Σφίγγει τα λουριά η Εφορία: Λίγες δικαιώσεις, περισσότερες κατασχέσεις

«Άκυρο» βάζει η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), στο 80% των προσφυγών των φορολογουμένων, για διαγραφές άδικων φόρων και προστίμων.

Η Διεύθυνση ανάβει «πράσινο» μόλις στο 18%, με τις υπόλοιπες υποθέσεις να καταλήγουν στα Διοικητικά Δικαστήρια και στη χειρότερη περίπτωση στη δημιουργία νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Τα συγκεντρωτικά στοιχεία της ΑΑΔΕ για το 2025 δείχνουν ότι μόλις δύο στους δέκα φορολογούμενοι δικαιώνονται, ενώ 8 στους 10 αναζητούν άλλους δρόμους για να απαλλαγούν από φόρους και πρόστιμα. Μετά την… περιπλάνηση σε επιτροπές και δικαστικές αίθουσες, ένα μεγάλο ποσοστό φορολογουμένων βρίσκεται αντιμέτωπο με αναγκαστικά μέτρα είσπραξης.

Δεν είναι καθόλου άσχετο το γεγονός ότι την περασμένη χρονιά, ο αριθμός των οφειλετών του Δημοσίου στους οποίους επιβλήθηκαν κατασχέσεις, αυξήθηκε κατά 97.230 φυσικά και νομικά πρόσωπα ή κατά 6,21% και ανήλθε συνολικά σε 1.662.981 πρόσωπα, αριθμός που επίσης αποτελεί ρεκόρ και αντιστοιχεί πλέον στο 44,78% του συνόλου των 3.713.275 ληξιπρόθεσμων οφειλετών της Εφορίας.

Αναφορικά με τις προσφυγές, το 2025, το ποσοστό αποδοχής από την ΔΕΔ ανήλθε στο 17,9%, ενώ το ποσοστό απόρριψης περίπου στο 81%. Ειδικότερα, την περασμένη χρονιά, υποβλήθηκαν 10.492 ενδικοφανείς προσφυγές με τη ΔΕΔ να εξετάζει 9.685 από αυτές.

Για τις 1.736 προσφυγές οι φορολογούμενοι βρήκαν το δίκιο τους και εξασφάλισαν ολική ή μερική διαγραφή καταλογισθέντων φόρων, προσαυξήσεων και προστίμων. Σε 7.835 ανέρχονται οι προσφυγές που απορρίφθηκαν, εξέλιξη που δείχνει ότι στην πλειονότητα των περιπτώσεων κρίθηκε νόμιμη η πράξη της φορολογικής αρχής.

Ακόμα: 38 υποθέσεις απορρίφθηκαν για τυπικούς λόγους, όπως η εκπρόθεσμη υποβολή, 76 υποθέσεις κατέληξαν σε άλλου τύπου διαδικαστική κατάληξη (π.χ. παραίτηση ή κατάργηση διαδικασίας) ενώ 625 αιτήματα αναστολής καταβολής του 50% του αμφισβητούμενου ποσού έγιναν δεκτά ή εξετάστηκαν, στοιχείο σημαντικό για την προσωρινή οικονομική προστασία του φορολογούμενου μέχρι την έκδοση οριστικής απόφασης.

Στο τέλος Δεκεμβρίου, σε εκκρεμότητα βρέθηκαν 4.448 υποθέσεις, αριθμός που αποτυπώνει τη συνεχή εισροή νέων προσφυγών και γενικότερα τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι φορολογούμενοι με τα άδικους, πολλές φορές, φόρους και πρόστιμα που τους επιβάλλονται.

Για 2.289 υποθέσεις, επόμενος σταθμός, μετά την απόρριψη της αίτησης, ήταν τα Διοικητικά Δικαστήρια. Σύμφωνα με τα όσα ορίζει η φορολογική νομοθεσία, η ηλεκτρονική υποβολή ενδικοφανούς προσφυγής πραγματοποιείται μέσω του δικτυακού τόπου της ΑΑΔΕ με τη χρήση των προσωπικών κωδικών πρόσβασης του TAXISnet.

Όταν ο υπόχρεος είναι νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα, σε περίπτωση που η ενδικοφανής προσφυγή υποβάλλεται ηλεκτρονικά από το νόμιμο εκπρόσωπό τους, τότε η υποβολή γίνεται με χρήση των προσωπικών κωδικών πρόσβασης του τελευταίου.

Οι λόγοι της προσφυγής

Ο εσφαλμένος υπολογισμός φορολογητέας ύλης, η μη ορθή εφαρμογή έμμεσων τεχνικών προσδιορισμού εισοδήματος, η αναγνώριση δαπανών ως εκπιπτομένων και ο λανθασμένος χαρακτηρισμός εισοδήματος ως προσαύξησης περιουσίας, είναι οι βασικότεροι λόγοι που η ΔΕΔ αποδέχεται προσφυγές.

Το 2025, οι περισσότερες προσφυγές αφορούσαν πράξεις διορθωτικού προσδιορισμού φόρου εισοδήματος, πρόστιμα εκπρόθεσμης υποβολής δηλώσεων ΦΠΑ και έμμεσες τεχνικές ελέγχου, ζητήματα ΕΝΦΙΑ και φορολογίας ακινήτων και πρόστιμα του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (κυρίως για παραβάσεις μη υποβολής ή εκπρόθεσμης υποβολής φορολογικών δηλώσεων και δηλώσεων πληροφοριακού χαρακτήρα).

Οι περισσότερες προσφυγές απορρίπτονται κυρίως όταν ο φορολογούμενος δεν προσκομίζει επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, δεν αποδεικνύεται η προέλευση χρηματικών ποσών, οι ισχυρισμοί του κρίνονται αόριστοι ή νομικά αβάσιμοι ή επιβεβαιώνεται η ορθότητα της ελεγκτικής μεθόδου.

«Εκρηξη» κατασχέσεων

Η αποδοχή μόλις του 18% των προσφυγών από την ΔΕΔ, οδηγεί εν τέλει το μεγαλύτερο μέρος των καταλογισθέντων φόρων και προστίμων, στη μεγάλη «δεξαμενή» των ληξιπρόθεσμων χρεών προς την Εφορία, η οποία με τη σειρά της ανεβάζει «στροφές» στις κατασχέσεις για να εισπράξει, έστω μέρος, των οφειλών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2024 η αύξηση του αριθμού των οφειλετών υπό αναγκαστικά μέτρα είσπραξης ανήλθε σε 75.076 πρόσωπα. Καταγράφεται δηλαδή μεταξύ του 2024 και του 2025 μια σημαντική αύξηση του ρυθμού επιβολής κατασχέσεων σε βάρος οφειλετών του Δημοσίου, η οποία έφθασε σε ποσοστό το 29,51%.

Είναι προφανές ότι οι φοροεισπρακτικές υπηρεσίες της Α.Α.Δ.Ε. προχώρησαν με εντατικότερους ρυθμούς στην εφαρμογή της νομοθεσίας για τα αναγκαστικά μέτρα είσπραξης σε βάρος μεγάλου πλήθους οφειλετών του Δημοσίου.

Η νομοθεσία προβλέπει ότι:

• Κάθε φοροεισπρακτική υπηρεσία της Α.Α.Δ.Ε. δικαιούται να κατάσχει ακίνητο οφειλέτη της, εφόσον το ληξιπρόθεσμο χρέος του προς αυτήν υπερβαίνει τα 500 ευρώ και ο οφειλέτης δεν έχει καθόλου καταθέσεις στις τράπεζες ούτε κάποια έσοδα ή εισοδήματα ή κινητά περιουσιακά στοιχεία που μπορούν να κατασχεθούν για να αποπληρωθεί η οφειλή του,
• Κάθε φοροεισπρακτική υπηρεσία μπορεί να προχωρήσει σε κατάσχεση αυτοκινήτου, σκάφους ή οποιουδήποτε άλλου κινητού περιουσιακού στοιχείου κατέχει ένας οφειλέτης της, εφόσον αυτός της χρωστάει πάνω από 500 ευρώ.

α) Από ποσά μισθών, συντάξεων και ασφαλιστικών βοηθημάτων άνω των 1.000 και έως 1.500 ευρώ το μήνα επιτρέπεται η κατάσχεση στα χέρια του εργοδότη ή του ασφαλιστικού ταμείου ποσοστού 50% επί του τμήματος πάνω από τα 1.000 και μέχρι τα 1.500 ευρώ, ενώ από ποσά άνω των 1.500 ευρώ το μήνα επιτρέπεται η κατάσχεση στα χέρια του εργοδότη ή του ασφαλιστικού ταμείου του συνόλου του υπερβάλλοντος των 1.500 ευρώ ποσού.

β) Το 25% οποιουδήποτε άλλου ασφαλιστικού βοηθήματος καταβάλλεται περιοδικά στον οφειλέτη, εφόσον αυτό υπερβαίνει τα 1.000 ευρώ. Σε κάθε περίπτωση το ποσό που απομένει μετά την κατάσχεση δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο των 1.000 ευρώ.

γ) Το 20% των καταβαλλόμενων ημερομισθίων.

δ) Το 50% του εφάπαξ που καταβάλλεται από οποιοδήποτε ασφαλιστικό ταμείο, λόγω εξόδου από την υπηρεσία ή το επάγγελμα.

ε) Έως και το 100% των ενοικίων των οποίων επίκειται η είσπραξη, εφόσον ο οφειλέτης δικαιούται να λαμβάνει τέτοια εισοδήματα.

στ) Έως και το 100% των πάσης φύσεως αποζημιώσεων (π.χ. για απόλυση του οφειλέτη από την εργασία ή για ζημιά που υπέστη κάποιο ασφαλισμένο περιουσιακό στοιχείο του κ.λπ.)

ζ) Έως και το 100% των πάσης φύσεως εισπράξεων από πωλήσεις προϊόντων ή οποιονδήποτε άλλων πραγμάτων (π.χ. ακινήτων, ΙΧ αυτοκινήτων, σκαφών κ.λπ.).

η) Ολόκληρα τα ποσά των οικογενειακών επιδομάτων που χορηγεί ο ΟΠΕΚΑ, καθώς δεν έχει προβλεφθεί η νομοθετική κατοχύρωση του ακατάσχετου των συγκεκριμένων κοινωνικών παροχών.

Στα χέρια τρίτων

Οι κατασχέσεις των προαναφερθέντων ποσών επιτρέπεται να γίνονται πριν την καταβολή τους στους δικαιούχους-οφειλέτες του Δημοσίου, δηλαδή ενώ τα ποσά αυτά βρίσκονται ακόμη στα χέρια εκείνων που πρόκειται να τα καταβάλουν (στα χέρια τρίτων, δηλαδή στα χέρια των εργοδοτών αν πρόκειται για μισθούς ή των ασφαλιστικών ταμείων αν πρόκειται για συντάξεις ή άλλες παροχές ή στα χέρια των ενοικιαστών αν πρόκειται για ενοίκια ή στα χέρια των αγοραστών αν πρόκειται για ποσά από πωλήσεις, στα χέρια του ΟΠΕΚΑ αν πρόκειται για οικογενειακά επιδόματα κ.λπ.).

Για οποιοδήποτε ποσό ληξιπρόθεσμου χρέους προς το Δημόσιο άνω των 30 ευρώ, η αρμόδια υπηρεσία είσπραξης έχει δικαίωμα να κατάσχει ποσά από τις καταθέσεις του οφειλέτη στις τράπεζες. Εξαιρούνται ορισμένα κοινωνικά επιδόματα, τακτικά ή εκτάκτως καταβαλλόμενα, για τα οποία οι νομοθετικές ρυθμίσεις χορήγησής τους περιλαμβάνουν ρητή διάταξη που προβλέπει το ακατάσχετο αυτών.

Για κάθε οφειλέτη πάντως ισχύει ακατάσχετο όριο υπολοίπου μέχρι 1.250 ευρώ για έναν και μοναδικό τραπεζικό λογαριασμό του, υπό την προϋπόθεση ότι έχει δηλώσει κωδικό αριθμό ΙΒΑΝ του λογαριασμού αυτού, σε ειδική εφαρμογή στην ψηφιακή πύλη της Α.Α.Δ.Ε. (aade.gr).