Τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξετάζουν το ενδεχόμενο να επιβάλουν στους ΗΠΑ δασμούς ύψους 93 δισ. ευρώ ή να περιορίσουν την πρόσβαση αμερικανικών εταιρειών στην αγορά της Ένωσης, ως αντίδραση στις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ προς τους συμμάχους του ΝΑΤΟ που αντιτίθενται στην εκστρατεία του για την κατάληψη της Γροιλανδίας.
Όπως επισημαίνουν οι Financial Times, η κίνηση αυτή σηματοδοτεί την πιο σοβαρή κρίση στις διατλαντικές σχέσεις των τελευταίων δεκαετιών.
Τα μέτρα αποσκοπούν να προσφέρουν στους Ευρωπαίους ηγέτες μοχλό πίεσης στις καθοριστικές συναντήσεις τους με τον Αμερικανό πρόεδρο στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός αυτή την εβδομάδα, δήλωσαν στους F.T. αξιωματούχοι που συμμετέχουν στις προετοιμασίες.
Στόχος τους είναι να βρουν έναν συμβιβασμό που θα αποφύγει μια σοβαρή ρήξη στη δυτική στρατιωτική συμμαχία, η οποία θα συνιστούσε υπαρξιακή απειλή για την ασφάλεια της Ευρώπης.
Η λίστα δασμών είχε ετοιμαστεί πέρυσι αλλά είχε ανασταλεί μέχρι τις 6 Φεβρουαρίου για να αποφευχθεί ένας πλήρης εμπορικός πόλεμος. Η επανενεργοποίησή της συζητήθηκε την Κυριακή από τους 27 πρεσβευτές της ΕΕ, μαζί με το λεγόμενο μηχανισμού κατά του «εξαναγκασμού» (ΑCI), που μπορεί να περιορίσει την πρόσβαση αμερικανικών εταιρειών στην εσωτερική αγορά, καθώς η Ένωση εξετάζει πώς να απαντήσει στην απειλή του Αμερικανού προέδρου με τιμωρητικούς δασμούς.
Ο Τραμπ το Σάββατο το βράδυ δεσμεύτηκε να επιβάλει δασμούς 10% από την 1η Φεβρουαρίου σε αγαθά από το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία και έξι κράτη-μέλη της ΕΕ που έστειλαν στρατεύματα στο νησί για στρατιωτική άσκηση αυτή την εβδομάδα.
«Υπάρχουν σαφή μέσα αντεκδίκησης εάν αυτό συνεχιστεί… [ο Τραμπ] χρησιμοποιεί καθαρά μαφιόζικες μεθόδους», δήλωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης που ενημερώθηκε για τη συζήτηση. «Την ίδια στιγμή, θέλουμε να απευθύνουμε δημόσια έκκληση σε ηρεμία και να του δώσουμε την ευκαιρία να κάνει πίσω».
«Το μήνυμα είναι… καρότο και μαστίγιο», πρόσθεσε.
Η Γαλλία έχει ζητήσει από την Ένωση να απαντήσει με τη χρήση του μηχανισμού κατά του «εξαναγκασμού», το οποίο δεν έχει χρησιμοποιηθεί από την υιοθέτησή του το 2023. Το εργαλείο περιλαμβάνει περιορισμούς στις επενδύσεις και μπορεί να περιορίσει τις εξαγωγές υπηρεσιών, όπως αυτές που παρέχουν οι αμερικανικές εταιρείες Big Tech στην ΕΕ.
Το Παρίσι και το Βερολίνο συντονίζουν κοινή αντίδραση, με τους αντίστοιχους υπουργούς Οικονομικών τους να συναντώνται στο Βερολίνο τη Δευτέρα πριν ταξιδέψουν στις Βρυξέλλες για συνάντηση με τους Ευρωπαίους ομολόγους τους, δήλωσε βοηθός του γαλλικού υπουργείου. «Το θέμα θα πρέπει επίσης να τεθεί σε όλους τους εταίρους της G7 υπό τη γαλλική προεδρία», πρόσθεσε το ίδιο άτομο.
Ενώ πολλά άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν εκφράσει στήριξη στην εξέταση της δυνατότητας χρήσης του μηχανισμού κατά του «εξαναγκασμού» εναντίον των ΗΠΑ, η πλειοψηφία ζήτησε να υπάρξει διάλογος με τον Τραμπ προτού εξαπολυθούν άμεσες απειλές αντεκδίκησης, δήλωσαν διπλωμάτες στην FT.
«Πρέπει να κατεβάσουμε τη θερμοκρασία», δήλωσε δεύτερος Ευρωπαίος διπλωμάτης.
Τα μεγαλύτερα κόμματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το Σαββατοκύριακο δήλωσαν ότι θα καθυστερήσουν την προγραμματισμένη ψηφοφορία για τα μέτρα που θα μείωναν τους δασμούς της ΕΕ σε αμερικανικά αγαθά στο πλαίσιο της εμπορικής συμφωνίας που είχε επιτευχθεί πέρυσι.
Ο Τραμπ, ο οποίος θα βρίσκεται στο Ελβετικό φόρουμ την Τετάρτη και την Πέμπτη, πρόκειται να έχει ιδιωτικές συνομιλίες με Ευρωπαίους ηγέτες, συμπεριλαμβανομένης της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ανεξάρτητα από τη συμμετοχή του σε ευρύτερη συζήτηση μεταξύ δυτικών χωρών που υποστηρίζουν την Ουκρανία.
«Θέλουμε να συνεργαστούμε, και δεν είμαστε εμείς αυτοί που αναζητούν σύγκρουση», δήλωσε η Μέτε Φρεντερίκσεν, πρωθυπουργός της Δανίας.
Σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας από δυτικές χώρες θα συναντηθούν στο Νταβός τη Δευτέρα το απόγευμα. Οι συνομιλίες αρχικά είχαν προγραμματιστεί να επικεντρωθούν στην Ουκρανία και τις συνεχιζόμενες ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό της εισβολής της Ρωσίας στη χώρα, αλλά αναδιαμορφώθηκαν για να δοθεί χρόνος να συζητηθεί η κρίση σχετικά με τη Γροιλανδία, δήλωσαν δύο αξιωματούχοι.
Το Ελβετικό υπουργείο Εξωτερικών, που φιλοξενεί τη συνάντηση, δήλωσε ότι «δεν θα σχολιάσει συμμετέχοντες ή θέματα».
Οι απειλές του Τραμπ «σίγουρα δικαιολογούν τη χρήση του ACI, καθώς πρόκειται για κλασική εκφοβιστική τακτική», δήλωσε τρίτος Ευρωπαίος αξιωματούχος.
«Αλλά πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τον χρόνο έως την 1η Φεβρουαρίου για να δούμε αν ο Τραμπ ενδιαφέρεται για μια έξοδο διαφυγής», πρόσθεσε, σημειώνοντας ότι πολλά θα εξαρτηθούν από τα αποτελέσματα των συνομιλιών στο Νταβός.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ελπίζουν οι απειλές τους για αντεκδίκηση να αυξήσουν την πίεση εντός των ΗΠΑ κατά των ενεργειών του Τραμπ και να οδηγήσουν σε αναδίπλωση από την υπόσχεση επιβολής δασμών.
«Πρόκειται ήδη για μια κατάσταση που δεν επιτρέπει πλέον συμβιβασμούς, διότι δεν μπορούμε να παραδώσουμε τη Γροιλανδία», δήλωσε τέταρτος Ευρωπαίος αξιωματούχος. «Οι λογικοί Αμερικανοί γνωρίζουν επίσης ότι μόλις άνοιξε την Κουτί της Πανδώρας» πρόσθεσε.