Η κοινωνική φούσκα της Silicon Valley

Η φούσκα των dotcom έδειξε τους κινδύνους που συνοδεύουν τα σημερινά "αστέρια" της κοινωνικής δικτύωσης. Θα υπάρξουν νικητές -αλλά θα χυθεί πολύ επενδυτικό αίμα μέχρι να αναδειχθούν.

Δημοσιεύθηκε: 17 Φεβρουαρίου 2011 - 07:49

Richard Waters

Οι συζητήσεις για προβληματικές «φούσκες» δίνουν και παίρνουν και πάλι στη Silicon Valley. Ιδιωτικές εταιρίες του Ίντερνετ, με ονόματα που κανένας στον οικονομικό κόσμο δεν είχε ακούσει έναν χρόνο πριν, βρίσκονται ξαφνικά στο επίκεντρο - κι ας μην έχουν ακόμη αποδείξει ότι μπορούν να αντλήσουν κεφάλαια σε ανάλογα υψηλά επίπεδα.

Η Zynga, εταιρία παιχνιδιών κοινωνικών δικτύων, που αποτιμήθηκε στα περίπου 5 δισ. δολ. με βάση ιδιωτικές πωλήσεις μετοχών πριν από τρεις μήνες, θέλει να συγκεντρώσει νέο γύρο κεφαλαίων με αποτίμηση 9 δισ. δολ. και πάνω, σύμφωνα με εκτιμήσεις.

Η Groupon, η ιστοσελίδα αγοράς ομάδων που απέρριψε προσφορά εξαγοράς 6 δισ. δολ. πέρυσι από την Google, ακούει προσφορές από τραπεζίτες που θέλουν να τη βάλουν στο χρηματιστήριο φέτος, στην αξία των 15 - 20 δισ. δολ.

Και το Facebook, το site κοινωνικής δικτύωσης που μόλις τον περασμένο μήνα αποτιμήθηκε στα 50 δισ. δολ. σε συμβόλαιο με την Goldman Sachs, λέγεται ότι παροτρύνει το προσωπικό να πουλήσει τμήμα των μετοχών του, με αποτίμηση τα 60 δισ. δολ.

Με δεδομένο το πόσο γρήγορα διογκώθηκαν τα νούμερα μέσα σε ελάχιστο διάστημα, είναι εύκολο να τα διαγράψουμε όλ’ αυτά ως προϊόν μιας υπερθερμασμένης αγοράς, που χειροτερεύει από την έλλειψη αληθινών πληροφοριών γι' αυτές τις μη εισηγμένες εταιρίες.

Αλλά μια τέτοια απόλυτη απόρριψη ίσως αγνοεί τις μεγαλύτερες δυνάμεις που κρύβονται από πίσω. Η κοινωνική δικτύωση και το κινητό Ίντερνετ αλλάζουν τη φύση της online συμπεριφοράς, και τέτοιες κοσμογονικές τεχνολογικές αλλαγές έχουν την τάση να αναδεικνύουν νέους ηγέτες - αν και συχνά αυτό γίνεται δικαιολογία για την παλιά, γνωστή, επενδυτική φούσκα.

Υπάρχουν τρεις βασικές εξετάσεις που πρέπει να περάσει η παρέα των νέων αγαπημένων του Ίντερνετ: 1) το κατά πόσον έχουν κερδοφόρο μοντέλο εσόδων, 2) το κατά πόσον οι αγορές τις οποίες δημιουργούν θα αποδειχθούν αρκετά μεγάλες ώστε να συντηρήσουν τις αποτιμήσεις τους και 3) τι επίδραση θα έχει εν τέλει ο ανταγωνισμός τόσο στους ρυθμούς ανάπτυξής τους όσο και στα περιθώρια κέρδους.

Για τα δύο πρώτα στοιχεία, υπάρχουν ήδη πανίσχυρα επιχειρήματα. Η Groupon εκτιμά ότι τα έσοδά της θα διπλασιαστούν φέτος στα 3,5 - 4 δισ. δολ., εκ των οποίων η εταιρία θα βάλει στην τσέπη σχεδόν τα μισά και τα υπόλοιπα θα πάνε στους εμπόρους - πελάτες.

Σύμφωνα με μια εκτίμηση, η Zynga περιμένει αύξηση εσόδων φέτος 150% - 200% από το 1 δισ. δολ. που έβγαλε πέρυσι. Η εταιρία, που βγάζει τα περισσότερα χρήματα από την πώληση εικονικών αγαθών σε άτομα που παίζουν παιχνίδια, όπως το FarmVille, όταν είναι συνδεδεμένα στο Facebook, επίσης έχει ένα πολύ κερδοφόρο μοντέλο.

Η επιτυχία της Zynga έχει επίδραση και στο ίδιο το Facebook: με την προμήθεια 30% που λαμβάνει από τα έσοδα τα οποία βγάζει η Zynga από τους χρήστες του Facebook, μεγάλο κομμάτι των κερδών της εταιρίας πέφτει κατευθείαν στην τσέπη του Facebook.

Με αυτά τα σταθμά,το Twitter, η μικρο-blogg ιστοσελίδα, παραμένει το πιο φωτεινό παράδειγμα επιχείρησης του είδους που επαφίεται μάλλον στην ελπίδα παρά στα επιτεύγματα. Παρά την προσπάθεια 18 μηνών να στρέψει το επίκεντρο στην κερδοφορία, τα έσοδα του Twitter δεν προβλέπεται να ξεπεράσουν τα 100 εκατ. δολ. Οι συζητήσεις για την αξία του το βάζουν στην κλίμακα των 4 - 8 δισ. δολ. ή και παραπάνω.

Όμως, αυτοί οι συντελεστές ανάπτυξης και κερδών αυτών των νέων αστέρων επαρκούν για να αντιμετωπίσουν τον ανταγωνισμό; Αυτό είναι δύσκολο να απαντηθεί. Με την εύκολη πρόσβασή του, το Ίντερνετ είναι ένας σκληρός κόσμος. Στο ηλεκτρονικό εμπόριο αναπτύσσεται μια συμπεριφορά με μεγάλη ευαισθησία στην τιμή, όπου οι όγκοι κάνουν τη διαφορά - και υπάρχουν ήδη σοβαροί ανταγωνιστές να τους διεκδικήσουν.

Η αισιόδοξη άποψη βρίσκεται στο επιχείρημα του πρώτου στην κατηγορία του: Η επίδραση του δικτύου, η αναγνώριση της ετικέτας και η ευκαιρία πρόσβασης σε μεγάλες κλίμακες ταχύτερα από τον ανταγωνισμό θα δώσουν στους πρώτους παίκτες ένα αναμφισβήτητο προβάδισμα στην όποια νέα online αγορά.

Ακόμη κι αν αυτοί οι «πρώτοι» συντηρήσουν τις αποτιμήσεις τους, τι θα γίνει με τους πολλούς άλλους νεοεισερχόμενους που ελπίζουν να ακολουθήσουν το παράδειγμά τους; Πολλά από τα κεφάλαια που πέφτουν σε ιδιωτικες εταιρίες Ίντερνετ είναι για την αναζήτηση νέων αγορών ή για να επαναλάβουν την επιτυχία των άλλων.

Η ιστορία της φούσκας των dotcom δείχνει πεντακάθαρα τους κινδύνους που συνοδεύουν όλους αυτούς τους ευσεβείς πόθους και την αντιγραφική επένδυση. Θα υπάρξουν νικητές - αλλά θα χυθεί πολύ αίμα μέχρι να αναδειχθούν.

* Ο κ. Richard Waters είναι US West Coast Editor των F.T.

© The Financial Times Limited 2011. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation