Τάκης Θεοδωρικάκος, χαρακτήρισε «αγρίως παρεμβατικό, σοσιαλιστικό».

Από την άλλη, στη θέση του έρχεται μια κοινή δέσμευση κυβέρνησης, βιομηχανίας και λιανεμπορίου για σταθερές τιμές όλο το καλοκαίρι. Το εργαλείο αλλάζει. Ο στόχος παραμένει ο ίδιος: να μη φτάσει η ακρίβεια στα ταμεία των σούπερ μάρκετ μαζί με τους παραθεριστές.

Είναι κακό αυτό; Κάθε άλλο. Μόνον που δεν λύνει το πρόβλημα.

Αν οι δεσμεύσεις τηρηθούν, εκατομμύρια καταναλωτές θα περάσουν το καλοκαίρι χωρίς νέες επιβαρύνσεις στα βασικά είδη διατροφής. Κανείς δεν μπορεί να αντιμετωπίσει αρνητικά μια εξέλιξη που προστατεύει, έστω προσωρινά, το οικογενειακό εισόδημα.

Από την άλλη πλευρά, η συμφωνία δεν αντιμετωπίζει τις αιτίες της ακρίβειας. Αντιμετωπίζει τις συνέπειές της. Η ελληνική αγορά εξακολουθεί να εμφανίζει το παράδοξο των υψηλών τιμών σε μια χώρα μεταξύ εκείνων με τα χαμηλότερα διαθέσιμα εισοδήματα της Ευρώπης. Αυτό δεν είναι φυσικό φαινόμενο. Είναι αποτέλεσμα στρεβλώσεων που εδώ και χρόνια όλοι αναγνωρίζουν και ουδείς εξαλείφει.

Άλλαξε κάτι στις ενδοομιλικές συναλλαγές; Περιορίστηκαν οι αδιαφανείς πρακτικές που συχνά καθορίζουν τις τιμές από το εργοστάσιο μέχρι το ράφι; Αντιμετωπίστηκαν οι κάθε μορφής υπερβολικές επιβαρύνσεις στην εφοδιαστική αλυσίδα; Ενισχύθηκε ουσιαστικά ο ανταγωνισμός;

Η απάντηση σε όλα αυτά είναι «όχι».

Και ασφαλώς δεν περίμενε κανείς ότι όλα αυτά θα λύνονταν μέσα σε μία σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου, όταν δεν έχουν λυθεί έως τώρα, στην επταετή διακυβέρνηση ΝΔ.

Γιατί όσο οι στρεβλώσεις παραμένουν, κάθε παρέμβαση μοιάζει περισσότερο με διαχείριση του προβλήματος παρά με επίλυσή του.

Υπάρχει όμως και κάτι ακόμη.

Το ημερολόγιο της οικονομίας σπανίως είναι ανεξάρτητο από το ημερολόγιο της πολιτικής. Οι δύο μήνες που κερδίζονται στην αγορά είναι και δύο μήνες που κερδίζονται στην πολιτική. Το καλοκαίρι είναι, άλλωστε, η ιδανική εποχή για μια εκεχειρία. Τα δύσκολα έρχονται μετά.

Με τη νέα σχολική χρονιά. Με τα αυξημένα έξοδα των νοικοκυριών. Με τον χειμώνα και την αβεβαιότητα του ενεργειακού κόστους. Με τις διεθνείς εξελίξεις που κανείς δεν μπορεί να προβλέψει, ιδίως σε έναν κόσμο όπου μια νέα ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή μπορεί μέσα σε λίγες ημέρες να ανατρέψει κάθε σχεδιασμό.

Η χθεσινή συμφωνία δεν είναι αμελητέα. Είναι χρήσιμη. Ίσως και αναγκαία.

Απλώς δεν είναι λύση. Είναι μια θερινή ανακωχή.

Και οι ανακωχές έχουν πάντα μια κοινή ιδιότητα: δεν τερματίζουν τον πόλεμο. Απλώς μεταθέτουν την επόμενη μάχη. Το πραγματικό τεστ δεν θα δοθεί μέσα στον Αύγουστο. Θα δοθεί όταν πέσουν τα πρώτα πρωτοβρόχια. Τότε δεν θα κριθεί αν τηρήθηκε η «συμφωνία κυρίων». Θα κριθεί αν η ελληνική αγορά έγινε δικαιότερη και πιο ανταγωνιστική ή αν απλώς κερδήθηκε λίγος ακόμη πολιτικός χρόνος.

Γιατί τα πρωτοβρόχια έχουν μια ιδιότητα που καμία κυβερνητική συμφωνία δεν μπορεί να αλλάξει: ξεπλένουν τις αυταπάτες και αφήνουν να φανεί τι πραγματικά άντεξε το καλοκαίρι.