Ο Ντέιβιντ Κάμερον δεν είναι ο πιο αγαπητός ευρωπαίος ηγέτης στις Βρυξέλλες, αλλά καθώς επιχειρεί να προωθήσει αλλαγές στις συνθήκες της ΕΕ στο πλαίσιο της επαναδιαπραγμάτευσης της σχέσης της χώρας του με το ευρωπαϊκό μπλοκ, θα χρειαστεί φίλους στις Βρυξέλλες. Και θα τους βρει.

Οι φίλοι αυτοί θα αναζητηθούν ανάμεσα σε προέδρους και πρωθυπουργούς άλλων χωρών μεταξύ των 28 της ΕΕ, καμία εκ των οποίων δεν θέλει να χάσει την οικονομική, γεωπολιτική και στρατιωτική αίγλη που δίνει η Βρετανία στο μπλοκ.

Οι φίλοι αυτοί ευελπιστούν ότι η επανεκλογή του Κάμερον την περασμένη εβδομάδα θα τον βοηθήσει να αντιμετωπίσει τους ευρωσκεπτικιστές στους κόλπους του κόμματός του και να θέσει τέλος στην αβεβαιότητα για το μέλλον της ΕΕ πριν πάνε στις κάλπες οι Γάλλοι και οι Γερμανοί τον επόμενο χρόνο.

Ο επικεφαλής διαπραγματευτής του Κάμερον, ο υπουργός Οικονομικών Τζορτζ Οσμπορν μετέβη χθες Τρίτη στις Βρυξέλλες υποσχόμενος να βελτιώσει τις σχέσεις με την Ευρώπη:"πηγαίνουμε στις διαπραγματεύσεις με στόχο να είναι εποικοδομητικές, αλλά ταυτόχρονα αποφασιστικές".

Για να καταλήξει προειδοποιώντας ότι οι σύμμαχοι δεν θα πρέπει να υποτιμήσουν την αποφασιστικότητα του Λονδίνου.

Ο Κάμερον έχει δηλώσει ότι επιθυμεί να παραμείνει η χώρα του σε μία μεταρρυθμισμένη ΕΕ, αλλά έχει τονίσει επίσης ότι δεν θα λυπηθεί κι αν αποχωρήσει. Οι δημοσκοπήσεις εμφανίζουν διχασμένους τους βρετανούς ψηφοφόρους δίνοντας ελάχιστη διαφορά ανάμεσα στο "Ναι" και το "Οχι".

Λίγο μετά την απρόσμενη εκλογική του επιτυχία, ο Κάμερον δέχτηκε προτάσεις για συνομιλίες επί των μεταρρυθμίσεων από ευρωπαίους ηγέτες, αλλά η Κομισιόν έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν μπορεί να υπάρξει επαναδιαπραγμάτευση των βασικών συνθηκών της ΕΕ.

Ομως, όπως είπε ο εκπρόσωπός του, "Θέλει μια αλλαγή των συνθηκών. Αυτό που τον έχουν συμβουλεύσει είναι ότι απαιτείται μια αλλαγή των συνθηκών, για παράδειγμα όσον αφορά ορισμένες από τις αλλαγές που θέλουμε να δούμε στο σύστημα κοινωνικής πρόνοιας".

Οι τροποποιήσεις επί των βασικών συνθηκών απαιτούν ομοφωνία μεταξύ των 28 χωρών μελών και ακόμη κι αν επιτευχθεί μία τέτοια συμφωνία, οι αλλαγές θα πρέπει να επικυρωθούν σε εθνικό επίπεδο-- είτε με ψηφοφορία στη βουλή, είτε σε κάποιες περιπτώσεις με δημοψήφισμα. Η Γαλλία, μεταξύ άλλων, φοβάται ότι δεν θα μπορέσει να εξασφαλίσει ένα "Ναι" εν μέσω του αυξανόμενου ευρωσκεπτικισμού στη χώρα, όπως μετέδωσε το Αθηναϊκό Πρακτορείο.

Ο Κάμερον πρόκειται να παρουσιάσει την άποψη της Βρετανίας για τις μεταρρυθμίσεις που χρειάζονται κατά τη σύνοδο κορυφής των ηγετών της ΕΕ στα τέλη Ιουνίου.

Αυτό που επιθυμεί είναι να μειώσει τη γραφειοκρατία από τις Βρυξέλλες και να περιορίσει τις εξουσίες της. Εκτιμά ότι τα εθνικά κοινοβούλια θα πρέπει να μπορούν να συνεργάζονται για να μπλοκάρουν την νομοθεσία της ΕΕ.

Ο Ντόναλντ Τουσκ, ο πρώην πρωθυπουργός της Πολωνίας και επίσης συντηρητικός ο οποίος προεδρεύει των συνόδων των ηγετών της ΕΕ, έχει δηλώσει ότι συμμερίζεται πολλές από τις ανησυχίες του Κάμερον. Αναμένεται να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην εξασφάλιση συναίνεσης για τις μεταρρυθμίσεις στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.

"Οι Βρυξέλλες θα πρέπει να είναι ανοιχτόμυαλες και να ακούσουν τον Κάμερον", δήλωσε ο πρώην πρωθυπουργός της Σουηδίας Καρλ Μπιλντ στο Reuters. "Απαιτείται ουσιαστική συμφωνία και ο Τουσκ είναι ο άνθρωπος κλειδί ως προς αυτό".

Ο Ζαν-Κλοντ Γιουνκέρ έχει περισσότερους λόγους να είναι ψυχρός. Τον περασμένο χρόνο, ο Κάμερον επιχείρησε ανεπιτυχώς να τον εμποδίσει να γίνει πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, του εκτελεστικού οργάνου της ΕΕ που θα κληθεί να προτείνει και να συντάξει την επιθυμητή, ενδεχομένως, στο Λονδίνο νομοθεσία.

Αλλά ακόμη κι αν ο Γιουνκέρ δεν μπορέσει να ξεχάσει τις βαθιά προσωπικά επιθέσεις που δέχτηκε από τον βρετανικό Τύπο, φαίνεται να τις έχει συγχωρέσει και προτείνει στη Βρετανία μία "δίκαιη συμφωνία", χωρίς ωστόσο σημαντικές αλλαγές στη Συνθήκη της ΕΕ.

ΟΙ ΣΥΜΜΑΧΟΙ ΣΤΗΝ ΚΟΜΙΣΙΟΝ

Δύο από τους επιτρόπους του, ο Φρανς Τίμερμανς και ο Τζόναθαν Χιλ, ενδέχεται να αποδειχτούν σύμμαχοι του Κάμερον στον αγώνα του για την ενίσχυση της εθνικής κυριαρχίας της χώρας του, να διασφαλίσει την πρόσβασή της στις ευρωπαϊκές αγορές --περιλαμβανομένης της ευρωζώνης--και να αντιμετωπίσει τις ανησυχίες των Βρετανών σχετικά με τη μετανάστευση από φτωχότερες χώρες.

Ο Τίμερμανς, ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και πρώην ΥΠΕΞ της Ολλανδίας, είναι μερικώς σπουδαγμένος σε αγγλικό εκπαιδευτικό ίδρυμα. Μοιράζεται πολλά από τα αισθήματα των συμπατριωτών του για τη βρετανική προσέγγιση του ελεύθερου εμπορίου της κοινής αγοράς της ΕΕ.

Είναι επικεφαλής ενός προγράμματος για την αποκέντρωση των δικαστικών εξουσιών από τις Βρυξέλλες.

"Η ατζέντα Τίμερμανς είναι το απόλυτο δώρο για τον Κάμερον", λέει ο Μάικλ Έμερσον, ο οποίος διετέλεσε επί σειρά ετών αξιωματούχος στην Κομισιόν και σήμερα είναι διπλωμάτης της ΕΕ στο European Policy Studies στις Βρυξέλλες.

Ήδη, ο Τίμερμανς προετοιμάζει πιθανή νομοθεσία για την αποφυγή της εκμετάλλευσης των συστημάτων προνοίας από τους μετανάστες, κάτι που απασχολεί όχι μόνο τη Βρετανία αλλά και τη Γερμανία και την Ολλανδία.

Από την άλλη, ο Χιλ, άνθρωπος εμπιστοσύνης του Κάμερον από τα παλιά και βρετανός Επίτροπος της ΕΕ, έχει προταθεί από τον ίδιο κι έχει παραλάβει το χαρτοφυλάκιο των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών της ΕΕ από τον Γιουνκέρ.

Είναι επιφορτισμένος με την απομάκρυνση των τελευταίων εθνικών εμποδίων για μία ενιαία αγορά στον τομέα των χρηματοπιστωτικών αγορών, μία από τις αρκετές πρωτοβουλίες που μπορεί να επικαλεστεί ο Κάμερον για να στηρίξει την υπόθεση παραμονής εντός του μπλοκ ελευθέρου εμπορίου.

Ο Χιλ, ένας πρώην λομπίστας, θεωρεί εαυτόν διαμεσολαβητή μεταξύ φίλων--"θα μεταφράζω τις Βρυξέλλες στη Βρετανία και τη Βρετανία στις Βρυξέλλες", όπως δήλωσε στο Reuters τον περασμένο μήνα.

...ΚΑΙ ΟΙ ΦΙΛΟΙ ΣΤΗΝ ΗΓΕΣΙΑ ΧΩΡΩΝ ΤΗΣ ΕΕ

Ο Κάμερον δεν μπορεί να κάνει πολλά που δεν βρίσκουν σύμφωνη τη γερμανίδα καγκελάριο Άγγελα Μέρκελ. Η σχέση τους είναι εμφανώς ψυχρή. Από τότε που ο Κάμερον εγκατέλειψε το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο το 2009, το Συντηρητικό του κόμμα συνυπάρχει με τους γερμανούς ευρωσκεπτικιστές αντιπάλους της, γεγονός που παρουσιάζει τον βρετανό πρωθυπουργό ως απομονωμένο στην Ευρώπη.

Αλλά η Μέρκελ πιστεύει ακόμη, μαζί με τον γάλλο πρόεδρο Φρανσουά Ολάντ, ότι μία ΕΕ χωρίς τη Βρετανία θα ήταν σημαντικά εξασθενημένη. Ο σοσιαλιστής Ολάντ, μπορεί να μην πρόσκειται πολιτικά στον Κάμερον, αλλά οι δύο βασικές στρατιωτικές δυνάμεις της ΕΕ είναι στενοί σύμμαχοι. Και η Γαλλία, όπως και άλλες χώρες μέλη, φοβάται ότι, χωρίς τη Βρετανία, θα αυξηθεί αναπόφευκτα η κυριαρχία του Βερολίνου στην ΕΕ.

Όπως ο Γιούνκερ, ο Ολάντ και η Μέρκελ έχουν επίσης ξεκαθαρίσει ότι ο Κάμερον δεν θα πρέπει να αναμένει τον περιορισμό της ελεύθερης διακίνησης εργαζομένων στην ΕΕ. Αυτό θα απαιτούσε μεταρρύθμιση των συνθηκών, για τις οποίες ο Ολάντ θα χρειαζόταν να πάει σε δημοψήφισμα με αμφίβολο το 'Ναι' του εκλογικού σώματος.

Στο τραπέζι της συνόδου κορυφής, ο Κάμερον μπορεί να στραφεί στους παραδοσιακούς φίλους του τους Σκανδιναβούς, τους Ολλανδούς και τους Ιρλανδούς και να αναζητήσει τη στήριξη ανάμεσα στους Ανατολικοευρωπαίους, που θυμούνται ότι το Λονδίνο συνέβαλε στην είσοδό τους στην ΕΕ και που βλέπουν τους δεσμούς της Βρετανίας με τις ΗΠΑ ως ''μέτωπο'' κατά της Ρωσίας.

Δεν υπάρχουν φανερά εχθρικά πρόσωπα εκεί, παρότι οι ηγέτες του πρώην κομμουνιστικού ανατολικού μπλοκ--και ο ίδιος ο Τουσκ--θα πολεμήσουν την όποια κίνηση που οι ψηφοφόροι τους τυχόν να ερμηνεύσουν ως περιορισμό επί του δικαιώματός τους των μετακινήσεων.

ΓΡΗΓΟΡΑ ΚΑΙ ΟΛΛΑΝΔΙΚΑ;

Για τον Ζαν-Κλοντ Πιρί, έναν πρώην επικεφαλής νομικών υπηρεσιών για το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, πολλά μπορούν να επιτευχθούν μέσω μετριοπαθών νομικών μέτρων.

Δεδομένης της έλλειψης χρόνου, το καλύτερο που μπορεί να εξασφαλίσει ο Κάμερον ως προς τις μεγαλύτερες μεταρρυθμίσεις θα ήταν η υπόσχεση για αλλαγή των συνθηκών σε δεύτερο χρόνο.

"Πρέπει να κάνεις συμμάχους. Και πρέπει να δουλεύεις με το ημερολόγιο", λέει ο Πιρί και προσθέτει ότι ο Κάμερον έχει συμφέρον να διεξαχθεί ένα δημοψήφισμα πριν από τις γαλλικές εκλογές τον Απρίλιο του 2017.

Σημειώνει επίσης ότι την εναλλασσόμενη προεδρία της ΕΕ θα έχουν τον επόμενο χρόνο δύο χώρες "βετεράνοι" της ΕΕ: από τον Ιούλιο το Λουξεμβούργο του Γιουνκέρ και από τον Ιανουάριο του 2016 οι ολλανδοί φίλοι της Βρετανίας.

"Ευτυχής συγκυρία", λέει ο Πιρί. "Ο Κάμερον θα πρέπει να κινηθεί γρήγορα. Δεν θα γίνει ευκολότερο".