ΔΝΤ και G20 πρέπει να παρέμβουν στην ευρωζώνη

Η κρίση της ευρωζώνης αποκτά διεθνείς διαστάσεις. ΔΝΤ και G20 πρέπει να παρέμβουν με την καθοδήγηση των ασιατικών χωρών, που άλλωστε έχουν τεράστια ρευστότητα για να επενδύσουν στις ευρωπαϊκές τράπεζες.

Δημοσιεύθηκε: 6 Σεπτεμβρίου 2011 - 14:35

Barry Eichengreen, Peter Allen και Gary Evans

ΔΝΤ και G20 πρέπει να παρέμβουν στην ευρωζώνη

Η ευρωζώνη έχει μπει σε έναν φαύλο κύκλο. Η κρίση χρέους επιδεινώνεται, μειώνοντας την εμπιστοσύνη στο τραπεζικό σύστημα, εξέλιξη που με τη σειρά της αυξάνει την πιθανότητα να κληθούν οι κυβερνήσεις να στηρίξουν περισσότερο τις τράπεζες. Έτσι, υπάρχουν νέες πιέσεις στην πιστοληπτική αξιολόγηση των κρατών με μεγαλύτερη υπονόμευση της αξιοπιστίας του τραπεζικού συστήματος κοκ.

Οι Ευρωπαίοι ηγέτες δείχνουν αδύναμοι να σπάσουν αυτόν τον φαύλο κύκλο, αυξάνοντας έτσι και τον κίνδυνο να πάρει διεθνείς διαστάσεις η κρίση της ευρωζώνης. Είναι ώρα το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και το G20 να παρέμβουν.

Πρέπει σύντομα να ζητήσουν συνεπή μεταχείριση και επαρκή εποπτεία της έκθεσης των ευρωπαϊκών τραπεζών στο κρατικό χρέος. Η Επιτροπή Διεθνών Λογιστικών Προτύπων έκανε το πρώτο βήμα θέτοντας ερωτήματα για το εάν τα πιστωτικά ιδρύματα της ζώνης του ευρώ έχουν προβλέψει επαρκώς τις ζημίες από κρατικά ομόλογα. Επισημαίνει πως αυτό ακριβώς το πρόβλημα, τα ανεπαρκή αποθέματα των τραπεζών, εμποδίζει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις από το να προχωρήσουν σε ουσιαστική στήριξη των χωρών που βρίσκονται στη δίνη της κρίσης.

Η Ευρώπη έχει ήδη ένα μοντέλο που μπορεί να ακολουθήσει ώστε να εξασφαλίσει συνέπεια στη λογιστική μεταχείριση και επαρκή αποθέματα: είναι η επιτροπή εκτίμησης κινδύνου, η οποία συστάθηκε από τις ΗΠΑ το 1979 και στην οποία δόθηκε η ισχύς να ζητά από τις τράπεζες την τοποθέτηση των αποθεμάτων τους ανάλογα με τον κίνδυνο που αντιμετωπίζει η κάθε χώρα. Ήταν ένας κρίσιμος παράγοντας για τον σχεδιασμό των Brady Bonds, που τελικά οδήγησαν στην επίλυση της κρίσης χρέους της Λατινικής Αμερικής.

Η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή θα μπορούσε να οργανώσει μία παρόμοια επιτροπή. Είναι, όμως, σημαντικό ότι κάποιος θα έχει τον τελικό λόγο ως προς την κατανομή των τραπεζικών αποθεμάτων, όπως συνέβη και στις ΗΠΑ. Σε αυτήν τη θέση δεν θα πρέπει να βρεθούν οι εγχώριες εποπτικές αρχές, οι οποίες είναι πολύ κοντά στους οργανισμούς που επιβλέπουν, αλλά η Ευρωπαϊκή Τραπεζική Αρχή. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η παγκόσμια κοινότητα θα πρέπει να επιμείνουν σε αυτό το σημείο.

Κατά δεύτερον, ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Χρηματοοικονομικής Σταθερότητας θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί για άμεσες κεφαλαιακές ενέσεις στις τράπεζες εκείνες που δεν έχουν αρκετά αποθέματα, όπως δήλωσε και η κ. Christine Lagarde στη συνεδρίαση στο Jackson Hole. Η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, όμως, δεν αναφέρθηκε σε ένα πρόβλημα: στο ότι και το ίδιο το EFSF δεν έχει επαρκή κεφάλαια. Κατά συνέπεια, θα πρέπει να υπάρξει ένας μηχανισμός ο οποίος θα χρηματοδοτείται από το G20 με την καθοδήγηση των ασιατικών κρατών που έχουν τεράστια αποθέματα ρευστότητας και θα αγοράσει προνομιούχες μετοχές ευρωπαϊκών τραπεζών.

Οι ασιατικές χώρες θα θέλουν να συμμετάσχουν. Η δική τους σταθερότητα εξαρτάται από τη σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας και η Ευρώπη είναι ένας κρίσιμος παράγοντας. Επιπλέον, εάν η Ευρώπη πετύχει να αντιμετωπίσει την κρίση με τη δική τους στήριξη, τότε αυτές οι προνομιούχες μετοχές θα εξελιχθούν σε ιδιαίτερα επικερδή επένδυση. Ταυτόχρονα, το G20 θα πρέπει να διευρύνει το δίκτυο των swap των κεντρικών τραπεζών.

Οι τράπεζες της ευρωζώνης εξαρτώνται από τη χρηματοδότηση σε δολάρια που δεν μπορεί να παρέχει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Παράλληλα, όμως, είναι ιδιαίτερα επίφοβο να στηριχτεί κανείς στην Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ εν μέσω προεκλογικής περιόδου στη χώρα, κατά την οποία η στήριξη ξένων δυνάμεων μπορεί να αναδειχθεί θέμα εγχώριας πολιτικής αντιπαράθεσης. Θα ήταν καλύτερα αυτή η χρηματοδότηση να αντικατασταθεί από πιστωτικές διευκολύνσεις από τα ασιατικά πιστωτικά ιδρύματα που έχουν πολλά δολάρια.

Τέλος, η Ευρώπη χρειάζεται ένα πλαίσιο για τη μείωση του χρέους, στα πρότυπα των Brady Bonds. Δεν θα πρέπει, όμως, να ακολουθήσει το σχέδιο Brady απρόσεκτα, όπως έκανε πρόσφατα με το πακέτο στήριξης για την Ελλάδα. Η ελληνική κυβέρνηση αναγκάζεται να εκδώσει επιτόκια μηδενικού κουπονιού ως εγγύηση για νέα ομόλογα, όπως έγινε και στις χώρες της Λατινικής Αμερικής, στα τέλη της δεκαετίας του 1980. Τα ομόλογα μηδενικού κουπονιού, όμως, απαιτούν από τον εκδότη να καταβάλει αποπληρωμή ολόκληρου του δανείου στη λήξη, σε 30 χρόνια, και είναι πολύ ακριβά συγκριτικά με το τρέχον διεθνές περιβάλλον ιστορικά χαμηλών επιτοκίων. Αντιθέτως, το ΔΝΤ θα πρέπει να στηρίξει τη φερεγγυότητα αυτών των νέων τίτλων, δημιουργώντας έναν μηχανισμό που θα αναλάβει τον πιστωτικό κίνδυνο.

Αυτός ο μηχανισμός θα μπορούσε επίσης να χρησιμοποιηθεί για την οργάνωση προγραμμάτων ανταλλαγής κρατικού χρέους για περιβαλλοντικά ή εκπαιδευτικά έργα, ανάλογα με εκείνα που έγιναν τη δεκαετία του 1990. Αυτά θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν από τα ασιατικά κρατικά επενδυτικά ταμεία. Ακόμη και μεγάλες χώρες, όπως η Ιταλία, θα μπορούσαν να προσφύγουν σε τέτοια λύση για να μειώσουν το χρέος τους.

Το ερώτημα είναι εάν θα επιτρέψει η Ε.Ε. στο ΔΝΤ και στο G20 να εμπλακούν βαθύτερα στην αντιμετώπιση της κρίσης. Το ΔΝΤ είναι ήδη αναμεμιγμένο αφού συγχρηματοδοτεί τα πακέτα στήριξης για την Ελλάδα, την Πορτογαλία και την Ιρλανδία. Οι ΗΠΑ είναι επίσης αναμεμιγμένες καθώς παρέχουν ρευστότητα δολαρίου, ενώ οι ασιατικές χώρες είναι κάτοχοι ευρωπαϊκών ομολόγων. Η Ε.Ε. μπορεί να διστάσει, όμως όσο καθυστερεί, τόσο πιο αδύναμα γίνονται τα επιχειρήματά της. Εάν ο υπόλοιπος κόσμος δεν παρέμβει ισχυρά τώρα, τότε η κρίση της ευρωζώνης δεν θα περιοριστεί στη Γηραιά Ήπειρο.

*Ο κ. Barry Eichengreen είναι καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Berkeley της Καλιφόρνιας. Ο κ. Peter Allen και ο κ. Garry Evans είναι σύμβουλοι της Πολωνίας ως προς την αναδιάρθρωση χρέους βάσει του σχεδίου Brady.

© The Financial Times Limited 2011. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation