Η δύσκολη επόμενη μέρα για τις ΗΠΑ στη Βενεζουέλα

Ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε χθες ότι οι ΗΠΑ «θα διοικήσουν» τη Βενεζουέλα έως ότου μπορέσει να πραγματοποιηθεί μια «ορθή μετάβαση», μετά από μια εντυπωσιακή επίθεση στο Καράκας με στόχο τη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο. Πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ «δεν φοβούνται την παρουσία στρατευμάτων επί του εδάφους».

Η απομάκρυνση του Μαδούρο από τις ΗΠΑ από το πετρελαιοπαραγωγό κράτος προκάλεσε αντιδράσεις σε ολόκληρο τον κόσμο. Ο Τραμπ υπαινίχθηκε ότι και άλλοι μη φιλικοί ηγέτες θα πρέπει να το εκλάβουν ως προειδοποίηση για το τι θα μπορούσε να τους συμβεί.

«Θα το διοικούμε με μια ομάδα και θα διασφαλίσουμε ότι θα διοικείται σωστά», δήλωσε ο Τραμπ το Σάββατο. Είπε ότι οι ΗΠΑ θα ανοικοδομήσουν τις πετρελαϊκές υποδομές της χώρας, «κάτι που θα κοστίσει δισεκατομμύρια δολάρια».

«Δεν φοβόμαστε την παρουσία στρατευμάτων επί του εδάφους», πρόσθεσε. «Είχαμε στρατεύματα επί του εδάφους χθες το βράδυ, σε πολύ υψηλό επίπεδο».

Ο Τραμπ δήλωσε ότι ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο έχει συνομιλήσει με την αντιπρόεδρο της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, σχετικά με τα επόμενα βήματα της χώρας.

«Είχε μια μακρά συνομιλία με τον Μάρκο και είπε: “Θα κάνουμε ό,τι χρειαστείτε”. Νομίζω ότι ήταν αρκετά ευγενική, αλλά στην πραγματικότητα δεν έχει επιλογή», είπε ο Τραμπ.

Σύμφωνα με τη νομοθεσία της Βενεζουέλας, η Ροντρίγκες θα ήταν η επόμενη στη διαδοχή της εξουσίας από τον Μαδούρο. Ωστόσο, δεν είναι σαφές εάν η κυβέρνηση Τραμπ θα τη δεχόταν ως ηγέτιδα της χώρας.

Η αντιπρόεδρος της Βενεζουέλας, όμως, σε χθεσινές της δηλώσεις δεν ακούστηκε ακριβώς σαν κάποιο πρόσωπο που συνεργάζεται με τις ΗΠΑ, όπως ισχυρίστηκε ο Τραμπ. Κάλεσε στην επιστροφή του Μαδούρο, χαρακτήρισε την ενέργεια των ΗΠΑ «βάρβαρη» και «απαγωγή» και δήλωσε ότι ο Μαδούρο είναι ο μόνος πρόεδρος της χώρας. 

Η ανακοίνωση του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θα αναλάβουν προσωρινά τον έλεγχο της Βενεζουέλας και των πετρελαϊκών της υποδομών αποτελεί, αναμφισβήτητα, την πιο απροκάλυπτη διακήρυξη αμερικανικού ιμπεριαλισμού από την εισβολή στο Ιράκ, σημειώνει το Axios.

Θα καθιστούσε τις ΗΠΑ υπεύθυνες για την αποκατάσταση της σταθερότητας σε μια χώρα που μαστίζεται από πολιτική βία, βαριά οπλισμένες συμμορίες, έναν στρατό που εξακολουθεί —τουλάχιστον επισήμως— να υπακούει στο καθεστώς Μαδούρο, και μια πολυετή οικονομική κρίση.

Όπως και με άλλες δηλώσεις του Τραμπ —όπως ο ισχυρισμός του τον Φεβρουάριο ότι οι ΗΠΑ θα αναλάμβαναν τον έλεγχο της Λωρίδας της Γάζας— δεν είναι άμεσα σαφές σε ποιον βαθμό τα λόγια του θα μετατραπούν σε πραγματικότητα.

Εάν ο Τραμπ προχωρήσει, θα πρέπει να πετύχει καλύτερο αποτέλεσμα από εκείνα πολλών προηγούμενων αμερικανικών στρατιωτικών επεμβάσεων στη Λατινική Αμερική.

Γιατί χτύπησαν οι ΗΠΑ

Η εντυπωσιακή νυχτερινή επιδρομή των Ηνωμένων Πολιτειών για τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, ακολούθησε μια εντατική εκστρατεία πίεσης διάρκειας μηνών, η οποία επιταχύνθηκε από την επικήρυξη ύψους 50 εκατ. δολαρίων για τη σύλληψή του τον Αύγουστο.

Το Axios καταγράφει τους λόγους για τους οποίους οι ΗΠΑ επεδίωξαν την απομάκρυνση του Μαδούρο από την εξουσία:

1. Ο «άξονας του σοσιαλισμού»: Για τον Λευκό Οίκο, ο Μαδούρο αποτελούσε πηγή προβλημάτων που εκτείνονταν πολύ πέρα από τη Βενεζουέλα. Οι αξιωματούχοι τον έβλεπαν ως έναν «κακό» που συνέβαλε στη στήριξη άλλων «κακών» στο δυτικό ημισφαίριο.

Η Βενεζουέλα, όπως και η Κούβα και η Νικαράγουα, θεωρούνται από την κυβέρνηση Τραμπ βασικοί παράγοντες του «άξονα του σοσιαλισμού» — με την Κολομβία επίσης να βρίσκεται υπό εξέταση. Ο Τραμπ προειδοποίησε τον περασμένο μήνα ότι ο πρόεδρος Γκουστάβο Πέτρο πρέπει να «προσέχει τον κ@λο του» λόγω της κοκαΐνης που ρέει προς τις ΗΠΑ.

2. Διακίνηση κοκαΐνης: Οι ΗΠΑ ισχυρίζονται ότι η Βενεζουέλα έχει εμπλακεί σε κρατικά υποστηριζόμενη διακίνηση ναρκωτικών μέσω της στήριξής της σε διαβόητες συμμορίες, συμπεριλαμβανομένων της Tren de Aragua και του καρτέλ Σιναλόα. Ο Τραμπ έχει επίσης κατηγορήσει τον Μαδούρο ότι έστελνε σκόπιμα μέλη αυτών των ομάδων στις ΗΠΑ.

Η αμερικανική υπηρεσία πληροφοριών κατέληξε πέρυσι, σε απόρρητο υπόμνημα, ότι ο Μαδούρο δεν έλεγχε στην πραγματικότητα την Tren de Aragua, γεγονός που εξόργισε ορισμένους στην κυβέρνηση Τραμπ, ωστόσο το κατηγορητήριο κατά του Μαδούρο περιγράφει τους φερόμενους δεσμούς του με τη διακίνηση ναρκωτικών.

3. Πετρέλαιο: Ο Τραμπ έχει υποστηρίξει ότι η Βενεζουέλα, η οποία διαθέτει τα μεγαλύτερα γνωστά αποθέματα πετρελαίου παγκοσμίως, είχε «κλέψει» αμερικανικό πετρέλαιο, επικαλούμενος την κατάσχεση εξοπλισμού μετά την εθνικοποίηση της πετρελαϊκής βιομηχανίας της χώρας. Ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα αποκαταστήσουν τις πετρελαϊκές υποδομές της Βενεζουέλας και θα αποζημιώσουν τις αμερικανικές εταιρείες που ζημιώθηκαν από τις κατασχέσεις.

4. Μετανάστευση: Η οικονομική κατάρρευση και η καταστολή υπό το καθεστώς Μαδούρο πυροδότησαν μαζική έξοδο, με οκτώ εκατομμύρια Βενεζουελάνους να έχουν εγκαταλείψει τη χώρα σε διάστημα μιας δεκαετίας — «το μεγαλύτερο κύμα μαζικής μετανάστευσης στη σύγχρονη ιστορία αυτού του ημισφαιρίου», σύμφωνα με το Atlantic Council.

Αυτό κατέστησε τα προβλήματα της Βενεζουέλας πρόβλημα των ΗΠΑ, ιδίως όταν ο πρόεδρος Τραμπ επέστρεψε στην εξουσία το 2025, αποφασισμένος να περιορίσει την εισροή μεταναστών στις ΗΠΑ.

5. Χρυσός: Τα τεράστια αποθέματα χρυσού της Βενεζουέλας έχουν βοηθήσει τη χώρα να αντέξει την αμερικανική πίεση επί σειρά ετών, σύμφωνα με τις ΗΠΑ. Ο χρυσός, που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αγορά όπλων, καυσίμων ή μετρητών, φέρεται να έχει αποτελέσει βασικό εργαλείο για την παράκαμψη των κυρώσεων.

6. Οι ξένοι φίλοι του Μαδούρο: Η Βενεζουέλα είναι ευθυγραμμισμένη με πολλούς αντιπάλους των ΗΠΑ, και ορισμένοι υποστηρικτές της ενέργειας του Τραμπ την έχουν παρουσιάσει ως προειδοποίηση προς μακρινές δυνάμεις να μείνουν εκτός του ημισφαιρίου.

Η Κίνα είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής βενεζουελάνικου πετρελαίου και έχει καταδικάσει τις αμερικανικές παρεμβάσεις στη χώρα. Το Ιράν και η Χεζμπολάχ, έχουν συμμαχήσει με τη Βενεζουέλα υπό το λάβαρο του «Άξονα της Ενότητας», βασισμένου στην αντίθεση προς την αμερικανική εξωτερική πολιτική.

Η Ρωσία και η Βενεζουέλα διατηρούν επίσης μια μακρόχρονη συνεργασία.