«Tσουνάμι» νέων αυξήσεων σε χιλιάδες βασικά καταναλωτικά προϊόντα, και δη στα προϊόντα που πωλούνται μέσω των σούπερ μάρκετ, στα τιμολόγια των ΔΕΚΟ, στα κόμιστρα των ταξί, στα εισιτήρια των λεωφορείων, στα εστιατόρια αλλά και σε μια σειρά υπηρεσιών φέρνει το 2011, εξαιτίας της αύξησης του ΦΠΑ από το 11% που είναι σήμερα στο 13%, από την 1η Ιανουαρίου.

Όπως σημειώνουν παράγοντες της αγοράς, το μέτρο θα επιβαρύνει την κατανάλωση κατά 1 δισ. ευρώ, θα έχει αρνητικό αντίκτυπο στην αγοραστική δύναμη των καταναλωτών, ενώ θα λειτουργήσει εις βάρος των επιχειρήσεων, αρκετές εκ των οποίων, όπως προβλέπεται, δεν θα αντέξουν.

Συγκεκριμένα, όπως αναφέρουν οι ίδιοι, η εκ νέου αύξηση του ΦΠΑ θα πιέσει τις πωλήσεις όλης της αλυσίδας (παραγωγικές εταιρείες, εμπόριο) και μακροπρόθεσμα την ποιότητα των προϊόντων. Η αύξηση του φορολογικού συντελεστή αναπόφευκτα θα επηρεάσει τις τιμές των πρώτων υλών, της ενέργειας που καταναλώνουν οι επιχειρήσεις και δεν αποκλείεται να φέρει και επιπλέον αυξήσεις σε προϊόντα και υπηρεσίες.

Η ακρίβεια εξακολουθεί να προβληματίζει, παρά τη «συμφωνία κυρίων» που πέτυχε με σειρά παραγωγικών και λιανεμπορικών επιχειρήσεων και ανακοίνωσε πριν από λίγες ημέρες ο υπουργός Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, κ. Μιχάλης Χρυσοχοΐδης η οποία κρίνεται σταγόνα στον ωκεανό. Διότι ο γόρδιος δεσμός για τους καταναλωτές, οι οποίοι μέσα σε έναν χρόνο έχουν απολέσει περισσότερο από το 30% του εισοδήματός τους, στην καλύτερη περίπτωση παραμένει.

Μόνο τον τελευταίο χρόνο οι Έλληνες καταναλωτές έχουν αναγκαστεί να βάλουν πιο βαθιά το χέρι στην τσέπη αλλά και να περιορίσουν «περιττά» έξοδα (εστιατόρια, τσιγάρα, ποτά κ.λπ.) προκειμένου να μειώσουν τις δαπάνες τους. Αυτές τις δαπάνες θα αναγκαστούν να περικόψουν εκ νέου από τη νέα χρονιά για να καλύψουν ανελαστικά έξοδα, όπως οι λογαριασμοί των ΔΕΚΟ και οι δόσεις για δάνεια και πιστωτικές κάρτες.

--- Ποιοι πλήττονται

Οι τομείς που φαίνεται πως πλήττονται περισσότερο στην Ελλάδα από την οικονομική κρίση, όπως προκύπτει από έρευνα της Nielsen, είναι η διασκέδαση εκτός σπιτιού και η αγορά ρούχων, καθώς συντριπτικό ποσοστό Ελλήνων δηλώνει πως θα περιορίσει τα σχετικά έξοδα (82% και 75% αντίστοιχα). Επιπλέον, σημαντικό ποσοστό εξακολουθεί να επιλέγει φθηνότερες καταναλωτικές μάρκες για να αντεπεξέλθει στην κρίση (58%), επηρεάζοντας πλέον σε βάθος τον κλάδο των εταιρειών και των λιανεμπόρων.

Την ίδια ώρα, ως χώρα και εξαιτίας της υψηλής φορολογίας, διεκδικούμε την πρώτη θέση στη λίστα με τα πιο ακριβά κράτη της Ε.Ε. και όχι μόνο και αυτή η ψαλίδα αναμένεται να ανοίξει περαιτέρω από τη νέα χρονιά. Αυτό επιβεβαιώνεται και από έρευνα που διενήργησε η εταιρεία Alternative Research Solutions για λογαριασμό της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου, λαμβάνοντας τιμές σε 72 προϊόντα από έξι χώρες: Ισπανία, Γερμανία, Γαλλία, Σλοβενία, Κύπρο και Ελλάδα.

Συγκεκριμένα, από την εν λόγω έρευνα, που πραγματοποιήθηκε στα μέσα του περασμένου καλοκαιριού, προέκυψε ότι, ενώ χωρίς τον ΦΠΑ κάποια είδη στην ελληνική αγορά έχουν σχετικά χαμηλή τιμή σε σχέση με τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όταν προστίθεται ο ΦΠΑ η Ελλάδα ανεβαίνει κατηγορία.

Κι αυτό γιατί σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες ο ΦΠΑ στα τρόφιμα, αν δεν είναι μηδενικός όπως συμβαίνει στη Βρετανία, σίγουρα είναι αρκετά χαμηλότερος από το 11% που είναι σήμερα στη χώρα μας και επίσης μικρότερος από το 23% στα υπόλοιπα προϊόντα. Μάλιστα, όπως προκύπτει, στην Ελλάδα πολλά τυποποιημένα προϊόντα πωλούνται ακριβότερα σε σχέση με τις υπόλοιπες πέντε ευρωπαϊκές χώρες με τις οποίες έγινε η σύγκριση το περασμένο καλοκαίρι.

Σύμφωνα λοιπόν με τα στοιχεία της έρευνας, η χώρα μας, με βάση τις τιμές χωρίς ΦΠΑ, είναι η φθηνότερη μεταξύ αυτών των έξι κρατών της ευρωζώνης σε 14 προϊόντα, επί συνόλου 72.
Βέβαια, αρκετές επιχειρήσεις από την ομάδα εκείνων με τις οποίες προχώρησε σε συμφωνία το υπουργείο Περιφερειακής Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας ανακοινώνουν την πρόθεσή τους να μειώσουν ή να διατηρήσουν τις τιμές τους στα επίπεδα του 2010 και για το 2011, αναγνωρίζοντας πως ο Έλληνας καταναλωτής δεν αντέχει πιθανή ανατιμητική πολιτική.

Αντιθέτως, πολιτική αυξήσεων θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια τους καταναλωτές προς την αγορά των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας -αρκετά εκ των οποίων, και ειδικότερα αυτά που πωλεί η γερμανική hard-discount αλυσίδα Lidl είναι εισαγόμενα-, κι έτσι θα χαθούν μερίδια, τζίρος και κέρδη.

* Αναδημοσίευση από το 667ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας ΜΕΤΟΧΟΣ & ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ, 30 Δεκεμβρίου 2010 – 3 Ιανουαρίου 2011.