Στο στόχαστρο της Εφορίας μεταβιβάσεις ακινήτων και γονικές παροχές

Σε τροχιά ανάκαμψης, εισήλθαν και πάλι το πρώτο τρίμηνο του 2026 τα έσοδα από τις αγοραπωλησίες ακινήτων, μετά την μικρή υποχώρηση που κατέγραψαν το 2025 σε σχέση με το 2024.

Ειδικά τον περασμένο Μάρτιο, η αύξηση των εσόδων από το φόρο μεταβίβασης άγγιξε το 20% παρά τους κλυδωνισμούς και την αβεβαιότητα που προκάλεσαν οι εχθροπραξίες με το Ιράν, επιβεβαιώνοντας τη δυναμική της ελληνικής κτηματαγοράς, η οποία συνεχίζει να αποτελεί βασικό τροφοδότη της ανάπτυξης.

Αποκαλυπτικά για την εικόνα της αγοράς ακινήτων είναι τα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), για την πορεία των εισπράξεων από τις μεταβιβάσεις ακινήτων κατά το διάστημα Ιανουαρίου- Μαρτίου.

Στο επισκοπούμενο διάστημα, ο συνολικός φόρος επί των μεταβιβάσεων κτιρίων, οικοπέδων και αγροτεμαχίων διαμορφώθηκε σε 149,37 εκατ. ευρώ, από 130,86 εκατ. ευρώ το αντίστοιχο διάστημα του 2025, σημειώνοντας αύξηση 14,14%.

Ειδικότερα, στις μεταβιβάσεις οικοδομών ο φόρος μεταβίβασης αυξήθηκε κατά 14,28%, φτάνοντας τα 125,53 εκατ. ευρώ, έναντι 109,84 εκατ. ευρώ το πρώτο τρίμηνο του 2025. Στις μεταβιβάσεις οικοπέδων και αγροτεμαχίων, ο βεβαιωμένος φόρος ανήλθε σε 23,84 εκατ. ευρώ, από 21,02 εκατ. ευρώ πέρυσι, παρουσιάζοντας αύξηση 13,42%.

Επιμέρους τον Μάρτιο, ο φόρος μεταβίβασης που βεβαιώθηκε για αγοραπωλησίες οικοδομών ανήλθε σε 44,29 εκατ. ευρώ, έναντι 36,97 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο του 2025 (αύξηση 19,8%).

Καλή η εικόνα και στις μεταβιβάσεις οικοπέδων και αγροτεμαχίων. Ο φόρος μεταβίβασης που βεβαιώθηκε ανήλθε σε 8,57 εκατ. ευρώ, από 7 εκατ. ευρώ τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους, σημειώνοντας αύξηση 22,44%.

Συνολικά, τα έσοδα από φόρο μεταβίβασης κτιρίων, οικοπέδων και αγροτεμαχίων τον Μάρτιο έφτασαν τα 52,85 εκατ. ευρώ, έναντι 43,97 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο του 2025, καταγράφοντας άνοδο 20,2%.

Η ανοδική κίνηση της κτηματαγοράς τους πρώτους μήνες του τρέχοντος έτους, έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το 2025 είχε προηγηθεί πτώση των εσόδων από μεταβιβάσεις. Συγκεκριμένα, ο συνολικός φόρος μεταβίβασης ακινήτων είχε διαμορφωθεί σε 607,93 εκατ. ευρώ, από 656,49 εκατ. ευρώ το 2024, καταγράφοντας μείωση 48,56 εκατ. ευρώ ή 7,4%.

Το αφορολόγητο

Ανοδικά κινήθηκαν στο πρώτο τρίμηνο εφέτος και οι μεταβιβάσεις που συνδέονται με κληρονομιές, δωρεές και γονικές παροχές. Οι φόροι και τα τέλη, ανήλθαν περίπου σε 60,4 εκατ. ευρώ, έναντι 56,95 εκατ. ευρώ το πρώτο τρίμηνο του 2025 (αύξηση 6%). Η αύξηση αυτή συνδέεται και με τη διατήρηση του υψηλού αφορολόγητου ορίου των 800.000 ευρώ για γονικές παροχές και δωρεές μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού, το οποίο εξακολουθεί να ενθαρρύνει τη μεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων.

Επιμέρους τον Μάρτιο του 2026 οι φόροι και τα τέλη κληρονομιών ανήλθαν σε 16,73 εκατ. ευρώ, από 14,65 εκατ. ευρώ τον Μάρτιο του 2025, αυξημένα κατά 14,21%. Παράλληλα, οι φόροι και τα τέλη δωρεών, γονικών και λοιπών παροχών αυξήθηκαν κατά 34,9%, φτάνοντας τα 5,32 εκατ. ευρώ, από 3,94 εκατ. ευρώ πέρυσι

Από «κόσκινο»

Οι μεταβιβάσεις ακινήτων, βρίσκονται διαρκώς στο «ραντάρ» της ΑΑΔΕ, ιδιαίτερα μετά την αύξηση του αφορολογήτου ορίου των γονικών παροχών και δωρεών στις 800.000 ευρώ (πριν ήταν 150.000 ευρώ) τον Οκτώβριο του 2021.

Για φέτος η Φορολογική Αρχή σχεδιάζει να διενεργήσει ελέγχους σε 5.900 υποθέσεις φορολογίας μεταβιβάσεων ακινήτων, δωρεών, γονικών παροχών κληρονομιών και τροποποιητικών δηλώσεων Ε9.

Στην πρώτη γραμμή των ελέγχων βρίσκονται 2.000 περιπτώσεις φορολογουμένων που απαλλάχθηκαν από τους φόρους μεταβιβάσεων και κληρονομιών, λόγω απόκτησης πρώτης κατοικίας, καθώς και 1.080 υποθέσεις αφορολόγητων γονικών παροχών και δωρεών χρηματικών ποσών, για τις οποίες ίσχυσε το υψηλό αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ.

Οι έλεγχοι στις 1.080 υποθέσεις χρηματικών δωρεών-γονικών παροχών θα αφορούν κυρίως περιπτώσεις φορολογουμένων που αξιοποίησαν τις διατάξεις για το αυξημένο αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ το οποίο ισχύει μόνο για τις περιπτώσεις δωρεών μεταξύ συγγενών α΄ κατηγορίας (μεταξύ γονέων και τέκνων, μεταξύ συζύγων και μεταξύ παππούδων-γιαγιάδων και εγγονών) για να μεταβιβάσουν χρηματικά ποσά μεγάλου ύψους με πλήρη απαλλαγή από τον φόρο στα αδέλφια τους ή στα ξαδέλφια τους ή σε άλλους μακρυνούς συγγενείς, καταστρατηγώντας τις σχετικές διατάξεις.

Θα γίνουν δηλαδή έλεγχοι για να εντοπιστούν αν υποκρύπτονται περιπτώσεις «τριγωνικών» συναλλαγών στις οποίες μεταξύ του δωρεοδότη και του δωρεοδόχου του χρηματικού ποσού μεσολάβησε πρόσωπο με συγγένεια α΄ κατηγορίας τόσο με τον δωρεοδότη όσο και με τον δωρεοδόχο ώστε όλες οι δωρεές να έχουν αφορολόγητο 800.000 ευρώ και ο τελικός αποδέκτης, αν και έλαβε τα χρήματα από συγγενή που δεν ανήκει στην α' κατηγορία να αποφύγει την πληρωμή φόρου δωρεάς 20% ή 40% που ισχύει για τις λοιπές κατηγορίες συγγενών.

Επιπλέον, θα ελεγχθούν σε βάθος άλλες 320 υποθέσεις που αφορούν στην υποβολή τροποποιητικών δηλώσεων Ε9, από τις οποίες προέκυψαν πιστωτικά υπόλοιπα ΕΝ.Φ.Ι.Α., καθώς και 2.500 περιπτώσεις φορολογουμένων που υπέβαλαν δηλώσεις φορολογίας μεταβιβάσεων, δωρεών, γονικών παροχών και κληρονομιών για κτίσματα, οικόπεδα και αγροτεμάχια που βρίσκονται σε περιοχές εκτός συστήματος αντικειμενικού προσδιορισμού της φορολογητέας αξίας των ακινήτων.