Σε... πιστωτικά θεμέλια στηρίζονται οι ενδείξεις για βελτίωση του οικονομικού κλίματος στην Ευρώπη. Οι Ευρωπαίοι καταναλώνουν φουσκώνοντας τις κάρτες τους και οξύνοντας το πιστωτικό πρόβλημα, το δικό τους αλλά και των τραπεζών.

Στο πλαίσιο αυτό πρόσφατη έρευνα της Visa Europe έδειξε ότι οι Ευρωπαίοι καταναλώνουν με πλαστικό χρήμα. Είναι ενδεικτικό ότι η Visa Europe ανακοίνωσε για το β΄ τρίμηνο ετήσια αύξηση του αριθμού των συναλλαγών με πιστωτικές κάρτες κατά 14% και με χρεωστικές σε ποσοστό 19%.

Η συνολική αξία των συναλλαγών με τις πιστωτικές και χρεωστικές κάρτες της Visa Europe αυξήθηκε 6% σε ετήσια βάση. Και η χρήση του πλαστικού χρήματος διευρύνεται όχι μόνο για είδη ένδυσης ή για διαρκή καταναλωτικά αγαθά αλλά ακόμη και για βασικά αγαθά και για την ψυχαγωγία. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα στην αγορά τροφίμων και ειδών πρώτης ανάγκης να αυξηθούν οι συναλλαγές με κάρτες κατά 18%, ενώ οι χρεωστικές παρουσίασαν άνοδο 21%.

Για τα εστιατόρια οι αντίστοιχες αυξήσεις έφτασαν στο 20% και 28% για τις χρεωστικές κάρτες. Πώς πληρώνουν οι Ευρωπαίοι τη διασκέδασή τους; Η απάντηση έρχεται από το γεγονός ότι ο συνολικός αριθμός των συναλλαγών με κάρτες στα νυχτερινά κέντρα αυξήθηκε κατά 16%, ενώ για τις χρεωστικές η άνοδος είναι ακόμη μεγαλύτερη (στο 24%).

Στο πλαίσιο της αύξησης της χρήσης πλαστικού χρήματος ενισχύεται και το ηλεκτρονικό εμπόριο, όπου οι συναλλαγές γίνονται με κάρτες. Έτσι, με βάση τα στοιχεία της ίδιας έρευνας, το ηλεκτρονικό εμπόριο παρουσίασε αύξηση 27% σε συναλλαγές με κάρτες. Μετά τα στοιχεία αυτά μπορεί τα στελέχη να δηλώνουν ότι η κατανάλωση παραμένει υψηλή στην Ευρώπη, όμως το ίδιο υψηλοί είναι και οι κίνδυνοι.

Ήδη το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο έχει προειδοποιήσει για την επικίνδυνη κατάσταση, εκτιμώντας ότι στην ευρωζώνη το ποσοστό των επισφαλειών στο καταναλωτικό χρέος φτάνει τα 2,467 δισ. δολάρια, 7% επί του συνόλου. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το ποσοστό των προβλέψεων για επισφάλειες ανέρχεται στο 4,4% για τα καταναλωτικά δάνεια.

Η κατάσταση είναι χειρότερη στη Βρετανία, όπου τα νοικοκυριά έχουν τη μεγαλύτερη έκθεση σε πιστωτικές κάρτες σε όλη την Ευρώπη, ενώ τα ανεξόφλητα χρέη προς τις πιστωτικές κάρτες από 6,4% στα μέσα του 2008 σήμερα έχουν φτάσει το 9,34%. Στη χώρα έχει υπερδιπλασιαστεί σε σχέση με πέρυσι ο αριθμός των κλήσεων που δέχεται η υπηρεσία National Debtline, η οποία ενημερώνει τους Βρετανούς που αντιμετωπίζουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα και αναζητούν τρόπους να απαλλαγούν από το άγος των πιστωτικών καρτών.

Γενικότερα, όπως εκτιμά ο οίκος Moody’s οι καθυστερήσεις στις πληρωμές πιστωτικών καρτών θα συνεχίσουν να αυξάνονται μέχρι το δεύτερο εξάμηνο του 2010 τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ, όπου το ποσοστό των επισφαλειών από κάρτες προβλέπεται ότι θα φτάσει το 14%. Μπροστά στα δεδομένα αυτά, αναλυτές υπενθυμίζουν ότι η πιστωτική κρίση ξεκίνησε από τα προβλήματα στέγης, πέρασε στην αγορά αυτοκινήτου και τώρα είναι η σειρά των καρτών. Το ερώτημα που προκύπτει είναι: με τι κόστος θα κλείσει αυτός ο κύκλος της δανεικής ευημερίας; 

* Αναδημοσίευση από το 597ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας "ΜΕΤΟΧΟΣ & ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ", 28 Αυγούστου - 1 Σεπτεμβρίου 2009.