Wood: Ανθεκτική στην κρίση η Ελλάδα, πού εκτιμά την ανάπτυξη

Σε φάση ωρίμανσης φαίνεται να εισέρχεται η ελληνική οικονομία, σύμφωνα με τη Wood & Company, καθώς διατηρεί ισχυρά θεμελιώδη και ρυθμούς ανάπτυξης άνω της Ευρωζώνης, αλλά δεν εμφανίζει ακόμη τη δυναμική που θα οδηγούσε σε ένα νέο, ταχύτερο κύκλο μεγέθυνσης.

Ο οίκος τοποθετεί την ανάπτυξη στο 2%-2,5% για το 2026 και έως 3,2% το 2027, με τη χώρα να συνεχίζει να υπεραποδίδει σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, αλλά χωρίς σαφή επιτάχυνση. Η βασική ανάγνωση είναι ότι η οικονομία παραμένει σταθερή, ωστόσο οι μεταρρυθμίσεις δεν έχουν ακόμη φτάσει σε κρίσιμη μάζα ώστε να στηρίξουν ένα νέο άλμα ανάπτυξης.

Η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ελληνική οικονομία, κυρίως μέσω του τουρισμού, με τη Wood να επισημαίνει ότι οι ροές παραμένουν ιδιαίτερα αβέβαιες στο τρέχον περιβάλλον. Ωστόσο, η Ελλάδα ενδέχεται να λειτουργήσει ως «σχετικός ωφελημένος», καθώς προορισμοί στη Μέση Ανατολή και την Ασία επηρεάζονται άμεσα από την κρίση, οδηγώντας σε ανακατανομή της ζήτησης προς πιο ασφαλείς ευρωπαϊκές αγορές.

Την ίδια στιγμή, η άνοδος των ενεργειακών τιμών και η επιβάρυνση του κόστους ζωής αποτελούν αρνητικούς παράγοντες για τα νοικοκυριά, ενισχύοντας την ήδη συγκρατημένη καταναλωτική δυναμική και περιορίζοντας τον βαθμό στον οποίο η οικονομία μπορεί να μετατρέψει το εξωτερικό σοκ σε καθαρό όφελος.

Η σημασία των ελληνικών νοικοκυριών

Κομβικός παράγοντας για αυτή την εικόνα είναι η συμπεριφορά των νοικοκυριών. Παρά τη βελτίωση της αγοράς εργασίας και την υποχώρηση της ανεργίας, η κατανάλωση παραμένει συγκρατημένη, καθώς το υψηλό επίπεδο τιμών εξακολουθεί να λειτουργεί αποτρεπτικά. Το κόστος ζωής, σε συνδυασμό με τα υψηλότερα επιτόκια σε σχέση με την προ πανδημίας περίοδο, περιορίζει την πρόσβαση σε δανεισμό και ενισχύει τη διάθεση για αποταμίευση. Έτσι, η εγχώρια ζήτηση δεν έχει ακόμη αποκτήσει τη δυναμική που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως βασικός μοχλός ανάπτυξης.

Στον εταιρικό τομέα, η εικόνα είναι σαφώς πιο θετική, αλλά με σαφή όρια. Τα επιχειρηματικά κέρδη αυξήθηκαν κατά 3,6% σε ετήσια βάση το 2025, ενώ η πιστωτική επέκταση προς επιχειρήσεις παραμένει ισχυρή, με ρυθμούς της τάξης του 15%. Παράλληλα, οι καταθέσεις των μη χρηματοοικονομικών επιχειρήσεων αυξάνονται με διψήφιο ρυθμό, γεγονός που δείχνει ότι υπάρχει διαθέσιμη ρευστότητα στο σύστημα. Ωστόσο, οι ισολογισμοί δεν έχουν ακόμη ενισχυθεί επαρκώς, με τα ταμειακά διαθέσιμα να αντιστοιχούν μόλις στο 8,5% του ΑΕΠ, επίπεδο χαμηλό σε διεθνή σύγκριση. Αυτό περιορίζει τη δυνατότητα για μια πιο δυναμική επενδυτική επιτάχυνση.

Παρά τους περιορισμούς αυτούς, η δομή της ελληνικής οικονομίας εμφανίζεται σαφώς βελτιωμένη. Οι εξαγωγές αντιστοιχούν πλέον στο 40% του ΑΕΠ, ενώ οι επενδύσεις έχουν αυξηθεί κατά περίπου 68% από τα χαμηλά τους επίπεδα, υποδηλώνοντας μια πιο εξωστρεφή και ισορροπημένη αναπτυξιακή βάση. Κλάδοι όπως ο τουρισμός, η ναυτιλία, η μεταποίηση, η τεχνολογία και τα φαρμακευτικά συνεχίζουν να αποτελούν βασικούς πυλώνες ανάπτυξης.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στον τουρισμό, καθώς η Ελλάδα ενδέχεται να λειτουργήσει ως σχετικός «κερδισμένος» σε περίπτωση παρατεταμένων γεωπολιτικών εντάσεων, εφόσον ανταγωνιστικοί προορισμοί στη Μέση Ανατολή και την Ασία επηρεαστούν αρνητικά. Ωστόσο, οι τουριστικές ροές χαρακτηρίζονται από αυξημένη αβεβαιότητα, γεγονός που δεν επιτρέπει ασφαλή συμπεράσματα για τη συμβολή τους στην ανάπτυξη τα επόμενα έτη.

Στο δημοσιονομικό πεδίο, η εικόνα παραμένει ιδιαίτερα ισχυρή. Το δημόσιο χρέος αποκλιμακώνεται με ταχείς ρυθμούς, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη μείωση των τελευταίων δεκαετιών, ενώ η δημοσιονομική επίδοση παραμένει θετική. Η βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης, μέσω ψηφιοποίησης και περιορισμού της φοροδιαφυγής, ενισχύει τη σταθερότητα των δημόσιων οικονομικών και διευρύνει τη φορολογική βάση.

Παράλληλα, το πολιτικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται από σταθερότητα, με την κυβέρνηση να διατηρεί σαφές προβάδισμα, στοιχείο που ενισχύει την επενδυτική εμπιστοσύνη και μειώνει την αβεβαιότητα. Οι επερχόμενες φορολογικές παρεμβάσεις, με μειώσεις φόρων για τα νοικοκυριά και ευνοϊκότερη φορολόγηση για τις νεότερες ηλικίες, κινούνται προς την κατεύθυνση ενίσχυσης της κατανάλωσης, χωρίς ωστόσο να αλλάζουν άμεσα τη συνολική εικόνα.

Τέλος, σε επίπεδο μεταρρυθμίσεων, η πρόοδος είναι εμφανής, με σημαντικές παρεμβάσεις στη δημόσια διοίκηση, τη χωροταξία και την προσέλκυση επενδύσεων. Οι άμεσες ξένες επενδύσεις έχουν φτάσει τα 32 δισ. ευρώ την τελευταία εξαετία, υπερβαίνοντας την προηγούμενη δεκαπενταετία, ενώ καταγράφεται και σταδιακή ενίσχυση του μεγέθους των επιχειρήσεων, με αύξηση της συμμετοχής μεσαίων και μεγάλων σχημάτων.