Την ύστατη ώρα θα καταρτιστεί το προσχέδιο προϋπολογισμού 2009, λίγες μέρες πριν από την κατάθεσή του στη Βουλή στις αρχές Οκτωβρίου, προκειμένου να έχει όσο το δυνατόν up to date προβλέψεις.

Η εξέλιξη αυτή υποδεικνύει τον βαθμό αβεβαιότητας που επικρατεί για τις μελλοντικές εξελίξεις και την αδυναμία διατύπωσης ακριβών προβλέψεων, κάνοντας επί της ουσίας το οικονομικό επιτελείο να προσπαθεί να ισορροπήσει σε περιβάλλον κινούμενης άμμου.

«Μοιραία θα υπάρξουν γενικές αναθεωρήσεις, το θέμα είναι η έκταση και η φύση αυτών», δηλώνει στο Euro2day ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών κ. Γ. Αλογοσκούφης, εκφράζοντας ευθέως ανησυχία για τις εξελίξεις στην ανάπτυξη, στον πληθωρισμό, στο έλλειμμα, στο δημόσιο χρέος, στο ύψος και στο κόστος του δανεισμού και αργά ή γρήγορα και στο ύψος της ανεργίας.

Δηλώνει επιπλέον τη βούληση να μην επιτρέψει δημοσιονομικό εκτροχιασμό, εξέλιξη που μεταφράζεται σε «μετρημένες» παροχές για την ελάφρυνση των ασθενέστερων οικονομικά τάξεων, ενώ διαβεβαιώνει ότι «δεν θα ληφθούν μέτρα που να αντιστρέφουν πολιτικές τις οποίες έχουμε εφαρμόσει», όπως για παράδειγμα οι εν εξελίξει μειώσεις φόρων για φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις.

Το οικονομικό επιτελείο σχεδιάζει παράλληλα να καθιερώσει από το επόμενο έτος τη δημοσιοποίηση αναθεωρημένων προβλέψεων για την εξέλιξη των βασικών μακροοικονομικών μεγεθών, μία την άνοιξη και μία το φθινόπωρο, στα πρότυπα των εκθέσεων της Κομισιόν, προκειμένου να αντεπεξέλθει στη διαρκή μεταβλητότητα του οικονομικού περιβάλλοντος.

---Βαρόμετρο ο Σεπτέμβρης

Με το βλέμμα στραμμένο στο πετρέλαιο και στις διαρκείς διακυμάνσεις σε υψηλά όμως επίπεδα των τιμών του, το οικονομικό επιτελείο περιμένει τα αποτελέσματα του διμήνου Σεπτεμβρίου -Οκτωβρίου για να έχει σαφέστερη εικόνα σχετικά με την εξέλιξη του πληθωρισμού το τρέχον έτος.

Κι αυτό γιατί από τον Σεπτέμβριο, με τη συμπλήρωση ενός έτους από την έξαρση των τιμών των καυσίμων και του πληθωρισμού, θα αρχίσουν να μετρούν τα base effects, ασκώντας πτωτικές πιέσεις εφόσον δεν υπάρξουν ακόμα χειρότερες εκπλήξεις από το μέτωπο του «μαύρου χρυσού».

Δεδομένο είναι πάντως ότι ο αναθεωρημένος τον Απρίλιο νέος στόχος για μέσο πληθωρισμό 3,5% φέτος ανήκει ήδη στη σφαίρα της φαντασίας. Το πρώτο εξάμηνο ολοκληρώθηκε με μέσο δείκτη 4,5% και τον Ιούλιο η ΕΣΥΕ σε καμία περίπτωση δεν περιμένει πτώση. «Στην καλύτερη περίπτωση θα έχουμε παραμονή του δείκτη στο 4,9%, στη χειρότερη θα ξεπεράσει το 5%», σχολιάζει στέλεχος της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας.

Η πίεση που ασκείται στα χαμηλά και στα μεσαία εισοδήματα είναι τεράστια, αναγνωρίζουν στο υπουργείο Οικονομίας, συμπληρώνουν όμως ότι «το καλάθι των όποιων παροχών του φθινοπώρου θα είναι μικρό καθώς υπάρχει ανάγκη για συνέχιση της δημοσιονομικής προσπάθειας».

---Ξεφεύγει και το έλλειμμα

Μεγάλο άγχος για τον υπουργό Οικονομίας αποτελούν και οι δημοσιονομικές εξελίξεις, με την απειλή επανόδου του ελλείμματος σε επίπεδα άνω του 3% να είναι ορατή.

Η άνοδος των επιτοκίων που διογκώνει το κόστος δανεισμού και εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους ήδη έχει αφήσει το στίγμα της. Ο στόχος για συγκράτηση του δανεισμού στα 37 δισ. ευρώ φέτος έχει εγκαταληφθεί και ευχής έργο θα είναι να μην υπάρξει μεγάλη υπέρβαση πάνω από τα 40 δισ. ευρώ.

Την κατάσταση επιδεινώνει η πορεία των πρωτογενών δαπανών καθώς ήδη τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία για το πρώτο τετράμηνο του έτους δείχνουν μεγάλες υπερβάσεις. Ο ρυθμός αύξησης των πρωτογενών δαπανών έτρεχε ήδη από το τέλος Απριλίου με 12,2% αντί του ετήσιου προβλεπόμενου 8,3% και οι υπουργοί ζητούν ο ένας μετά τον άλλον αύξηση των πιστώσεών τους.

«Δεν πρόκειται να εγκριθεί καμία υπέρβαση πρωτογενών δαπανών», διαμηνύει μέσω του Euro2day ο υπουργός Οικονομίας προς πάσα κατεύθυνση.

Σε επίπεδο μεγεθών, ούτε λόγος δεν γίνεται πλέον για τον στόχο δημοσιονομικού ελλείμματος 1,6% του ΑΕΠ που ενσωματώνει ο προϋπολογισμός. Ήδη άλλωστε, μετά την παρέμβαση της Eurostat ,το έλλειμμα πέρυσι σύμφωνα με πληροφορίες διαμορφώθηκε στο 3,1% του ΑΕΠ, εξέλιξη που δεν προβληματίζει ιδιαίτερα αφού κρίνεται και από τις Βρυξέλλες συγκυριακή.

Αυτό που προβληματίζει πραγματικά είναι ο ορατός κίνδυνος να επανέλθει το έλλειμμα πάνω από το φράγμα του 3% με μονιμότερα χαρακτηριστικά, ενδεχόμενο το οποίο δεν μπορεί να αποκλειστεί το 2009 αν δεν γίνουν προσεκτικοί και μετρημένοι σχεδιασμοί.

Για φέτος «υπάρχει απόσταση ασφαλείας από το 3%», εκτιμούν στο υπουργείο Οικονομίας, βλέποντας το έλλειμμα όμως να ψηλώνει πάνω από το 2% του ΑΕΠ.

---Ανάπτυξη

Απρόβλεπτες είναι οι εξελίξεις και στο μέτωπο της ανάπτυξης, κάνοντας τα στελέχη του υπουργείου Οικονομίας να μην μπορούν να αποκλείσουν ευθέως ούτε καν και τη φαινομενικά κινδυνολογική σήμερα εκτίμηση αναλυτών σύμφωνα με την οποία το 2009 η ελληνική οικονομία θα αναπτύσσεται με ρυθμό της τάξεως του 2%!

Στο μέτωπο της ανάπτυξης, βαρόμετρο θα αποτελέσουν τα στοιχεία της ΕΣΥΕ για το δεύτερο τρίμηνο που θα ανακοινωθούν στις αρχές Αυγούστου. Οι επιδόσεις του πρώτου τριμήνου, όπου ο ρυθμός ανάπτυξης συγκρατήθηκε αισθητά στο 3,6%, φαντάζουν εξαιρετικές (δεδομένης της συγκυρίας), αλλά το μέλλον είναι αβέβαιο.

Δεδομένο είναι ότι και στην ανάπτυξη ο πήχης θα χαμηλώσει εκ νέου από το 3,6% που είχε τεθεί τον Απρίλιο, καθώς ο προϋπολογισμός στην αρχική μορφή του προέβλεπε ρυθμό ανάπτυξης 4%!

Με τις τελευταίες εκτιμήσεις της η Morgan Stanley προβλέπει για φέτος ρυθμό ανάπτυξης 3,2% με προσγείωση στο 2% το επόμενο έτος. ΟΟΣΑ, Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και Moody’s διατυπώνουν πιο αισιόδοξες εκτιμήσεις καθώς θεωρούν ότι η οικονομία θα αναπτυχθεί με ρυθμό περίπου 3,3% τον επόμενο χρόνο, εκτίμηση την οποία συμμερίζεται, μέχρι νεωτέρας, και η Κομισιόν.

Η κάμψη του ρυθμού ανάπτυξης θα οδηγήσει μοιραία και σε πιέσεις στο μέτωπο της ανεργίας. Τα τελευταία στοιχεία για τον Απρίλιο καταγράφουν βέβαια πτώση της ανεργίας από το 8,4% του αντίστοιχου περυσινού μήνα στο 7,7%, δείχνοντας ότι υπάρχουν ακόμα αντιστάσεις, δυστυχώς όμως οι επιπτώσεις δεν θα αργήσουν να φανούν.

Για φέτος διατηρείται σχετική αισιοδοξία αν και τελικά η κίνηση θα είναι ανοδική. Η ανεργία εκτιμάται πλέον ότι θα διαμορφωθεί στην περιοχή του 7,8% του εργατικού δυναμικού έναντι πρόβλεψης 7,4% που ενσωματώνει ο προϋπολογισμός.