Ελ-Εριάν για πληθωρισμό: Αντιμέτωπη με ιστορικό λάθος η Fed

Όταν ο πληθωρισμός άρχισε να αυξάνεται στην αρχή του έτους πολλοί κεντρικοί τραπεζίτες έσπευσαν να τον χαρακτηρίσουν «παροδικό», αλλά οι τιμές συνεχίζουν να κινούνται υψηλότερα.

Όπως τονίζει ο Μοχάμεντ Ελ-Εριάν, παρά τις επίμονες πληθωριστικές πιέσεις, πολλές κεντρικές τράπεζες συνεχίζουν να ενστερνίζονται την αντίληψη περί «παροδικού» πληθωρισμού. Σύμφωνα με τον ίδιο, όσο περισσότερο συνεχιστεί αυτό τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος για ένα ιστορικό λάθος, του οποίου οι αρνητικές συνέπειες θα μπορούσαν να διαρκέσουν για χρόνια.

Ο Ελ-Εριάν υποστηρίζει ότι στην αρχή η ιδέα του «παροδικού» πληθωρισμού στηρίχτηκε στην υπόθεση ότι ο αντίκτυπος από τις διαταραχές ανάμεσα στην προσφορά και τη ζήτηση και τα αποτελέσματα βάσης (base effects) θα εξαλειφόταν γρήγορα καθώς οι οικονομίες θα επέστρεφαν σε πιο ομαλούς ρυθμούς μετά τα lockdown που επέφερε η πανδημία. Η υπόθεση αυτή δεν λάμβανε σύμφωνα με τον Ελ Εριάν υπόψη το ενδεχόμενο να διαδραματίζουν ρόλο βαθύτερα διαρθρωτικά αίτια όπως η αναδιοργάνωση των εφοδιαστικών αλυσίδων και η αλλαγή νοοτροπίας των εργαζομένων. Δεν λάμβανε επίσης υπόψη το ενδεχόμενο νέων οικονομικών διαταραχών εξαιτίας της εμφάνισης κάποιας μετάλλαξης του κορωνοϊού.

Αν και τα αποτελέσματα βάσης ξεθώριασαν και η παγκόσμια παραγωγή σημείωσε εκρηκτική ανάκαμψη το δεύτερο τρίμηνο, οι δείκτες για τον πληθωρισμό συνέχισαν να επιδεινώνονται, καθώς η ζήτησε παρέμενε ισχυρή και το κυριότερο διότι ήρθαν στο προσκήνιο διαρθρωτικοί πληθωριστικοί παράγοντες, τονίζει ο κ. Ελ-Εριάν. Η κατάσταση επιδεινώθηκε όταν η μετάλλαξη Δέλτα έκλεισε λιμάνια στην Κίνα και το Βιετνάμ, ενώ το οριστικό «χτύπημα» στο δόγμα του «παροδικού» πληθωρισμού ήρθε όταν οι τιμές συνέχισαν να αυξάνονται το τρίτο τρίμηνο παρά την επιβράδυνση της παγκόσμιας ανάπτυξης και την απόσυρση των δημοσιονομικών μέτρων τόνωσης, προσθέτει.

Ο ίδιος επισημαίνει ότι ενώ κάποιες κεντρικές τράπεζες έχουν ενσωματώσει αυτές τις αλλαγές στα μοντέλα και τον τρόπο σκέψης τους, η Fed επιδεικνύει μεγάλη καθυστέρηση να εγκαταλείψει το δόγμα του «παροδικού» πληθωρισμού.

Σύμφωνα με τον κ. Ελ-Εριάν η καθυστερημένη αντίδραση της Fed οφείλεται κατά κύριο λόγο στο ότι έχει πέσει θύμα ενός συγκεκριμένου τρόπου σκέψης τον οποίο έχει υπερδιαφημίσει και στον οποίο στηρίζεται πλέον η αξιοπιστία της. Είναι ένας τρόπος σκέψης που κατά τον ίδιο ακούγεται ευχάριστος στα αυτιά, όχι μόνο των φορέων άσκησης πολιτικής αλλά και των αγορών. Αλλά την ίδια στιγμή είναι και πιο δύσκολο να αλλάξει. Δεύτερον, η αδράνεια της Fed ενισχύεται και από την κακοχρονισμένη υιοθέτηση ενός «νέου νομισματικού πλαισίου» το οποίο είναι φτιαγμένο για τον μακροοικονομικό κόσμο του χθες (έλλειμα συνολικής ζήτησης) και όχι για αυτόν του σήμερα (έλλειμμα προσφοράς), καταλήγει ο κ. Ελ-Εριάν.