Mεγάλο μέρος της δημοσιονομικής προσαρμογής της περιόδου 2012 - 2015, οπότε και θα πρέπει να εξοικονομηθούν πόροι τουλάχιστον 23 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 9 δισ. ευρώ από το σκέλος των εσόδων και τα υπόλοιπα από τις δαπάνες, θα κληθούν να σηκώσουν οι επιχειρήσεις και οργανισμοί του δημόσιου τομέα.

Οι αλλεπάλληλες περικοπές που έγιναν τον περασμένο χρόνο στις αποδοχές των υπαλλήλων τους (3% τον Μάρτιο, 7% τον Μάιο και 10% - 25% τον Δεκέμβριο) ήταν μόνο η αρχή. Το υπουργείο Οικονομικών έχει βάλει ως στόχο την εξοικονόμηση 600 εκατ. ευρώ κατά έτος για την επόμενη τετραετία και στην κατεύθυνση αυτήν ζήτησε ήδη μελέτη από την Accenture A.E. για τη μείωση του κόστους λειτουργίας των ΔΕΚΟ.

Η μελέτη, η οποία θα πρέπει να παραδοθεί έως τις 31 Μαΐου, θα θέτει συγκεκριμένους ποσοτικούς στόχους μείωσης του λειτουργικού κόστους, θα υποδεικνύει νέες πηγές εσόδων, καινούργια τιμολογιακή πολιτική, ιεράρχηση των επενδύσεων, προσαρμογές στελέχωσης και κόστους προσωπικού ανά έτος, θα εκτιμά τις ωφέλειες από τα μέτρα σε ετήσια βάση, θα υποδεικνύει τρόπους διαχείρισης του ανθρώπινου δυναμικού (ανταμοιβή της παραγωγικότητας, ευελιξία στις εργασιακές σχέσεις, ευέλικτους μηχανισμούς διοίκησης και λήψης αποφάσεων) κ.ά.

Στη μελέτη θα πρέπει να αναφέρονται ακόμα τα οφέλη που θα προκύψουν για τον προϋπολογισμό μέσω της ελάφρυνσης των απαιτήσεων χρηματοδότησής τους αλλά και της απόδοσης μερισμάτων.

Στην κατεύθυνση υποστήριξης της Ειδικής Γραμματείας ΔΕΚΟ θα πρέπει να προτείνεται συγκεκριμένο σχέδιο δράσης για την υλοποίηση των σχεδιαζόμενων μέτρων, συμπεριλαμβανομένων των συνοδευτικών ενεργειών που είναι απαραίτητες για τη διασφάλιση της υλοποίησης (δημιουργία ενός ισχυρού περιβάλλοντος για την εφαρμογή των μέτρων από τους οργανισμούς και πραγματοποίηση κατάλληλων θεσμικών ρυθμίσεων, διοικητικές ενέργειες για τη διευκόλυνση της υλοποίησης), κατανομή αρμοδιοτήτων για την υλοποίηση, συμπεριλαμβανομένων και των απαραίτητων ενεργειών σε επίπεδο οργανισμών (π.χ. εξειδίκευση περιεχομένου των μέτρων βελτίωσης από τον ίδιο τον οργανισμό), πλαίσιο διασφάλισης της εφαρμογής των προβλεπόμενων ενεργειών, μηχανισμός παρακολούθησης των αποτελεσμάτων της υλοποίησης, προγραμματισμός μελλοντικών ενεργειών κ.λπ.

Οι φετινοί στόχοι

Για φέτος το υπουργείο Οικονομικών προβλέπει εξοικονόμηση 800 εκατ. ευρώ και όπως δείχνουν τα στοιχεία του α΄ διμήνου για την πορεία των οικονομικών των 18 κυριότερων ΔΕΚΟ (μεταξύ των οποίων η ΕΡΤ, η ΕΑΒ, ο ΟΣΚ, η ΕΤΑ, ο ΕΛΓΑ κ.ά.) ο στόχος φαίνεται ότι θα επιτευχθεί. Το έλλειμμα των εν λόγω οργανισμών μειώθηκε κατά 61% το α΄ δίμηνο του 2011 έναντι του αντίστοιχου διμήνου του 2010 και ανήλθε στα 88,6 εκατ. ευρώ από 225,3 εκατ. ευρώ.

Ο λόγος της μείωσης αυτής ήταν ο σημαντικός περιορισμός των δαπανών στις συγκεκριμένες ΔΕΚΟ σε ποσοστό 36%, λόγω της νέας μείωσης σε αμοιβές και έξοδα προσωπικού (30%) και τρίτων (52%), στις παροχές τρίτων (35%) και στα διάφορα έξοδα (69%).

Από την άλλη πλευρά, τα στοιχεία δείχνουν ότι το οικονομικό επιτελείο έχει πολλά να κάνει ακόμα για να αυξήσει τα έσοδα των κρατικών επιχειρήσεων, ώστε να μπορέσει να περιορίσει τα ελλείμματα των ΔΕΚΟ, αφού οι περικοπές των δαπανών και των αποδοχών δεν μπορούν να συνεχιστούν με τον ίδιο ρυθμό.

Να σημειωθεί πως στο α΄ δίμηνο τα έσοδα των 18 ΔΕΚΟ μειώθηκαν κατά 16%, αντί να αυξηθούν, παρά την άνοδο των εισιτήριων στα μέσα μαζικής μεταφοράς τον Φεβρουάριο. Στον περιορισμό των ελλειμμάτων των ΔΕΚΟ έχει διαδραματίσει σημαντικό ρόλο και η μείωση του προσωπικού τους σε ποσοστό 12% μέσα σε έναν χρόνο, ή κατά 3.336 άτομα.

Για την περίοδο 2012 - 2015, το υπουργείο υπολογίζει σε εξοικονόμηση 2,4 δισ. ευρώ από τις ΔΕΚΟ (600 εκατ. ευρώ κατά έτος). Για να επιτευχθεί αυτό, το οικονομικό επιτελείο προβλέπει μεγάλη αύξηση των εσόδων και περαιτέρω μείωση των δαπανών με αναλογία 2 προς 1.

Δηλαδή, κάθε έτος περίπου τα 350 - 400 εκατ. ευρώ της εξοικονόμησης θα προέρχονται από το σκέλος των εσόδων, στο οποίο θα περιλαμβάνεται και ετήσια αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας ύψους περίπου 200 εκατ. ευρώ.

Ενιαίο μισθολόγιο

Στο σκέλος των δαπανών δεν προβλέπονται απολύσεις ή νέες μειώσεις μισθών, αλλά η επέκταση του κανόνα της μιας πρόσληψης για κάθε πέντε αποχωρήσεις. Επίσης, παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο να εφαρμοστεί το ενιαίο μισθολόγιο και στους υπαλλήλους των ΔΕΚΟ.

Στόχος του μισθολογίου, πάντως, θα είναι η περαιτέρω μείωση του κόστους, ώστε οι ζημίες που θα παρουσιαστούν να περιοριστούν ακόμη περισσότερο, ενώ θα διευκολυνθούν τα σχέδια αναδιάρθρωσης του προσωπικού, αφού θα εκλείψει το αντικίνητρο της μισθολογικής ανισότητας.

Στελέχη της Ειδικής Γραμματείας ΔΕΚΟ τονίζουν ότι υπάρχουν ακόμη σημαντικά περιθώρια για τον περιορισμό του κόστους λειτουργίας των επιχειρήσεων και οργανισμών του ευρύτερου δημόσιου τομέα και στο σκέλος των λειτουργικών δαπανών (ενοίκια, κινητή τηλεφωνία, αυτοκίνητα, αναλώσιμα κ.λπ.). Μόνο τα ενοίκια που πληρώνουν οι εν λόγω επιχειρήσεις για να στεγάσουν τις υπηρεσίες τους ανέρχονται σε 30 εκατ. ευρώ τον χρόνο, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις το μέσο κόστος ανά υπάλληλο για τα κινητά τηλέφωνα φτάνει τις 2.000 ευρώ τον χρόνο!

Η τρόικα θεωρεί τις ΔΕΚΟ υπεύθυνες για ένα μεγάλο κομμάτι του κρατικού χρέους της χώρας, το οποίο στο τέλος του 2010 ανήλθε στα 340,2 δισ. ευρώ, δηλαδή στο 149% του ΑΕΠ. Στο επικαιροποιημένο μνημόνιο αναφέρεται ξεκάθαρα ότι θα πρέπει να προχωρήσουν διαδικασίες αναδιάρθρωσης των ΔΕΚΟ, ενώ εκφράζονται ανησυχίες πως ίσως υπάρχουν και κρυμμένα κόστη που θα προκαλέσουν ακόμα περισσότερα προβλήματα στο μέλλον.

Μάλιστα, η τρόικα θέτει και πιο μακροπρόθεσμους στόχους στην κυβέρνηση, σημειώνοντας ότι το 2012 θα πρέπει να έχουν μειωθεί κατά 1,2 δισ. ευρώ οι εισφορές προς τις επιχειρήσεις, καθιστώντας με τον τρόπο αυτόν ακόμη πιο επιτακτική την εξυγίανση των ΔΕΚΟ.