Goldman Sachs: Γιατί η Ελλάδα είναι πιο ανθεκτική στο ενεργειακό σοκ

Η ελληνική οικονομία εμφανίζεται πιο ανθεκτική από την υπόλοιπη Ευρωζώνη απέναντι στο νέο ενεργειακό σοκ που συνδέεται με την ένταση στη Μέση Ανατολή και ειδικότερα με τη σύγκρουση γύρω από το Ιράν, σύμφωνα με νέα ανάλυση της Goldman Sachs.

Η ευρωπαϊκή οικονομική ομάδα του αμερικανικού οίκου επισημαίνει ότι παρά τους κινδύνους που δημιουργεί η ενεργειακή αβεβαιότητα για την ευρωπαϊκή οικονομία, η Ελλάδα εμφανίζει συγκριτικά μικρότερη έκθεση σε ενεργειακά σοκ, ενώ η ισχυρή οικονομική δυναμική της χώρας συνεχίζει να στηρίζει την πιστωτική επέκταση και την επενδυτική δραστηριότητα. Σύμφωνα με την ανάλυση, η σχέση μεταξύ ανάπτυξης, τραπεζικής χρηματοδότησης και επενδύσεων φαίνεται να επανενεργοποιείται στην Ελλάδα, δημιουργώντας τις προϋποθέσεις για συνέχιση της οικονομικής επέκτασης τα επόμενα χρόνια.

Το ενεργειακό σοκ από τη Μέση Ανατολή και οι επιπτώσεις στην Ευρώπη

Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, με επίκεντρο το Ιράν, δημιουργεί σημαντικές αβεβαιότητες για την ευρωπαϊκή οικονομία, κυρίως μέσω της πιθανής ανόδου των τιμών ενέργειας.

Η Goldman Sachs σημειώνει ότι το νέο ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά την οικονομική δραστηριότητα στην Ευρώπη, οδηγώντας σε χαμηλότερη ανάπτυξη και υψηλότερο πληθωρισμό. Για τον λόγο αυτό ο οίκος έχει ήδη αναθεωρήσει προς τα κάτω τις προβλέψεις για την οικονομική ανάπτυξη της Ευρωζώνης και προς τα πάνω τις εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό.

Ωστόσο, σύμφωνα με την ανάλυση, η Ελλάδα εμφανίζεται λιγότερο εκτεθειμένη σε ενεργειακές διαταραχές σε σχέση με πολλές άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες. Η εμπειρία της ενεργειακής κρίσης του 2022 αποτελεί, κατά τον οίκο, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της διαφοροποίησης.

Τότε, οι τιμές ενέργειας στην Ελλάδα υποχώρησαν σχετικά γρήγορα μετά την κορύφωση που καταγράφηκε στα μέσα του 2022. Αντίθετα, σε επίπεδο Ευρωζώνης, οι τιμές ενέργειας εξακολουθούν να παραμένουν σημαντικά υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από την πανδημία.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Goldman Sachs, οι τιμές ενέργειας στη ζώνη του ευρώ παραμένουν περίπου 50% υψηλότερες σε σχέση με τα προ πανδημίας επίπεδα, ενώ στην Ελλάδα η αντίστοιχη αύξηση είναι περίπου 35%. Αυτό σημαίνει ότι η ελληνική οικονομία έχει αποδειχθεί πιο ανθεκτική σε ενεργειακές πιέσεις σε σχέση με πολλές άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.

Ο ρόλος της δημοσιονομικής πολιτικής

Ένας από τους βασικούς λόγους αυτής της ανθεκτικότητας είναι, σύμφωνα με την Goldman Sachs, η ισχυρή δημοσιονομική παρέμβαση που υιοθετήθηκε κατά την ενεργειακή κρίση του 2022.

Η ελληνική κυβέρνηση παρείχε τότε μέτρα στήριξης σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις που έφθασαν περίπου το 5% του ΑΕΠ, περιορίζοντας σημαντικά την επίδραση της ενεργειακής κρίσης στην οικονομική δραστηριότητα.

Σήμερα, σύμφωνα με τον οίκο, η δημοσιονομική πολιτική της χώρας παραμένει συγκρατημένη, γεγονός που σημαίνει ότι εξακολουθεί να υπάρχει περιθώριο για νέες παρεμβάσεις εφόσον αυτό καταστεί αναγκαίο.

Με άλλα λόγια, εάν η ενεργειακή ένταση γύρω από το Ιράν οδηγήσει σε νέα αύξηση των τιμών ενέργειας, η ελληνική κυβέρνηση θα μπορούσε να εφαρμόσει μέτρα στήριξης που θα περιορίσουν τις επιπτώσεις στην οικονομία.

Παρά την αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, οι δείκτες οικονομικής δραστηριότητας δείχνουν ότι η ελληνική οικονομία διατηρεί ισχυρή δυναμική ανάπτυξης.

Σύμφωνα με τον δείκτη Current Activity Indicator της Goldman Sachs, ο οποίος βασίζεται σε στοιχεία υψηλής συχνότητας για την οικονομική δραστηριότητα, η ανάπτυξη του ελληνικού ΑΕΠ παραμένει πάνω από το 2%, ενώ οι δείκτες οικονομικού κλίματος κινούνται ανοδικά.

Η θετική αυτή δυναμική θεωρείται κρίσιμη, καθώς λειτουργεί ως βασικός παράγοντας ενίσχυσης της πιστωτικής επέκτασης και της επενδυτικής δραστηριότητας.

Οι επενδύσεις επιστρέφουν στα προ κρίσης επίπεδα

Η Goldman Sachs σημειώνει ότι η επενδυτική δραστηριότητα στην Ελλάδα έχει πλέον επιστρέψει στα επίπεδα που είχαν καταγραφεί πριν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, με εξαίρεση τον τομέα της οικιστικής κατασκευής.

Η επενδυτική ανάκαμψη προέρχεται κυρίως από τον επιχειρηματικό τομέα εκτός χρηματοπιστωτικού συστήματος. Τα τραπεζικά δάνεια προς τις επιχειρήσεις, ως ποσοστό του ΑΕΠ, έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια και βρίσκονται πλέον κοντά στον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Η ανάλυση του οίκου, η οποία βασίζεται σε περισσότερα από 20 χρόνια οικονομικών δεδομένων για την Ελλάδα και την Ευρωζώνη, δείχνει ότι η αύξηση του ΑΕΠ οδηγεί με χρονική καθυστέρηση σε αύξηση των τραπεζικών δανείων.

Μάλιστα, η αντίδραση της πιστωτικής επέκτασης στην οικονομική ανάπτυξη είναι πιο έντονη και διαρκεί περισσότερο στην Ελλάδα σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη.

Αυτό σημαίνει ότι όταν η οικονομική δραστηριότητα ενισχύεται, η αύξηση της τραπεζικής χρηματοδότησης προς τις επιχειρήσεις είναι μεγαλύτερη και διατηρείται για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Η αγορά κατοικίας αρχίζει να ανακάμπτει

Παρά τη συνολική βελτίωση των επενδύσεων, ο κατασκευαστικός κλάδος και ιδιαίτερα η οικιστική κατασκευή εξακολουθούν να υπολείπονται σε σχέση με τον υπόλοιπο επενδυτικό κύκλο.

Ωστόσο, σύμφωνα με την Goldman Sachs, τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται σαφή σημάδια ανάκαμψης.

Οι επενδύσεις σε κατοικίες άρχισαν να αυξάνονται μετά το 2020 και επιταχύνθηκαν από το 2022, ενώ οι τιμές σε οικιστικά και επαγγελματικά ακίνητα συνεχίζουν να κινούνται ανοδικά.

Παράλληλα, η πιστωτική επέκταση προς τα νοικοκυριά έχει επιστρέψει σε θετικό ρυθμό για πρώτη φορά μετά από τρία χρόνια, γεγονός που θεωρείται σημαντικό για την πορεία της αγοράς κατοικίας.

Η ανάλυση δείχνει επίσης ότι τα στεγαστικά δάνεια στην Ελλάδα ανταποκρίνονται πιο έντονα στην οικονομική ανάπτυξη σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρωζώνη.

Οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας

Συνολικά, η Goldman Sachs εκτιμά ότι η θετική οικονομική δυναμική της Ελλάδας θα συνεχίσει να στηρίζει την πιστωτική επέκταση και την επενδυτική δραστηριότητα τα επόμενα χρόνια.

Εφόσον η ενεργειακή κρίση που συνδέεται με τη σύγκρουση γύρω από το Ιράν δεν οδηγήσει σε σημαντική επιβράδυνση της ευρωπαϊκής οικονομίας, η θετική πορεία της ελληνικής οικονομίας αναμένεται να επεκταθεί σταδιακά και στον κατασκευαστικό κλάδο.

Με την ανάπτυξη, τις τραπεζικές χορηγήσεις και τις επενδύσεις να ενισχύονται αμοιβαία, η ελληνική οικονομία φαίνεται να εισέρχεται σε έναν νέο κύκλο οικονομικής επέκτασης, με ισχυρότερη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας και μεγαλύτερη επενδυτική δραστηριότητα.