Το ενδεχόμενο οι παραχωρήσεις οδικών αξόνων να έχουν την κατάληξη του έργου της υποθαλάσσιας αρτηρίας Θεσσαλονίκης αρχίζουν να καλοβλέπουν οι κοινοπραξίες που ανέλαβαν την κατασκευή και την εκμετάλλευση των μεγάλων αυτοκινητοδρόμων της χώρας.

Έτσι, ενώ μέχρι πρόσφατα δήλωναν κατηγορηματικά πως δεν σκοπεύουν να καταγγείλουν τις συμβάσεις και να εγκαταλείψουν στη μέση τα έργα, τώρα δεν αποκλείουν μια τέτοια εξέλιξη.

Ιδίως δε από τη στιγμή όπου οι προβλέψεις για τα έσοδα δεν επιβεβαιώνονται, εξαιτίας της οικονομικής κρίσης που περιορίζει διαρκώς τον αριθμό των διελεύσεων αλλά και λόγω του κινήματος «Δεν πληρώνουμε διόδια» που διογκώνεται μέρα με τη μέρα.

Επιπλέον, η αθέτηση των συμφωνιών εκ μέρους της Πολιτείας (κυρίως σε ό,τι έχει να κάνει με τις απαλλοτριώσεις) προσφέρει στις κατασκευαστικές κοινοπραξίες έναν καλό λόγο απεμπλοκής από τις παραχωρήσεις και παράλληλα εξασφαλίζει σ’ αυτές το δικαίωμα έγερσης οικονομικών απαιτήσεων από το ελληνικό δημόσιο.

Σε μια τέτοια περίπτωση, εκτιμάται πως οι αποζημιώσεις τις οποίες θα επιδιώξουν να λάβουν οι παραχωρησιούχοι θα ξεπεράσουν κατά πολύ τα 2 δισ. ευρώ. Υπενθυμίζεται ότι στην περίπτωση της υποθαλάσσιας αρτηρίας Θεσσαλονίκης, έργο ύψους 475 εκατ. ευρώ που δεν ξεκίνησε καν (είχαν γίνει ελάχιστες πρόδρομες εργασίες πριν το ΣτΕ αποφασίσει την αναστολή τους), η κοινοπραξία Θερμαϊκή Οδός (Άκτωρ Παραχωρήσεις - Arcirodon Group - Boscalis) διεκδίκησε περί τα 130 εκατ. ευρώ ως αποζημίωση και τελικά εξασφάλισε μέσω της διαιτησίας το ποσό των 67 εκατ. ευρώ.

Προκειμένου να αποφύγει μια τέτοια εξέλιξη, η οποία θα είχε σοβαρές παρενέργειες στα σχέδια της κυβέρνησης για την προώθηση μιας νέας γενιάς συμβάσεων παραχώρησης, το υπουργείο Υποδομών ξεκίνησε πρόσφατα διαπραγματεύσεις με τους παραχωρησιούχους των οδικών αξόνων με στόχο την τροποποίηση των συμβάσεων (χρονική επέκταση, μετάθεση χρονοδιαγραμμάτων, αλλαγές στη χάραξη των δρόμων κ.ά.) και τη μείωση του ύψους των διοδίων που καλούνται να καταβάλουν οι οδηγοί.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις παραγόντων της κατασκευαστικής αγοράς, σε περίπτωση όπου οι διαπραγματεύσεις δεν καταλήξουν σε συμφωνία την οποία θα αποδεχτούν και οι χρηματοδότριες τράπεζες, τότε οι τέσσερις από τις πέντε συμβάσεις παραχώρησης, και συγκεκριμένα αυτές που αφορούν στον άξονα Ελευσίνα - Κόρινθος - Πάτρα - Πύργος, την Ιόνια Οδό, τον αυτοκινητόδρομο Κεντρικής Ελλάδας και του τμήματος του ΠΑΘΕ Μαλιακός - Κλειδί, κινδυνεύουν να ακυρωθούν.
 
Η σύμβαση για τον αυτοκινητόδρομο Κόρινθος - Τρίπολη - Καλαμάτα, που βρίσκεται εντός χρονοδιαγραμμάτων και δεν αντιμετωπίζει σοβαρές αντιδράσεις από τις τοπικές κοινωνίες (άρνηση καταβολής διοδίων), έχει αρκετές πιθανότητες να διασωθεί, σύμφωνα πάντα με τους ίδιους παράγοντες.

Πιέσεις, απειλές και… άρση μπαρών

Στις εξελίξεις, όμως, ρόλο φαίνεται να παίζει πλέον και το κίνημα πολιτών που δηλώνουν «Δεν πληρώνουμε διόδια», το οποίο μέρα με τη μέρα δυναμώνει. Οι διαστάσεις τις οποίες έχει πάρει η συγκεκριμένη πρωτοβουλία - κοινωνική αντίδραση προκαλούν ανησυχία στους παραχωρησιούχους, που με τη σειρά τους ασκούν ισχυρές πιέσεις στο υπουργείο Υποδομών προκειμένου να λάβει μέτρα για την καταστολή της.

Μόλις προχθές ο υπουργός ΥΠΟΜΕΔΙ κ. Δημήτρης Ρέππας ανακοίνωσε ότι θα υπάρξει νομοθετική ρύθμιση που θα προβλέπει κυρώσεις για εκείνους οι οποίοι δεν καταβάλλουν το αντίτιμο των διοδίων. Μάλιστα, ο υπουργός χαρακτήρισε τη συγκεκριμένη διαμαρτυρία «κίνημα τζαμπατζήδων», προκαλώντας την ικανοποίηση των κατασκευαστών, αλλά ταυτόχρονα και τη μήνιν των πολιτών.

Ωστόσο, στα σχέδια του ΥΠΟΜΕΔΙ να «καταπνίξει» το κίνημα «Δεν πληρώνουμε», αυτό απαντά με πρόσκληση στους πολίτες να σηκώσουν τις μπάρες σε όλους τους σταθμούς διοδίων ανά τη χώρα (εθνικές οδούς, Αττική Οδό) την προσεχή Κυριακή 6 Φεβρουαρίου.


[email protected]