Πιερρακάκης: Η Ελλάδα άλλαξε θέση στον παγκόσμιο οικονομικό χάρτη

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος στο Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης μίλησε στη συνεδρίαση της αρμόδιας Επιτροπής της Βουλής, στο πλαίσιο της ακρόασης για τον επαναδιορισμό του Γιάννη Στουρνάρα στη θέση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος.

Κατά την τοποθέτησή του, ο υπουργός αναφέρθηκε στις προκλήσεις της επόμενης δεκαετίας για την Ευρώπη και την ελληνική οικονομία, ενώ χαρακτήρισε τον Γιάννη Στουρνάρα πρόσωπο που «ήταν παρών στις κρίσιμες στιγμές της ελληνικής οικονομίας».

Παρακάτω ακολουθεί αναλυτικά η ομιλία του: 

«Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Με ιδιαίτερη αίσθηση ευθύνης, εισηγούμαι σήμερα την ανανέωση της θητείας του Γιάννη Στουρνάρα στη θέση του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος. Η απόφαση αυτή δεν αφορά μόνο το πρόσωπο του Γιάννη Στουρνάρα.

Αφορά τη θεσμική αντοχή της χώρας και την αξιοπιστία της ελληνικής οικονομίας σε μια εποχή όπου η αβεβαιότητα έχει μετατραπεί σε μόνιμο χαρακτηριστικό της διεθνούς πραγματικότητας.

Να πω καταρχήν ότι ελπίζουμε πως οι ειρηνευτικές προσπάθειες στη Μέση Ανατολή που βρίσκονται σε εξέλιξη θα αποδώσουν και θα οδηγήσουν σε μεγαλύτερη σταθερότητα στην περιοχή. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια εμπεδώσαμε με τον πιο δύσκολο και τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο ότι ζούμε σε μια εποχή μεγάλων ανατροπών.

• Ο πόλεμος στην Ουκρανία ανέτρεψε δεδομένα δεκαετιών για την ασφάλεια και την ενέργεια.
• Η κρίση στη Μέση Ανατολή υπογράμμισε πόσο εύθραυστη παραμένει η παγκόσμια σταθερότητα.
• Ο πληθωρισμός επέστρεψε βίαια στο παγκόσμιο οικονομικό σύστημα.
• Και η Ευρώπη καλείται πλέον να χρηματοδοτήσει ταυτόχρονα την άμυνά της, την πράσινη μετάβαση, την τεχνολογική της αυτονομία και την ανταγωνιστικότητά της.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, τα κράτη προφανώς αξιολογούνται μέσα από τους οικονομικούς τους δείκτες. Όμως, κρίνονται και από την ποιότητα των θεσμών τους, τη σοβαρότητα των επιλογών τους και τα πρόσωπα που τα εκπροσωπούν στα ευρωπαϊκά και διεθνή κέντρα αποφάσεων.

Η Ελλάδα γνωρίζει πολύ καλά τι σημαίνει να χάνεται η εμπιστοσύνη. Και ακριβώς στις πιο κρίσιμες στιγμές της σύγχρονης οικονομικής ιστορίας της χώρας, ο Γιάννης Στουρνάρας ήταν παρών. Η δημόσια διαδρομή του συνδέεται με τις μεγάλες καμπές της οικονομικής πορείας της Ελλάδας.

• Με την ευρωπαϊκή σύγκλιση και την προετοιμασία της χώρας για τη συμμετοχή της στον σκληρό πυρήνα της Ευρώπης.
• Με τη δύσκολη περίοδο της κρίσης χρέους, όταν η Ελλάδα έδωσε μάχη για να παραμείνει όρθια μέσα στην Ευρωζώνη.
• Και με την αποκατάσταση της σταθερότητας του τραπεζικού συστήματος και της αξιοπιστίας της οικονομίας μετά από μια δεκαετία βαθιάς αμφισβήτησης.

Η μνήμη είναι απαραίτητη στην πολιτική. Γιατί μόνο αν θυμόμαστε πόσο δύσκολα πέρασε η χώρα, μπορούμε να αντιληφθούμε το μέγεθος της προόδου που έχει επιτευχθεί.

Η Ελλάδα έχει πλέον ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα και αυτό σημαίνει αλλαγή θέσης της χώρας στον παγκόσμιο οικονομικό χάρτη.

Σήμερα η Ελλάδα δανείζεται με όρους που πριν από λίγα χρόνια θα θεωρούνταν αδιανόητοι και όχι αυτονόητοι. Η αποκατάσταση αυτής της αξιοπιστίας αποτυπώνεται πλέον και στο τραπεζικό σύστημα. Το 2019 η πιστωτική επέκταση προς τον ιδιωτικό τομέα ήταν αρνητική, περίπου στο -0,4%. Σήμερα η χρηματοδότηση προς τις επιχειρήσεις καταγράφει ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης.

Με βάση τα επίσημα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, την περίοδο 2022-2025 η Ελλάδα κατέγραψε μέσο ετήσιο ρυθμό πιστωτικής επέκτασης προς τις μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις 10,9%, ένας από τους υψηλότερους στην Ευρωζώνη.

Παράλληλα, τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια, που το 2016 ξεπερνούσαν το 48% των συνολικών χαρτοφυλακίων των τραπεζών, έχουν πλέον περιοριστεί στο 3,3%, το χαμηλότερο επίπεδο εδώ και περισσότερο από δύο δεκαετίες.

Αυτή είναι η διαφορά ανάμεσα σε ένα τραπεζικό σύστημα που παλεύει να επιβιώσει και σε ένα τραπεζικό σύστημα που μπορεί ξανά να στηρίξει την παραγωγική οικονομία.

Η ελληνική οικονομία χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη πιστωτική επέκταση και περισσότερη χρηματοδότηση της καινοτομίας, των επενδύσεων και της εξωστρέφειας. Γιατί το ζητούμενο πλέον δεν είναι μόνο η σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος. Είναι η δυνατότητά του να στηρίξει πιο δυναμικά το νέο παραγωγικό μοντέλο της χώρας και την ανάπτυξη που θα χρειαστούμε την επόμενη δεκαετία.

Το γεγονός ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζεται πλέον διαφορετικά από τις διεθνείς αγορές αποτυπώνεται και στη διεθνή εμπιστοσύνη προς το τραπεζικό σύστημα.

Να αναφέρω εδώ ότι η στρατηγική συνεργασία της UniCredit με την Alpha Bank αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες ψήφους εμπιστοσύνης προς την ελληνική οικονομία τα τελευταία χρόνια. Την ίδια στιγμή, βλέπουμε ελληνικά τραπεζικά σχήματα να αποκτούν μεγαλύτερη εξωστρέφεια και μεγαλύτερη περιφερειακή παρουσία, κάτι που πριν από λίγα χρόνια θα φάνταζε αδιανόητο.

Όμως ακριβώς γι’ αυτό οι απαιτήσεις της επόμενης περιόδου γίνονται ακόμη μεγαλύτερες και εδώ βρίσκεται μια μεγάλη πρόκληση όχι μόνο για τη χώρα μας, αλλά και ευρύτερα και για την Ευρώπη. Διαθέτουμε στην Ευρώπη τεράστιες αποταμιεύσεις, τεχνογνωσία και ανθρώπινο δυναμικό και όμως, μεγάλο μέρος αυτών των πόρων εξακολουθεί να χρηματοδοτεί επενδύσεις εκτός Ευρώπης.

Γι’ αυτό η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων αποτελεί ίσως το μεγαλύτερο στρατηγικό στοίχημα της Ευρώπης και όλων των κρατών -μελών της. Η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της μεγάλης συζήτησης για το μέλλον της ανταγωνιστικότητας, της χρηματοδότησης και της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης. Μαζί με τον Γιάννη Στουρνάρα συμμετέχουμε καθημερινά σε αυτές τις κρίσιμες ευρωπαϊκές μάχες ο καθένας από την ιδιότητά του.

Και εδώ βρίσκεται, επιτρέψτε μου να πω, και η βαθύτερη σημασία της σημερινής επιλογής. Η Ελλάδα χρειάζεται ανθρώπους με γνώση, με εμπειρία και διεθνές κύρος, που μπορούν να εκπροσωπούν τη χώρα με σοβαρότητα και αξιοπιστία σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο ευρωπαϊκό και διεθνές περιβάλλον.

Με την ανανέωση της θητείας του, ο Γιάννης Στουρνάρας, γίνεται ο πρώτος διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος με τρείς διαδοχικές θητείες. Αντίστοιχο χρονικό διάστημα, με την ολοκλήρωση της τρίτης θητείας με το καλό, λίγο παραπάνω, ιστορικά θα έχει καταγραφεί ότι αφορά μόνο το πρόσωπο του Ξενοφώντα Ζολώτα, που δεν ήταν και συνεχόμενες οι θητείες στη δική του περίπτωση.

Η θεσμική συνέχεια για εμάς αποκτά ιδιαίτερη αξία σε στιγμές που η σταθερότητα και η αξιοπιστία αποτελούν στρατηγικά πλεονεκτήματα για κάθε χώρα, πόσο μάλλον για τη δική μας.

Ο Γιάννης Στουρνάρας δεν υπήρξε ποτέ ένας βολικός κεντρικός τραπεζίτης, μίλησε όταν πίστευε ότι έπρεπε να μιλήσει, υπερασπίστηκε δύσκολες θέσεις ακόμη και όταν αυτό είχε πολιτικό κόστος. Αυτό είναι το πραγματικό περιεχόμενο της ανεξαρτησίας των θεσμών, η αξιοπιστία τους.

Η Ελλάδα της κρίσης ανήκει πλέον στο παρελθόν, δεν ξεχάσαμε τι συνέβη. Μάθαμε από αυτό και η επόμενη δεκαετία θα κριθεί όχι μόνο από την ανάπτυξη των οικονομιών, αλλά και από την αξιοπιστία των επιλογών και την ισχύ της κάθε χώρας μέσα στην Ευρώπη.

Η Ελλάδα οφείλει να πρωταγωνιστήσει σε αυτή τη νέα εποχή.

Σας ευχαριστώ πολύ.»

Από κάθε δισεκατομμύριο πρόωρης αποπληρωμής χρέους κερδίζουμε 30 εκατομμύρια ευρώ το χρόνο

Κατά τη δευτερολογία του ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών σημείωσε τα εξής:

«Μόνο σε δύο-τρία ζητήματα θα αναφερθώ, γιατί με κάλυψε πλήρως ο διοικητής.

Το πρώτο έχει να κάνει με το χρέος, τις πρόωρες αποπληρωμές και τη στρατηγική των πρόωρων αποπληρωμών. Στην Ευρώπη, πλέον, υπάρχει ο κανόνας δαπανών. Το έχουμε αναφέρει πάρα πολλές φορές. Δεν είναι τώρα εδώ ο κ. Παππάς, αλλά έχει αναφερθεί πάρα πολλές φορές ότι θα μπορούσαμε να ξοδέψουμε, θεωρητικώς, ένα πρόσθετο κομμάτι του πλεονάσματος.

Ο κανόνας δαπανών ορίζει ότι το κομμάτι του πλεονάσματος που δύνασαι να ξοδέψεις είναι μόνο εκείνο το οποίο: α) είτε το έχεις προσυμφωνήσει με την Κομισιόν σε βάθος χρόνου είτε β) απορρέει από ενεργητικά μέτρα πολιτικής.

Άρα, εμείς από τα έξτρα 2,9 δισ. ευρώ που είχαμε, που πήγαμε το 3,7 στο 4,9 πλεόνασμα, μπορούσαμε να ξοδέψουμε το 1 δισ. ευρώ και έχουμε ήδη ξοδέψει τα 800 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της κοινωνίας. Πώς έρχεται τώρα αυτό και ακουμπάει το χρέος;

Το 2019, όταν αναλαμβάναμε την κυβέρνηση, υπήρχε μία συζήτηση, την ξέρει πολύ καλά ο διοικητής και την ξέρετε και όλοι σας, για το 2032. Το 2032 θα ερχόταν η χώρα σε πάρα πολύ δύσκολη θέση από το πώς θα έρχονταν πρόσθετα κόστη από τον αναβαλλόμενο τόκο του Greek Loan Facility (GLF). Ο υπολογισμός είναι ότι είναι περίπου 25-30 δισ. ευρώ, το ακριβές ποσό θα το ξέρουμε τότε.

Αυτή η συζήτηση δεν υφίσταται πλέον. Έχει τελειώσει. Δεν υπάρχει ρίσκο 2032. Γιατί δεν υπάρχει ρίσκο 2032;

Πρώτον, από την καταπληκτική δουλειά που έχει κάνει ο ΟΔΔΗΧ, αυτά τα 25-30 δισ. ευρώ, έχει αποφασιστεί ότι θα πάνε σε βάθος 20ετίας. Άρα, διαιρέστε το με τον χρόνο –να πάρουμε το σενάριο το κακό– 30 δισ. ευρώ. Ας το διαιρέσουμε σε ετήσια βάση, 1,5 δισ. ευρώ τον χρόνο.

Και τι ξέραμε εμείς ως κυβέρνηση ότι πρέπει να κάνουμε; Να το ισοσκελίσουμε, να μπορέσουμε δηλαδή αυτό το έξτρα βάρος να το απορροφήσουμε με τις κινήσεις που θα έχουμε κάνει μέχρι τότε. Αυτό το κάνουν οι πρόωρες αποπληρωμές.

Γιατί εν αντιθέσει με αυτό το οποίο είπε ο κύριος Παππάς, είναι πιο κοστοβόρο αν το δει κανείς σε όρους spread το κόστος του πρώτου Μνημονίου, γιατί είναι ονομαστική η σύγκριση που έκανε. Είναι τρίμηνο Euribor και 50 basis points το κόστος. Εμείς στο επταετές, γιατί η διάρκεια είναι επτά χρόνια στο GLF, είναι τρίμηνο Euribor και 35 basis points, μονάδες βάσης.

Άρα, από την ίδια τη σύγκριση κερδίζουμε. Τα στοιχεία τα έχω στο κινητό μου τηλέφωνο μιλώντας με τα στελέχη του ΟΔΔΗΧ, τα ίδια στελέχη με τα οποία συνεργάστηκε η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ και μου τα δώσανε. Και τα επαναλαμβάνω.

Από κάθε πρόωρη αποπληρωμή ενός δισ. ευρώ πόσο κερδίζουμε; Κερδίζουμε 30 εκατομμύρια τον χρόνο. Πόσα έχουμε αποπληρώσει μέχρι τώρα; Έχουμε αποπληρώσει 26,5 δισ. ευρώ. Αυτά είναι περίπου 800 εκατομμύρια. Άρα, έχουμε από το 1,5 δισ. ευρώ έξτρα που θα μας έρθει μετά το 2032, τα 800 εκατομμύρια ήδη τα αφαιρούμε.

Ο στόχος είναι και από τα υπόλοιπα χρήματα τα οποία θα συνεχίσουμε με τις πρόωρες αποπληρωμές, άρα περίπου 19,5 δισ. ευρώ, να έχουμε παλαντζάρει το κόστος αυτού του ποσού και να μην υφίσταται κανένα ρίσκο για τη χώρα. Και εδώ επιτρέψτε μου να πω, αυτή είναι μια εξαιρετικά θα πω ώριμη, προνοητική και συνεπής πολιτική, γιατί κοιτάει μακριά στον χρόνο και τιμά και μια πολιτική άποψη, κατά τη γνώμη μου διαγενεακή άποψη.

Να μην περάσει το χρέος στην επόμενη γενιά.

Νομίζω ότι ανεξαρτήτως κομματικής και πολιτικής προέλευσης, μπορούμε να συμφωνήσουμε ότι μια γενιά το φορτώθηκε και το παρέλαβε από τις προηγούμενες. Λοιπόν, αυτή η γενιά δεν θα το ξαναφορτώσει. Θα κάνει τη δουλειά σωστά. Αυτό αποδεικνύει αυτή η πολιτική.

Τιμάται και διεθνώς, αντανακλάται αυτό και στις αξιολογήσεις της χώρας μας από τους οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης, αλλά νομίζω ότι το πιο σημαντικό είναι αυτό. Το καταλάβαινε ο κάθε άνθρωπος που μας βλέπει. Μην περνάτε τα βάρη στα παιδιά σας. Λοιπόν, δεν τα περνάμε. Και δεν τα περνάμε με αυτόν τον τρόπο και με αυτή τη στρατηγική.

Τώρα, σε όλα τα υπόλοιπα τα οποία συζητήθηκαν, δεν θα επαναλάβω τα ίδια για να μην σας κουράσω. Εγώ απλώς θα αναφέρω ότι μέχρι σήμερα τα πραγματικά στοιχεία για τη φορολόγηση τραπεζών έχει τύχει να τα επαναλάβω στη Βουλή. Απλώς να αναφέρω δύο στοιχεία.

Τα στοιχεία τα δικά σας, της Τραπέζης της Ελλάδος, κύριε διοικητά, για το 2025 δείχνουν ότι τα λειτουργικά έσοδα αυξήθηκαν μόλις κατά 0,5%. Τα καθαρά έσοδα από τόκους μειώθηκαν κατά 15%. Ενώ τα λειτουργικά έξοδα αυξήθηκαν κατά 7,2%.

Το αποτέλεσμα ποιο είναι; Τα καθαρά λειτουργικά αποτελέσματα των τραπεζών μειώθηκαν κατά περίπου 247 εκατομμύρια ευρώ. Παρ' όλα αυτά, τα κέρδη προ φόρων αυξήθηκαν. Αυξήθηκαν από τα 5,44 δισ. ευρώ στα 5,82 δισ. ευρώ.

Αυτό δεν έχει συμβεί επειδή αυξήθηκαν σημαντικά τα βασικά έσοδα των τραπεζών. Έχει συμβεί γιατί έχουμε μείωση προβλέψεων πιστωτικού κινδύνου κατά 438 εκατομμύρια ευρώ. Μείωση λοιπών ζημιών κατά 158 εκατομμύρια ευρώ και μικρότερες μη επαναλαμβανόμενες θετικές επιδράσεις. Βασικά, σε απλά λόγια.

Οι τράπεζες χρειάζονται λιγότερες προβλέψεις πλέον γιατί μειώθηκαν οι επισφάλειες και βελτιώθηκε η κατάσταση της οικονομίας. Και δείτε σε ποιο διεθνές περιβάλλον έχει συμβεί ακριβώς αυτό. Και αυτό κάτι λέει.

Τώρα, η πρόσθετη φορολόγηση και θα περιόριζε την κεφαλαιακή ενίσχυση και θα μείωνε τη δυνατότητα χρηματοδότησης της οικονομίας… γιατί εμάς τώρα η δουλειά μας ποια είναι; Να αυξηθεί η χρηματοδότηση στον κόσμο που μας βλέπει. Και σε επιχειρήσεις και στους πολίτες, συνολικότερα. Άρα, εμείς θέλουμε να πετύχουμε αυτό. Αυτός είναι ο στόχος μας.

Προσθέτω ότι θα έστελνε και αρνητικό μήνυμα στις αγορές σε μια περίοδο που η Ελλάδα έχει ανακτήσει την επενδυτική βαθμίδα. Το πιο λάθος από όλα βασικά εδώ ποιο είναι; Δεν είναι τόσο η πολιτική που θα λάβεις, όσο εσύ να μην είσαι συνεπής στην πολιτική που θα λάβεις.

Μην κουνάς το γήπεδο. Αν το κουνάς πάρα πολύ, δίνει πολύ λάθος μήνυμα στις αγορές και εν τέλει δρα εναντίον στους ανθρώπους που θέλεις να βοηθήσεις. Και αυτό είναι κάτι το οποίο εμείς δεν προτιθέμεθα να το κάνουμε και δεν πρέπει να το κάνουμε.

Αναφέρθηκα στα στοιχεία πριν της πιστωτικής επέκτασης. Εδώ να πω, ότι για τις τραπεζικές χρεώσεις έχουμε ήδη κάνει παρεμβάσεις ως κυβέρνηση. Εγώ να πω ότι στις τελευταίες παρεμβάσεις που κάναμε στις 21 Ιουλίου του 2025 συνεργάστηκα πολύ στενά με τον διοικητή της Τραπέζης της Ελλάδος για να μπορέσουμε να καταλήξουμε στην κατάργηση προμηθειών που έγινε μέσα στο καλοκαίρι. Είμαστε από πάνω. Δεν έχουμε κάποια ιδεοληψία.

Θέλουμε το σύστημα να δουλεύει. Αν κρίνουμε ότι πρέπει να παρεμβαίνουμε, παρεμβαίνουμε, το τι είναι ευεργετικό για τη μεγάλη εικόνα. Αν χρειαστεί να παρεμβούμε ξανά, θα ξαναπαρέμβουμε.

Δεν ξεκινάμε, όμως, από μια αφετηρία η οποία λέει ότι πρέπει να εργαλειοποιούμε τις τράπεζες πολιτικά για να παράξουμε κάποιο πολιτικό μήνυμα. Γιατί όσες φορές αυτό συνέβη στην ελληνική Ιστορία, δεν ήταν για καλό. Και δεν ήταν για καλό σίγουρα των πιο ευάλωτων.

Κλείνω. Αναφερθήκατε στον αναβαλλόμενο φόρο. Το ιδιωτικό χρέος ως ποσοστό, εγώ να πω, ως προς το ληξιπρόθεσμο ιδιωτικό χρέος από 70% που ήταν το 2018, το Q4 του ‘25, ήταν 57%. Κάνουμε συνεχώς ενέργειες για να μπορέσουμε να το διαχειριστούμε.

Πρόσφατα, είδατε, κάναμε τις 72 δόσεις. Έχουμε μειώσει από τις 10.000 ευρώ στις 5.000 ευρώ τη δυνατότητα υπαγωγής στον εξωδικαστικό. Βοηθάμε τις επιχειρήσεις. Κάνουμε ό,τι μπορούμε… στήριξη πρώτης κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού για να στηρίξουμε τους πολίτες που έχουν περισσότερο ανάγκη στο πλαίσιο των δυνατοτήτων της χώρας.

Κλείνω με μια τελευταία φράση πολιτική, παρότι δεν έχουμε εκπρόσωπο του ΠΑΣΟΚ στην αίθουσα… να πω ότι το «παρών» το οποίο άκουσα από το ΠΑΣΟΚ δεν είναι μια αντανάκλαση της αξίας του διοικητή. Είναι μια αντανάκλαση της πολιτικής αμηχανίας του ΠΑΣΟΚ στο σύνολο της πολιτικής του.

Σας ευχαριστώ».