Παράταση 90 ημερών στην εξαίρεση από τις διατάξεις του Jones Act για τις θαλάσσιες μεταφορές πετρελαίου, καυσίμων, λιπασμάτων και άλλων εμπορευμάτων μεταξύ αμερικανικών λιμανιών αποφάσισε ο Ντόναλντ Τραμπ, δίνοντας περισσότερο χρόνο στις ενεργειακές εταιρείες και τους εμπόρους να αξιοποιούν πλοία ξένης σημαίας.
Σύμφωνα με αξιωματούχο του Λευκού Οίκου, τον οποίο επικαλείται το Bloomberg, η νέα παράταση θα τεθεί σε ισχύ στις 12 τα μεσάνυχτα της Δευτέρας, ώρα Νέας Υόρκης, δύο ημέρες πριν από τη λήξη της προηγούμενης εξαίρεσης, ώστε να μην υπάρξει κενό στην εφαρμογή του μέτρου.
Η απόφαση αντανακλά την ανησυχία της αμερικανικής κυβέρνησης για το υψηλό ενεργειακό κόστος, το οποίο επιβαρύνεται από τον πόλεμο στο Ιράν, αλλά και τις διαταραχές στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
Το μέτρο επιτρέπει τη μεταφορά φορτίων μεταξύ αμερικανικών λιμανιών με πλοία που δεν είναι αμερικανικής ιδιοκτησίας, σημαίας και διαχείρισης, χαλαρώνοντας προσωρινά τις απαιτήσεις του νόμου, ο οποίος ισχύει εδώ και περίπου έναν αιώνα και προστατεύει την εγχώρια ναυτιλιακή δραστηριότητα.
Οι επιπτώσεις στις μεταφορές
Από την πρώτη εφαρμογή της εξαίρεσης, τον Μάρτιο, έχουν πραγματοποιηθεί περίπου 338 ταξίδια με πλοία ξένης σημαίας, σύμφωνα με κυβερνητικά στοιχεία που ανέλυσε το Cato Institute. Μεταξύ άλλων, μεταφέρθηκαν αμερικανικό αργό πετρέλαιο από το Τέξας στην Πενσιλβάνια και προπάνιο στο Πουέρτο Ρίκο.
Σύμφωνα με τον αξιωματούχο, η συνολική ποσότητα προϊόντων που έχει διακινηθεί μεταξύ αμερικανικών λιμανιών στο πλαίσιο του μέτρου ανέρχεται σε επιπλέον 90 εκατ. βαρέλια, με τη μεγαλύτερη συμμετοχή να προέρχεται από τα διυλισμένα καύσιμα.
Ιδιαίτερα σημαντική ήταν η ενίσχυση των προμηθειών προς την Καλιφόρνια, η οποία έχει παραλάβει 23 εκατ. βαρέλια επιπλέον προϊόντων σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, όταν οι ποσότητες ανέρχονταν σε 8 εκατ. βαρέλια.
Στην πιο πρόσφατη περίοδο εφαρμογής της εξαίρεσης έχουν μεταφερθεί περίπου 13 εκατ. βαρέλια προϊόντων, εκ των οποίων περισσότερο από το ένα τρίτο ήταν βενζίνη και περίπου το 28% αργό πετρέλαιο.
Οι περιορισμοί και οι αντιδράσεις
Η νέα παράταση δεν διευρύνει το πεδίο εφαρμογής της εξαίρεσης. Τον Αύγουστο, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε περιορίσει την αρχική χαλάρωση, προβλέποντας ότι η αμερικανική Maritime Administration θα πρέπει να εξετάζει κατά περίπτωση εάν υπάρχουν διαθέσιμα πλοία αμερικανικής σημαίας, ιδιοκτησίας και διαχείρισης πριν εγκρίνεται η χρήση ξένων πλοίων.
Στους υποστηρικτές της παράτασης συγκαταλέγονται οι εταιρείες πετρελαίου, χημικών και άλλων εμπορευμάτων, οι οποίες υποστηρίζουν ότι η δυνατότητα αξιοποίησης ξένων πλοίων διευκολύνει τις μεταφορές και μειώνει το κόστος.
Αντίθετα, οι αμερικανικές ναυπηγικές επιχειρήσεις και οι σύμμαχοί τους στο Κογκρέσο έχουν αντιταχθεί στην επέκταση της εξαίρεσης, υποστηρίζοντας ότι υπονομεύει τις προστατευτικές διατάξεις που θεωρούν κρίσιμες για την ενίσχυση της εγχώριας ναυπηγικής βιομηχανίας.
Σημειώνεται ότι η εξαίρεση που χορήγησε η κυβέρνηση αποτελεί τη μεγαλύτερη σε διάρκεια και εύρος χαλάρωση του Jones Act εδώ και περισσότερες από επτά δεκαετίες. Στο παρελθόν, αντίστοιχες παρεμβάσεις είχαν γίνει κυρίως για μεμονωμένα ταξίδια ή για περιορισμένα χρονικά διαστήματα, έπειτα από τυφώνες και διακοπές στη λειτουργία αγωγών που επηρέαζαν την τροφοδοσία καυσίμων.