Occupy: Έφυγαν, αλλά είναι... παντού

Ο καπιταλισμός προσαρμόστηκε στο παρελθόν στις μεταβαλλόμενες πολιτικές και κοινωνικές πιέσεις. Υπό την πίεση της αυξανόμενης λαϊκής δυσαρέσκειας και των «αγανακτισμένων» πρέπει να το ξανακάνει!

Δημοσιεύθηκε: 16 Νοεμβρίου 2011 - 07:47

Richard Lambert

Το κίνημα Occupy Wall Street είναι σύμπτωμα της αυξανόμενης λαϊκής δυσαρέσκειας για τις διεργασίες του καπιταλισμού των αγορών. Ως τέτοιο, με τη χθεσινή απόφαση να διαλυθεί το... στρατόπεδο στην πόλη της Νέας Υόρκης, δύσκολα θα περιστείλει τις διαμαρτυρίες. Ίσως ισχύσει το αντίθετο.

Η λαϊκή στήριξη των ελεύθερων αγορών βασίζεται σε δύο ευρεία επιχειρήματα: Το πρώτο είναι ότι προσφέρουν πιο αποδοτικά αποτελέσματα από τις εναλλακτικές τους. Το δεύτερο είναι ότι, συν τω χρόνω, δημιουργούν ευμάρεια στην κοινωνία εν γένει. Όμως, αυτά τα επιχειρήματα έχουν υποστεί ισχυρές αμφισβητήσεις τα τελευταία χρόνια.

Γνωρίζουμε πλέον ότι η θεωρία της αποδοτικής αγοράς είναι για… μικρά παιδιά και ότι οι αποτυχίες των αγορών μπορεί να έχουν καταστροφικές επιπτώσεις σε μεγάλους τομείς του δημόσιου βίου. Γνωρίζουμε επίσης ότι οι καρποί της οικονομικής επιτυχίας διανέμονται με όλο και περισσότερη ανισομέρεια. Στις ΗΠΑ, όλη η ανάπτυξη -και κάτι παραπάνω- των τελευταίων ετών έχει διοχετευτεί σε αυτούς που βρίσκονται πολύ πολύ ψηλά. Το πλουσιότερο 1% των Αμερικανών σήμερα απολαμβάνει σχεδόν το ένα τέταρτο του εθνικού εισοδήματος κάθε χρόνο, μέγεθος διπλάσιο από ό,τι 25 χρόνια πριν. Το μεσαίο πραγματικό εισόδημα την ίδια περίοδο μειώθηκε - και μάλιστα κάθετα στις περιπτώσεις όσων έχουν μέση μόνο εκπαίδευση.

Αύξηση της εισοδηματικής ανισότητας. Πολύ αργή οικονομική ανάπτυξη. Υψηλή ανεργία. Δεν είναι να απορεί κανείς που ακόμη και ορισμένοι δεξιοί πολιτικοί έχουν αρχίσει να εκφράζουν κάποια συμπάθεια για όλους εκείνους που διαδηλώνουν ανά τον πλανήτη τις τελευταίες εβδομάδες. Το γεγονός ότι οι διαδηλωτές δεν έχουν ξεκάθαρη ατζέντα δεν έχει σημασία. Εκπροσωπούν φόβους που έχουν ανταπόκριση σε πολλούς ανθρώπους και πολύ δύσκολα θα εξαφανιστούν.

Ίσως, λοιπόν, πράγματι ο καπιταλισμός να πλησιάζει σε κάποιου είδους σημείο καμπής, απομακρυνόμενος από την κουλτούρα πως «ο νικητής τα παίρνει όλα», που επικράτησε τα τελευταία 30 χρόνια. Αν δεν αντιμετωπιστεί αυτό, η λαϊκή δυσαρέσκεια αργά ή γρήγορα θα προκαλέσει πολιτική αντίδραση, ίσως με τη μορφή πολύ επιθετικής ρύθμισης και προοδευτικών φορολογικών συστημάτων. Αυτά θα είναι τουλάχιστον εξίσου ζημιογόνα με τον φονταμενταλισμό της ελεύθερης αγοράς, που θα προσπαθήσουν να αντικαταστήσουν.

Είναι πολύ καλύτερο για τις επιχειρήσεις τις ίδιες να αναγνωρίσουν ότι υπάρχει πραγματικό οικονομικό συμφέρον στην ευμάρεια των κοινωνιών στις οποίες δραστηριοποιούνται. Ότι η επιτυχία ή η αποτυχία δεν καθορίζεται από τα κέρδη ανά μετοχή ή από τα κέρδη των εταίρων. Και ότι μια επιτυχής οικονομία της αγοράς πρέπει να έχει θεμέλια σε κάποιον βαθμό εμπιστοσύνης και αλληλοσεβασμού. Ο καπιταλισμός στο παρελθόν προσαρμόστηκε στις μεταβαλλόμενες πολιτικές και κοινωνικές πιέσεις και τώρα έχει έρθει η ώρα να το ξανακάνει.

Ο αρθρογράφος έχει διατελέσει γενικός διευθυντής του Συνδέσμου Βρετανών Βιομηχάνων CBI και editor των F.T.

© The Financial Times Limited 2011. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation