Πρώτα το χάος, μετά οι ευκαιρίες

Επιπλέον, η αγορά των συμβολαίων μελλοντικής εκπλήρωσης (futures) στις ΗΠΑ ήταν καθησυχαστική χωρίς κάποια μεγάλη κίνηση, προεξοφλώντας τη μη επέκταση του πολέμου. Ο χρηματιστηριακός δείκτης S&P 500 ήταν κάτω περίπου 1% όπως κι ο δείκτης Nasdaq, ενώ η τιμή του πετρελαίου κέρδιζε πάνω από 10% και ο χρυσός 2%.     

Όμως, η αγορά στοιχημάτων (Polymarket) έδινε χθες πιθανότητες μικρότερες από 50% για κατάπαυση των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή μεταξύ του Ιράν από τη μια πλευρά και των ΗΠΑ με το Ισραήλ από την άλλη μέχρι τα μέσα Μαρτίου. Οι πιθανότητες ανέβαιναν στο 65% μέχρι τα τέλη του μήνα.

Φυσικά, οι πιθανότητες αλλάζουν όταν νέες πληροφορίες βλέπουν το φως της δημοσιότητας και δεν είναι θέσφατο. Όμως, δίνουν μια εικόνα των προσδοκιών  που υπάρχουν για το κυρίως ζητούμενο. Τη διάρκεια της σύγκρουσης. Ιδίως σε μια περιοχή όπως τα Στενά του Ορμούζ, απ’ όπου διακινείται το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου και μικρότερο ποσοστό υγροποιημένου αερίου.

Ως γνωστόν, ο μεγαλύτερος κίνδυνος, σύμφωνα με αναλυτές, είναι μια παρατεταμένη σύγκρουση η οποία θα αποσταθεροποιούσε τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Κάτι τέτοιο θα υπονόμευε περαιτέρω την εμπιστοσύνη στις αγορές σε μια περίοδο που μερικοί έχουν αρχίσει να θεωρούν φούσκα τις επενδύσεις σε μετοχές λόγω ΑΙ, με τον δείκτη Nasdaq να χάνει πάνω από 3% τον Φεβρουάριο. 

Επίσης, τα αμερικανικά ομόλογα κατέγραψαν κέρδη τον Φεβρουάριο για πρώτη φορά τους τελευταίους 12 μήνες ενώ ο χρυσός βρίσκεται πάνω από τις 5.000 δολάρια η ουγκιά.

Ιστορικά, ο αμερικανικός δείκτης S&P 500 έχασε 17% περίπου σε 71 μέρες στον πόλεμο του 1990, αλλά όσοι αγόρασαν στο χαμηλότερο σημείο εμφάνισαν κέρδη 24% περίπου σε λιγότερο από 5 μήνες.

Τον Μάρτιο του 2003, όταν οι ΗΠΑ εισέβαλαν στο Ιράκ, η αγορά είχε ήδη χάσει 15% περίπου, προεξοφλώντας την επίθεση. Όμως, έκανε ράλι τη μέρα που έπεσαν οι πρώτες βόμβες και κέρδισε 27% το επόμενο 12μηνο. 

Τον Φεβρουάριο του 2022, η αρχική πτώση ήταν 2,5% όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία, αλλά τα κέρδη από το χαμηλότερο σημείο ήταν 18%. Ανάλογη πτώση της τάξης του 2,4% καταγράφηκε αρχικά στη σύγκρουση του Ισραήλ με τη Χαμάς, για να ακολουθήσει ανάκαμψη 26% περίπου από τα χαμηλά. 

Κοιτώντας μπροστά σήμερα, τα κυρίαρχα σενάρια είναι τρία. 

Πρώτον, ταχεία αποκλιμάκωση της σύγκρουσης με σημάδια διπλωματικών πρωτοβουλιών. Σ’ αυτή την περίπτωση, η τιμή του πετρελαίου αυξάνεται μεν απότομα αλλά υποχωρεί κατόπιν και οι μετοχές βρίσκουν την περπατησιά τους σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα. Αυτό είναι το σενάριο που προεξοφλούσαν τα συμβόλαια futures χθες το βράδυ.

Δεύτερον, ο πόλεμος διαρκεί χωρίς κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ αλλά με χτυπήματα σε πλοία. Σ’ αυτή την περίπτωση, το πετρέλαιο σταθεροποιείται μεταξύ 80 και 90 δολαρίων το βαρέλι και η τιμή του χρυσού κερδίζει έδαφος μαζί με τις μετοχές των εταιρειών στρατιωτικού εξοπλισμού.

Τρίτον, καταστροφή ενεργειακών υποδομών στην περιοχή, κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ με το πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, άνοδο του πληθωρισμού και ανάλογη αναπροσαρμογή της στάσης των κεντρικών τραπεζών στα επιτόκια και σημαντική πτώση των μετοχών.

Σημειωτέον ότι η αύξηση της τιμής του μπρεντ στα 100 δολάρια το βαρέλι θα μπορούσε να προσθέσει 0,6-0,7 μονάδες στον παγκόσμιο πληθωρισμό, σύμφωνα με την Capital Economics. 

Αναμφίβολα, το επόμενο διάστημα θα δείξει αν πάμε σε αποκλιμάκωση ή κλιμάκωση. Πάντως, οι αγορές φαίνεται να αξιολογούν το 1ο σενάριο ως το πιο πιθανό αυτή τη στιγμή.