Αστερίσκοι του Δημοσιονομικού Συμβουλίου στις προβλέψεις του ΥΠΟΙΚ

Εντός των αποδεκτών ορίων κρίνει το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο (προΐσταται ο κος Π. Κορλήρας -φωτ.) τις μακροοικονομικές προβλέψεις του Προγράμματος Σταθερότητας 2019-2022. Στη γνώμη που διατυπώνει για το θέμα προσθέτει επίσης πως είναι εν πολλοίς ευθυγραμμισμένες με αυτές της Κομισιόν και άλλων θεσμών (ΔΝΤ, ΟΟΣΑ, Τράπεζα Ελλάδος) για το 2019-20.

Όπως σημειώνεται παράλληλα, οι εκτιμήσεις του ΥΠΟΙΚ είναι ευθυγραμμισμένες με το «πάνω όριο» των προβλέψεων του Συμβουλίου για φέτος και το 2020 και θεωρούνται αισιόδοξες αλλά επιτεύξιμες υπό συγκεκριμένες συνθήκες. Η δε μετρίαση της ανάκαμψης μετά το 2020 θεωρείται πιο ευλογοφανής.

Αναλυτικότερα:

* Σε ό,τι αφορά την ιδιωτική κατανάλωση, που εκτιμάται να αυξηθεί κατά 1,2% την περίοδο 2019-22, το Συμβούλιο πιστεύει ότι το ποσοστό είναι «υψηλά πιθανό» να συμβεί εξαιτίας της μείωσης της ανεργίας και της εκτίμησης για υψηλότερη καταναλωτική εμπιστοσύνη. Η δε αύξηση του κατώτατου μισθού ίσως στηρίξει περαιτέρω την κατανάλωση των νοικοκυριών τα επόμενα χρόνια.

* Το Συμβούλιο «στηρίζει» τη μείωση της πρόβλεψης για τον ρυθμό ανάπτυξης των επενδύσεων (ακαθάριστες επενδύσεις παγίου κεφαλαίου) για το 2019 στο 3,9% αντί προηγούμενου στόχου για 12,1%, ως πιο ρεαλιστικό σενάριο. Ωστόσο πιστεύει ότι η ανάκαμψη του συγκεκριμένου ποσοστού στο 12,9% το 2020 είναι «αισιόδοξη» καθώς στηρίζεται σημαντικά σε παράγοντες όπως η αύξηση του τραπεζικού δανεισμού προς τις επιχειρήσεις. Οι δε περιορισμοί στις κρατικές δαπάνες για δημόσιες επενδύσεις είναι επίσης παράγοντας που επηρεάζει αρνητικά. Μια μέτρια αύξηση των επενδύσεων την περίοδο 2021-22 θεωρείται περισσότερο εφικτή. 

* Σε ό,τι αφορά το εξωτερικό εμπόριο, η αύξηση των εξαγωγών κατά μέσο όρο 4,2% ετησίως την περίοδο 2019-22 θεωρείται εφικτή. Από την άλλη πλευρά, όμως, το σενάριο ήπιας ανόδου των εισαγωγών θεωρείται κάπως «ευνοϊκό», δεδομένης της υψηλής οριακής τάσης της ελληνικής οικονομίας προς τις εισαγωγές.

* «Υψηλά πιθανή» θεωρείται η μέτρια ετήσια αύξηση των δημόσιων επενδύσεων.

Οι αβεβαιότητες

Τα παραπάνω υπόκεινται σε ρίσκα τα οποία μπορούν να ανατρέψουν τα δεδομένα. Μεταξύ αυτών καταγράφονται:

* Πιθανό φρένο στις οικονομίες ευρωπαϊκών χωρών.

* Ο κίνδυνος κλιμάκωσης των εμπορικών εντάσεων και του προστατευτισμού.

* Πιθανή αυξημένη χρηματοπιστωτική αστάθεια από ένα Brexit χωρίς συμφωνία.

* Το υψηλό ποσοστό μη εξυπηρετούμενων δανείων στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα.

* Μακροπρόθεσμα υπάρχουν δυσμενείς δημογραφικές τάσεις και το πρόβλημα του brain drain. Αμφότερες ίσως έχουν αρνητικές συνέπειες στην ανάπτυξη της εργατικής δύναμης και την ανεργία στην Ελλάδα, όπως και στην εξέλιξη της συμμετοχής της εργασίας στη συνολική παραγωγή.

H στόχευση για τα πλεονάσματα

Στο Πρόγραμμα Σταθερότητας προβλέπεται για φέτος πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος ύψους 0,6% του ΑΕΠ (1,14 δισ. ευρώ με βάση τις τρέχουσες τιμές του ΑΕΠ) και θα χρησιμοποιηθεί και για την υλοποίηση πακέτου θετικών μέτρων. Όπως μάλιστα επισημαίνεται στο Πρόγραμμα, θα υπάρξουν παρεμβάσεις προοδευτικής μείωσης του φορολογικού βάρους, με παράλληλο σεβασμό των δημοσιονομικών στόχων, και πως «ο πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος που ανέρχεται σε 1,1% του ΑΕΠ το 2022 θα χρησιμοποιηθεί για την εφαρμογή δημοσιονομικών μέτρων που στηρίζουν την ανάπτυξη και προστατεύουν τους πιο ευάλωτους».

Το Πρόγραμμα εστάλη στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα της Κομισιόν. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του υπουργείου για τον πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο έως και το 2022 (σημειώνεται ότι έως και το συγκεκριμένο έτος ο στόχος είναι για πρωτογενή πλεονάσματα ύψους 3,5% του ΑΕΠ κάθε χρόνο και η υπέρβαση που προκύπτει είναι ο επιπλέον δημοσιονομικός χώρος):

Ο επιπλέον δημοσιονομικός χώρος θα διαμορφωθεί σε 0,4% του ΑΕΠ το 2020 (800 εκατ. ευρώ), σε 0,6% του ΑΕΠ το 2021 (1,22 δισ. ευρώ) και σε 1,1% το 2022 (2,33 δισ. ευρώ). Αθροιστικά την περίοδο 2019-2022 το υπουργείο Οικονομικών προβλέπει πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο ύψους 2,7% του ΑΕΠ (περίπου 5,5 δισ. ευρώ).

Συγκεκριμένα, το υπουργείο εκτιμά ότι θα υπάρξει:

*Πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 4,1% του ΑΕΠ εφέτος σε όρους μεταμνημονιακής παρακολούθησης.

*Πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 3,9% του ΑΕΠ το 2020.

*Πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 4,1% του ΑΕΠ το 2021.

*Πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 4,6% του ΑΕΠ το 2022.