Η μεταβολή φιλοσοφίας ”ταράζει τα νερά” στις ΗΠΑ

Αν αρχίσετε να ακούτε ήχους από κάτι να σκίζεται, μην φοβηθείτε. Οι ήχοι αυτοί θα ακουστούν παντού στις ΗΠΑ μέσα στο προσεχές διάστημα και προέρχονται από τις προσπάθειες που θα καταβάλλουν τα διοικητικά συμβούλια των εταιριών να διαχωρίσουν τους ρόλους του προέδρου του διοικητικού συμβουλίου και του διευθύνοντα σύμβουλου.

Δημοσιεύθηκε: 15 Μαρτίου 2004 - 18:48

του Stephen Davis

Αν αρχίσετε να ακούτε ήχους από κάτι να σκίζεται, μην φοβηθείτε.

Οι ήχοι αυτοί θα ακουστούν παντού στις ΗΠΑ μέσα στο προσεχές διάστημα και θα προέρχονται από τις προσπάθειες που καταβάλλουν τα διοικητικά συμβούλια των εταιριών να διαχωρίσουν τους ρόλους του προέδρου του διοικητικού συμβουλίου και του διευθύνοντα σύμβουλου.

Οι διευθυντές των επιχειρήσεων ερμηνεύουν ορθώς την ψηφοφορία – ρεκόρ εναντίον του διευθύνοντα συμβούλου της Walt Disney, Michael Eisner, ως γεγονός που επιφέρει δραματικές αλλαγές στην αγορά. Στην ετήσια γενική συνέλευση της 3ης Μαΐου, το 55% περίπου των ελεύθερων ψήφων στράφηκε εναντίον του επί πολλών ετών επικεφαλής του ομίλου Disney.

Ωστόσο, δεν ήταν ο μόνος που επιδέχτηκε κριτική. Πολλοί διευθυντές αντιμετώπισαν έλλειψη εμπιστοσύνης με ψήφους που ξεπερνούσαν το 20% των συνολικών δικαιωμάτων ψήφου στις γενικές συνελεύσεις. Χωρίς αμφιβολία, οι μέτοχοι είναι πλέον έτοιμοι να απαιτήσουν ελέγχους και απολογισμούς στις αμερικανικές αίθουσες των γενικών συνελεύσεων.

Κανείς δεν συνόψισε καλύτερα τη διαμορφωμένη κατάσταση από τον ίδιο τον κεραυνοβολημένο κ. Eisner. ”Τα μηνύματα που λαμβάνουμε από μια τέτοιου είδους ψηφοφορία αφορούν ολόκληρη την επιχειρηματική Αμερική” δήλωσε στο ABS News Nightline. Πραγματοποιείται μια ”κίνηση στην Αμερική ώστε να διαχωριστεί ο διευθύνων σύμβουλος από τον πρόεδρο”.

Την επόμενη ημέρα, φυσικά, η Disney ανακοίνωσε πως θα έκανε ακριβώς αυτό. Και αν η πρόβλεψη του κ. Eisner αποδειχθεί αληθής, αυτό που διαγράφεται μπροστά μας είναι μια σημαντική αλλαγή της φιλοσοφίας στις μοντέρνες αμερικανικές επιχειρήσεις.

Επί του παρόντος, σύμφωνα με την Corporate Library, στο 76% των επιχειρήσεων του S&P 500, οι διευθύνοντες σύμβουλοι διοικούν απευθείας και το διοικητικό συμβούλιο. Τα διευθυντικά στελέχη υποστηρίζουν σχεδόν ομόφωνα εδώ και καιρό πως, ο έλεγχος της επιχείρησης οφείλει να συγκεντρώνεται σε ένα πρόσωπο. Σε διαφορετική περίπτωση, επιχειρηματολογούν, είναι πολύ μεγάλος ο κίνδυνος της εσωτερικής διαμάχης.

Μέχρι πρότινος, με την άποψη αυτή συμφωνούσε και η επενδυτική κοινότητα της χώρας. Εάν παρακολουθήσετε την πολιτική των κορυφαίων αμοιβαίων κεφαλαίων στις αντιπροσωπευτικές διαδικασίες, θα δυσκολευθείτε να βρείτε κάποιον να ψηφίζει υπέρ δυο διαφορετικών θέσεων για πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο.

Το συνταξιοδοτικό ταμείο από την Καλιφόρνια, Calpers, σκληροπυρηνικός συνήγορος της εταιρικής διακυβέρνησης, μόνο σε εσωτερικά σημειώματα υπονοεί την στήριξή του στον διαχωρισμό. Το νεοϋορκέζικο συνταξιοδοτικό ταμείο των εκπαιδευτικών δηλώνει άγνοια για το ζήτημα, αν και κρίνει βάσει αρχών που αναθεωρήθηκαν μόλις προ διμήνου. Το Συμβούλιο των Θεσμικών Επενδυτών, που αντιπροσωπεύει τα περισσότερα αμερικανικά αμοιβαία κεφάλαια, τηρεί σιγή ιχθύος.

Αντιθέτως, οι βρετανοί επενδυτές στηρίζουν ομόφωνα τον διαχωρισμό. Ένας εξ’ αυτών, το Universities Superannuation Scheme έστειλε εν έτει 2002, επιστολές σε όλες τις αμερικανικές εταιρίες στις οποίες μετείχε, ζητώντας τον διαχωρισμό των δυο θέσεων.

Η υπόθεση της Disney αποκαλύπτει πως η επενδυτική αίσθηση ξεπέρασε τις επίσημες οδηγίες. Και ήταν καιρός.

Οι τύχες των μεγάλων εταιριών δεν θα έπρεπε ποτέ να βασίζονται αποκλειστικά στις αποφάσεις ενός μόνο προσώπου. Το ρίσκο είναι υπέρμετρα υψηλό. Οπότε αυτό που μένει να γίνει πλέον είναι να συμμορφωθούν οι παίκτες της αγοράς στα νέα δεδομένα.

Το Συμβούλιο των Θεσμικών Επενδυτών προετοιμάζει ήδη πρόταση υπέρ του διαχωρισμού. Άλλες φωνές με επιρροή εργάζονται επίσης πυρετωδώς. Η McKinsey & Co, επί παραδείγματι, μόλις την προηγούμενη εβδομάδα δημοσιοποίησε την θέση της υπέρ του διαχωρισμού σαν μέθοδο για την προώθηση της ανεξαρτησίας του διοικητικού συμβουλίου. Μια επιτροπή του νεοϋορκέζικου οργανισμού εταιρικών αναλύσεων Conference Board είχε αναφέρει το ίδιο ακριβώς σε μια πρωτοποριακή έκθεση που εκδόθηκε τον Ιανουάριο του 2003.

Με την αύξηση των πιέσεων, οι εταιρείες που εφαρμόζουν την νέα πολιτική είναι όλο και περισσότερες. Το ίδιο το Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης και η Dell είναι οι τελευταίες που διαχώρισαν τους δύο ρόλους. Ωστόσο, μαζί με αυτήν την αναθεώρηση, τίθεται και το ερώτημα: θα αλλάξουν τα πράγματα με τους διαχωρισμούς;

Θα έπρεπε – τουλάχιστον εάν μπορούμε να βασιστούμε στην αγγλική προϊστορία επί του ζητήματος. Παλιότερα, στις ημέρες των κλειστών λεσχών, πριν τον κώδικα διακυβέρνησης του Sir Adrian Cadbury το 1992, οι περισσότεροι διευθύνοντες σύμβουλοι ήλεγχαν και τα – νυσταλέα - διοικητικά συμβούλια, αν και μόλις το 50% κατείχε και το ρόλο του προέδρου. ”Δεν ζητείται από κανέναν να κάνει κάτι που απαιτεί προσπάθεια” ήταν τα διάσημα λόγια του Lord Boothby για να περιγράψει το ρόλο του προέδρου. ”Είναι σαν να κάνουν μονίμως ζεστό μπάνιο”.

Χρειάστηκαν χρόνια πιέσεων από το National Association of Pension Funds, το PIRC και άλλους αντιπροσώπους επενδυτών για να βγάλουν τους προέδρους και διευθυντές από τη μπανιέρα. Σήμερα, το 95% επί των κορυφαίων 1.000 βρετανικών επιχειρήσεων έχουν διαχωρίσει τις θέσεις του διευθύνοντα συμβούλου και του προέδρου. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι 950 βρετανικές επιχειρήσεις είναι άψογες. Αλλά τα διοικητικά συμβούλια έχουν σημειώσει πρόοδο στην ανάπτυξη μιας φιλοσοφίας ανεξάρτητης εποπτείας. Ίσως γι’ αυτό η Αγγλία δεν αντιμετώπισε σκάνδαλα τύπου Enron.

© The Financial Times Limited 2004. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation