Σκηνικό ριζικών ανατροπών σε πρόσωπα, σε ισορροπίες και στις ιεραρχίες του εγχώριου επιχειρείν θα επιφέρει η διαφαινόμενη πρόθεση των τραπεζών να… πουλήσουν υπερχρεωμένες επιχειρήσεις, συμφωνώντας με ενδιαφερόμενους αγοραστές ρύθμιση δανείων.

Με τα επισφαλή δάνεια στα Βαλκάνια, στη ναυτιλία, σε επιχειρήσεις και στην καταναλωτική πίστη να αποτελούν από την όξυνση της κρίσης τον μεγαλύτερο πονοκέφαλο των τραπεζών, αναζητούνται ήδη λύσεις για σειρά προβληματικών επιχειρήσεων με υψηλό δανεισμό και αδυναμία εξυπηρέτησής του.

Οι τράπεζες δηλώνουν έτοιμες για περιπτώσεις που έχουν υπαχθεί στο άρθρο 99 (Ελληνικές Ιχθυοκαλλιέργειες) ή για επιχειρήσεις (Μαΐλλης,  Πετζετάκις) που έχουν σπάσει λόγω της επιδείνωσης στη λειτουργική κερδοφορία (EBITDA) και της αύξησης του δανεισμού στις καλύψεις των δανείων τους να συζητήσουν restructuring με διαγραφή και κεφαλαιοποίηση μέρους των δανείων, αρκεί να βρεθεί στρατηγικός επενδυτής.

Το μεγάλο παζάρι, όμως, εκτιμάται ότι θα ξεκινήσει από τον Σεπτέμβριο. Μέχρι τότε οι τράπεζες θα έχουν αποκτήσει, σύμφωνα με στελέχη τους, πλήρη εικόνα των επιπτώσεων της κρίσης στην ελληνική οικονομία και στις επιχειρήσεις, καθώς θα έχει ολοκληρωθεί η τουριστική σεζόν και εκτιμάται ότι θα έχει βελτιωθεί η ορατότητα για την πορεία της παγκόσμιας οικονομίας.

Η μείωση της αβεβαιότητας πιστεύεται ότι θα οδηγήσει και σε επιθετικότερες κρούσεις ενδιαφερόμενων αγοραστών.

"Τους επόμενους μήνες και εφόσον φανεί φως στο τούνελ της κρίσης θα δούμε επιχειρηματίες να την... πέφτουν σε επιχειρήσεις τρίτων" προφητεύει ανώτατο τραπεζικό στέλεχος, συμπληρώνοντας ότι εφόσον βρεθούν ενδιαφερόμενοι αγοραστές οι τράπεζες θα εξετάσουν ακόμη και ενδεχόμενο να πάρουν μέσω κεφαλαιοποίησης χρεών τις επιχειρήσεις.

Ήδη σε κάποιους κλάδους (π.χ. ιχθυοκαλλιέργειες) οι τράπεζες έχουν διαμηνύσει εμμέσως πλην σαφώς ότι λόγω των υψηλών δανείων που έχουν χορηγήσει είναι τα "αφεντικά", ενώ σε άλλους (π.χ. ξενοδοχεία) δεν διστάζουν να τραβήξουν το… χαλί από τα πόδια υπερχρεωμένων επιχειρήσεων εφόσον έχουν έτοιμο αγοραστή. Σε ελάχιστες περιπτώσεις, δε, οι τράπεζες αγοράζουν δάνεια επιχειρήσεων προετοιμαζόμενες για ενδεχόμενο… μεγάλο παζάρι.

Οι επιχειρηματίες, από την πλευρά τους, δείχνουν να συνειδητοποιούν τους κινδύνους του δυσθεώρητου δανεισμού. Δεν είναι τυχαίο ότι προτεραιότητα του συνόλου σχεδόν των εισηγμένων επιχειρήσεων για φέτος είναι η παραγωγή θετικών ταμειακών ροών προκειμένου να μειωθεί ο δανεισμός.

Ταυτόχρονα, οι τράπεζες έχουν αποδέκτες ή έχουν κάνει κρούσεις για σειρά ελληνικές επιχειρήσεις που βρέθηκαν σε περίοδο κρίσης με δυσθεώρητο δανεισμό και με αδυναμία εξυπηρέτησής του. Πρόκειται ουσιαστικά για δύο κατηγορίες επιχειρήσεων.

Η πρώτη συμπεριλαμβάνει εταιρίες που εξαγοράστηκαν την τριετία 2005-07 από private equity funds ή από επιχειρηματίες που υιοθέτησαν τη φιλοσοφία των private equities και βαρύνονται από δυσθεώρητο δανεισμό σε περίοδο πίεσης πωλήσεων και λειτουργικής κερδοφορίας. Ήδη για μία από αυτές τις περιπτώσεις συζητείται η πώληση παγίων και η εν συνεχεία εκκαθάρισή της, με το fund και τις πιστώτριες τράπεζες να μοιράζονται τη ζημία που θα απομείνει.

Η δεύτερη αφορά σε κλάδους εντάσεως κεφαλαίου (ιχθυοκαλλιέργειες) ή σε κλάδους που αύξησαν σημαντικά τον δανεισμό τους λόγω επενδύσεων (τηλεπικοινωνίες, ξενοδοχεία) ή κεφαλαίου κίνησης (βιομηχανίες διέλασης αλουμινίου, πλαστικών, συσκευασίας) και αντιμετωπίζουν πλέον είτε πρόβλημα εξυπηρέτησης δανεισμού, είτε υψηλό δανεισμό που λήγει εντός της τρέχουσας διετίας.

---Η επάνοδος των private equity funds

Το νέο σκηνικό έχει ήδη κινήσει το ενδιαφέρον των private equity funds. Με διαφορετική λογική πλέον καθώς αυτό επιβάλλει χρηματοδότηση της εξαγοράς ως και κατά 70% - 80% από ίδια κεφάλαια και επομένως αλλαγή κριτηρίων ώστε να επιτευχθούν αποδόσεις επί του equity αντίστοιχες αυτών του πρόσφατου παρελθόντος.

Για τον λόγο αυτόν στο μικροσκόπιο των εταιριών ιδιωτικών κεφαλαίων βρίσκονται εταιρίες που βαρύνονται από υψηλό δανεισμό τον οποίο δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν, διαθέτουν όμως αμυντικές στην κρίση ταμειακές ροές ή assets που μπορούν να ρευστοποιηθούν.

Απαραίτητη προϋπόθεση αποτελεί βέβαια να δεχτούν οι τράπεζες ρύθμιση δανεισμού των υπό εξαγορά εταιριών με διαγραφή και κεφαλαιοποίηση μέρους των δανείων και αναχρηματοδότηση του υπόλοιπου δανεισμού. Ουσιαστικά, τα private equities διερευνούν την εξαγορά αυτών των επιχειρήσεων από τις τράπεζες συμπεριφερόμενα πλέον ως distress funds.

Η δεύτερη κατηγορία είναι μικρότερου μεγέθους εταιρίες σε σχέση με αυτές που εξαγόραζαν ως το 2007. Προϋπόθεση να εξαγοραστούν σε χαμηλές αποτιμήσεις ώστε τα απασχολούμενα ίδια κεφάλαια να είναι χαμηλά και να εξασφαλίζονται προϋποθέσεις για επίτευξη υψηλής απόδοσης.

Πέρυσι τα συνολικά υπό διαχείριση κεφάλαια των private equities αυξήθηκαν κατά 15% και τα ρευστά διαθέσιμα προς επένδυση κατά 3%, φτάνοντας στο 1,02 τρισ. δολάρια σύμφωνα με τα στοιχεία του λονδρέζικου οίκου Preqin. To ποσό είναι τεράστιο στις σημερινές χρηματιστηριακές αποτιμήσεις. Χαρακτηριστικό είναι το 2006 όπου σε μία από τις καλύτερες χρονιές τους τα private equity funds διενέργησαν εξαγορές αξίας 578 δισ. δολαρίων.

Στο μικροσκόπιο των private equity funds βρίσκονται οι κλάδοι των τηλεπικοινωνιών, health care και λιανεμπορίου.

Ήδη έχουν εξεταστεί δύο εταιρίες στον τομέα του health care, τουλάχιστον τρεις παίκτες του κλάδου των τηλεπικοινωνιών και μία περίπτωση στο λιανεμπόριο. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι απαιτήσεις των βασικών μετόχων είναι ακόμη υψηλότερες των προσφερομένων από τα private equity funds, ενώ ο μεγάλος δανεισμός όπου υπάρχει δεν έχει καταστεί ακόμη βρόχος.