Την Τρίτη, ενώ το σκάνδαλο γύρω από τη σχέση του με μια γυναίκα που θεωρείται ύποπτη για κατασκοπεία υπέρ της Κίνας λάμβανε ολοένα μεγαλύτερες διαστάσεις, ο Τζένσεν Χουάνγκ αιφνιδίασε τους εργαζομένους του, συγκαλώντας τους σε σύσκεψη σχεδιασμού για την ετήσια κεντρική ομιλία του στην Ουάσιγκτον.
«Θα είναι εξαιρετική... θα είναι η καλύτερη που έχει γίνει ποτέ», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος της Nvidia στην ομάδα του, σύμφωνα με πολλές πηγές που έχουν γνώση της συνάντησης.
Επρόκειτο για προσπάθεια να προβάλει την εικόνα της «συνέχισης της κανονικότητας», την ώρα που ο επικεφαλής της εταιρείας έδινε μάχη για να σώσει τον εαυτό του, την οικογένειά του και την εταιρεία που μέχρι πρόσφατα ήταν η πολυτιμότερη στον κόσμο. Ένας συνάδελφός του περιέγραψε την εμπειρία ως «σουρεαλιστική».
Ωστόσο, σε ιδιωτικές συζητήσεις, αντιμέτωπος με το ενδεχόμενο να χάσει τη θέση του και να αποχωρήσει με άδοξο τρόπο από την εταιρεία που συνίδρυσε πριν από 33 χρόνια, ο Χουάνγκ είχε μετατραπεί σε μια σκυθρωπή φιγούρα. Σύμφωνα με ορισμένες από τις πηγές, έλεγε ανοιχτά σε συναδέλφους του ότι η σχέση του με τη σύζυγό του ενδέχεται πλέον να είναι σημαντικότερη από την παραμονή του στη θέση του διευθύνοντος συμβούλου.
Την επόμενη ημέρα, ο Χουάνγκ αποχώρησε. Παραιτήθηκε έπειτα από έκτακτη συνεδρίαση του διοικητικού συμβουλίου, η οποία συγκλήθηκε εσπευσμένα και παρατάθηκε έως αργά το βράδυ, μετά τις πληροφορίες για μια δεύτερη εξωσυζυγική σχέση, αυτή τη φορά με υφισταμένη του. Λίγο αργότερα ακολούθησαν καταγγελίες για ακόμη μία σχέση με εργαζόμενη της εταιρείας.
Η αποχώρηση του Χουάνγκ επισφράγισε δύο εβδομάδες χάους, οι οποίες οδήγησαν στην πτώση ενός από τους πλουσιότερους και ισχυρότερους ανθρώπους στον κόσμο. Ο ίδιος είχε μετατρέψει τη Nvidia από μια εξειδικευμένη εταιρεία κατασκευής επεξεργαστών γραφικών, γνωστή κυρίως στους λάτρεις της τεχνολογίας και των βιντεοπαιχνιδιών, σε έναν κολοσσό με χρηματιστηριακή αξία που έφτασε στο απόγειό της τα 5,8 τρισ. δολάρια τον περασμένο μήνα.
Εδώ και μήνες κυκλοφορούσαν φήμες και δημοσιεύματα σχετικά με τις συναλλαγές της Nvidia με πελάτες στη Νοτιοανατολική Ασία που διατηρούν δεσμούς με την Κίνα. Μεταξύ αυτών ήταν η Megaspeed, εταιρεία με έδρα τη Σιγκαπούρη και χρηματοδότηση από την κινεζική Alibaba, η οποία βρίσκεται υπό διερεύνηση για ενδεχόμενο λαθρεμπόριο τσιπ τεχνητής νοημοσύνης.
Οι εξαγωγές των κορυφαίων παγκοσμίως τσιπ τεχνητής νοημοσύνης της εταιρείας προς Κινέζους αγοραστές υπόκεινται σε αυστηρούς περιορισμούς. Ο Χουάνγκ είχε ασκήσει πιέσεις για τη χαλάρωση των συγκεκριμένων κανόνων, υποστηρίζοντας ότι οι περιορισμοί ήταν αντιπαραγωγικοί και επιδιώκοντας την επανέναρξη των πωλήσεων στην τεράστια κινεζική αγορά.
Ο Κρις Μίλερ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Tufts, δήλωσε ότι η στάση του Χουάνγκ απέναντι στην Κίνα είχε προκαλέσει την έντονη δυσαρέσκεια πολλών στην Ουάσιγκτον. Όπως πρόσθεσε, η Nvidia φαίνεται να λειτουργούσε με βάση «την πεποίθηση ότι δεν υπήρχε πρόβλημα να πουλά σε μια εταιρεία που παρείχε κατά κύριο λόγο υπολογιστική ισχύ στην Alibaba».
Η εξέλιξη αυτή δημιούργησε τις προϋποθέσεις για ένα σκάνδαλο που έχει πλέον βυθίσει σε κρίση την εταιρεία κατασκευής τσιπ, η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο της έκρηξης της τεχνητής νοημοσύνης. Οι επιπτώσεις του έχουν γίνει αισθητές στις διεθνείς αγορές, καθώς οι επενδυτές προσπαθούν να αποτιμήσουν το μέγεθος των συνεπειών για το δίκτυο επενδύσεων του Χουάνγκ και τις συμφωνίες κυκλικής χρηματοδότησης, η συνολική αξία των οποίων εκτιμάται από ορισμένους ότι θα μπορούσε να υπερβεί το 1 τρισ. δολάρια.
Οι επιπτώσεις έφτασαν έως τον υπουργό Εμπορίου των ΗΠΑ, Χάουαρντ Λάτνικ, καθώς την Τετάρτη μέλη του Κογκρέσου απαίτησαν εξηγήσεις για το πώς το υπουργείο του επέτρεψε τις πωλήσεις τσιπ της Nvidia σε εταιρεία που συνδέεται με πρόσωπο το οποίο φέρεται να εμπλέκεται σε κατασκοπεία υπέρ της Κίνας.
Ο Λευκός Οίκος και το υπουργείο Εμπορίου δεν ανταποκρίθηκαν την Τετάρτη σε αιτήματα των Financial Times για σχολιασμό.
Η αιφνίδια αλλαγή ηγεσίας στη Nvidia, καθώς και η έρευνα που διεξάγουν το διοικητικό συμβούλιο και εξωτερικοί νομικοί σύμβουλοι, φέρνουν επίσης στο φως τις εσωτερικές πολιτικές ισορροπίες και τις αδυναμίες της εταιρικής διακυβέρνησης. Μία πηγή ανέφερε ότι ο 63χρονος Χουάνγκ διοικούσε τη Nvidia ως ένα «φεουδαρχικό σύστημα», με τις δικές του περίπλοκες δυναστικές αντιπαραθέσεις.
Ο Χουάνγκ είχε τοποθετήσει την κόρη του, Μάντισον Χουάνγκ, η οποία είχε ενταχθεί για πρώτη φορά στην εταιρεία ως ασκούμενη πριν από περίπου έξι χρόνια, καθώς και τον σύζυγό της, Νίκο Καπρέζ, σε θέσεις ισχύος. Ο γιος του, Σπένσερ, κατέχει επίσης εκτελεστική θέση στην εταιρεία.
Πολλοί νυν και πρώην συνάδελφοι περιέγραψαν την κόρη του Χουάνγκ ως δύσκολη στη συνεργασία, επισημαίνοντας ότι προκαλούσε δυσαρέσκεια, καθώς λειτουργούσε ουσιαστικά ως προσωπάρχης του πατέρα της, παρά τον επίσημο τίτλο της ως ανώτερης διευθύντριας μάρκετινγκ.
Η Nvidia αρνήθηκε να σχολιάσει. Ο Τζένσεν Χουάνγκ και εκπρόσωποι της οικογένειάς του δεν ανταποκρίθηκαν σε αίτημα για σχολιασμό.
Πρόσωπα με γνώση της λειτουργίας της Nvidia ανέφεραν ότι η σχεδόν αυτοκρατορική εξουσία του ιδρυτή της επί της εταιρείας ήταν δύσκολο να αμφισβητηθεί. «Δεν μπορώ να σας περιγράψω τι είδους αίρεση είναι αυτό το μέρος», δήλωσε πρόσωπο που έχει συνεργαστεί με τη Nvidia, περιγράφοντας ότι ο γενικός νομικός σύμβουλος της εταιρείας, Τιμ Τέτερ, φορά δερμάτινο μπουφάν παρόμοιο με εκείνο που αποτελεί σήμα κατατεθέν της εμφάνισης του Χουάνγκ.
«Ο Τζένσεν είναι θεότητα και έτσι ακριβώς τον λατρεύουν», πρόσθεσε.
Ο Τέτερ, ο οποίος ασκεί ουσιαστικά καθήκοντα επικεφαλής κανονιστικής συμμόρφωσης της Nvidia —καθώς η εταιρεία δεν διαθέτει πρόσωπο που να έχει αναλάβει επισήμως αυτόν τον ρόλο— έχει επιφορτιστεί με τη διασφάλιση της συμμόρφωσής της με το πλήθος των κανόνων ελέγχου εξαγωγών που διέπουν τις εταιρείες τσιπ τεχνητής νοημοσύνης.
Μια άλλη στενή συνεργάτιδα του Χουάνγκ επί σειρά ετών, η οικονομική διευθύντρια Κολέτ Κρες, βρέθηκε πλέον αιφνιδίως στη θέση της προσωρινής διευθύνουσας συμβούλου. Σύμφωνα με στελέχη της εταιρείας, επικεντρώνεται στη σταθεροποίησή της, καθώς το διοικητικό συμβούλιο αναζητά εσπευσμένα νέο επικεφαλής, έχοντας προηγουμένως αποτύχει να καταρτίσει επίσημο σχέδιο διαδοχής.
«Ο Τζένσεν ήταν η υπέρτατη θεότητα της Nvidia», δήλωσε επενδυτής της εταιρείας. «Δεν έχω ιδέα ποιος είναι ο επόμενος ικανότερος άνθρωπος στην εταιρεία. Αν επιλέξουν κάποιον εκτός εταιρείας, αυτό θα δημιουργήσει ρήγμα».
Η κρίση που οδήγησε στην απομάκρυνση του επικεφαλής της Nvidia επικεντρώθηκε στις σχέσεις του με την Άλις Χουάνγκ, στέλεχος της πελάτισσας εταιρείας MegaSpeed, με έδρα τη Σιγκαπούρη. Οι New York Times ανέφεραν στα τέλη του περασμένου μήνα ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών παρακολουθούσαν την Άλις Χουάνγκ, την οποία υποπτεύονταν ως Κινέζα κατάσκοπο, η οποία είχε κερδίσει την εμπιστοσύνη του διευθύνοντος συμβούλου της Nvidia και διαβίβαζε πληροφορίες στο Πεκίνο.
Αρχικά, η Nvidia απέρριψε τις καταγγελίες, δηλώνοντας: «Οι επαφές του Τζένσεν με την κυρία Χουάνγκ δεν είναι ασυνήθιστες».
Την επόμενη εβδομάδα, οι Financial Times αποκάλυψαν ότι οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών θεωρούσαν πως ο Χουάνγκ διατηρούσε ερωτική σχέση με την ύποπτη για κατασκοπεία και είχαν προειδοποιήσει ανώτατους κυβερνητικούς αξιωματούχους πριν από την αναχώρηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για το Πεκίνο, όπου θα συμμετείχε σε σύνοδο κορυφής με τον Σι Τζινπίνγκ. Ο Χουάνγκ εντάχθηκε στην αποστολή την τελευταία στιγμή, μεταβαίνοντας εσπευσμένα στην Αλάσκα για να επιβιβαστεί στο Air Force One κατά τη διάρκεια στάσης ανεφοδιασμού.
Δύο ημέρες μετά το δημοσίευμα των Financial Times, ο Χουάνγκ παραδέχθηκε ότι «είχα υπάρξει άπιστος απέναντι στη σύζυγό μου». Η παραδοχή του έθεσε ερωτήματα σχετικά με το εάν ο ίδιος ή οποιοδήποτε άλλο πρόσωπο στην εταιρεία είχε προηγουμένως παραπλανήσει το διοικητικό συμβούλιο, αναγκάζοντας τα μέλη του να ξεκινήσουν ανεξάρτητη έρευνα.
Παρά ταύτα, σύμφωνα με πολλές πηγές που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις, η εταιρεία ήλπιζε ότι θα μπορούσε να διασώσει τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου της.
Τα μέλη του διοικητικού συμβουλίου συζήτησαν τρόπους αντιμετώπισης της κρίσης, σε περίπτωση που αποδεικνυόταν ότι ο Χουάνγκ δεν γνώριζε πως η ερωτική του σύντροφος ήταν κατάσκοπος, γεγονός που θα τον απάλλασσε από την υποψία ότι είχε αποκαλύψει απόρρητες πληροφορίες.
Εκτιμούσαν ότι μια δέσμευση για τη βελτίωση της εταιρικής διακυβέρνησης, μέσω του διορισμού ανεξάρτητου προέδρου του διοικητικού συμβουλίου και της κατάρτισης επίσημου σχεδίου διαδοχής, θα μπορούσε να καθησυχάσει τους επενδυτές.
Ωστόσο, το σκάνδαλο διογκώθηκε, καθώς δημοσιεύματα ανέφεραν ότι ο κορυφαίος νομικός σύμβουλος της Nvidia, Τέτερ, είχε επιχειρήσει να παρέμβει σε έρευνα του υπουργείου Εμπορίου σχετικά με τη MegaSpeed. Σε απάντηση στο δημοσίευμα, η Nvidia δήλωσε ότι διαβουλεύεται τακτικά με κυβερνητικούς αξιωματούχους, μεταξύ άλλων για την παροχή πληροφοριών και την αναζήτηση κατευθυντήριων οδηγιών, και ότι συνεργάζεται με την κυβέρνηση για την αποτροπή του λαθρεμπορίου.
Ο Τραμπ εξέφρασε τη στήριξή του στον Χουάνγκ, αποκαλύπτοντας ωστόσο ότι το FBI διεξήγαγε έρευνα. Παράλληλα, ο επικεφαλής της Nvidia κλήθηκε να καταθέσει ενώπιον εξοργισμένων μελών του Κογκρέσου.
Καθοριστικό για την αποχώρησή του αποδείχθηκε το γεγονός ότι ακολούθησαν δημοσιεύματα για μια ακόμη φερόμενη εξωσυζυγική σχέση του Χουάνγκ, αυτή τη φορά με την Κίμπερλι Πάουελ, αντιπρόεδρο του τομέα υγειονομικής περίθαλψης της εταιρείας κατασκευής τσιπ.
Η Nvidia ανακοίνωσε την παραίτησή του το πρωί της Πέμπτης.
Υποστηρικτές του Χουάνγκ στη Silicon Valley κινητοποιήθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για να τον υπερασπιστούν. Ο Έλον Μασκ δήλωσε ότι θα αποτελούσε «τιμή» για τη SpaceX να τον προσλάβει. Ο Μάρτιν Καζάντο, εταίρος της εταιρείας επιχειρηματικών κεφαλαίων Andreessen, έγραψε ότι πρόκειται για μια «σκοτεινή, πολύ σκοτεινή ημέρα. Μια φρικτή απόφαση για τις ΗΠΑ και τον δυτικό κόσμο».
Στο εσωτερικό της Nvidia, παρά το χάος και την απώλεια χρηματιστηριακής αξίας, ορισμένοι εργαζόμενοι θεωρούν ότι η εξέλιξη αυτή αποτελεί ευκαιρία για επανεκκίνηση της εταιρικής κουλτούρας και για την εισαγωγή δομών διακυβέρνησης που ανταποκρίνονται καλύτερα στο μέγεθος της εταιρείας.
«Η αλαζονεία, η αίσθηση παντοδυναμίας και η πεποίθηση ότι κανείς δεν μπορεί να τους αγγίξει, που χαρακτήριζαν τον Τζένσεν, την οικογένειά του και ορισμένα στελέχη», είχαν καταστήσει την εργασία στην εταιρεία «αφόρητη», δήλωσε ένας εργαζόμενος.
Ο Χουάνγκ είχε 60 άμεσους υφισταμένους, γεγονός που του έδινε τεράστια επιρροή σε κάθε απόφαση της εταιρείας, χωρίς παράλληλα να υπάρχει κάποιο μεμονωμένο πρόσωπο ικανό να τον αμφισβητήσει.
«Ο Τζένσεν είναι διευθύνων σύμβουλος εδώ και 30 χρόνια. Πολλοί άνθρωποι που ανέβηκαν μαζί του στην ιεραρχία έγιναν πλούσιοι και, ως εκ τούτου, του ήταν εξαιρετικά πιστοί. Στη συνέχεια, όμως, άρχισαν όλοι να συνταξιοδοτούνται», πρόσθεσε η ίδια πηγή.