O χρυσός ως μέσον αντιστάθμισης του χρέους και η Τουρκία

Το γεγονός χρησιμοποιείται για να δείξει τη σχέση του χρυσού με τον πληθωρισμό.

Αρκετοί λοιπόν περίμεναν ότι ο χρυσός θα κέρδιζε έδαφος μετά την αναζωπύρωση του πληθωρισμού στον απόηχο του πολέμου στη Μέση Ανατολή μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ. Διαψεύστηκαν. 

Θα ήταν όμως ριψοκίνδυνο να συμπεράνει κάποιος ότι ο πληθωρισμός δεν παίζει κανένα ρόλο. 

Απλά, κάτι άλλο ίσως παίζει μεγαλύτερο ρόλο και αποτυπώνεται στις αγορές χρυσού από τις κεντρικές τράπεζες. Η εμπιστοσύνη σ’ ένα χρηματοοικονομική σύστημα όπου το χρέος αυξάνεται ταχύτερα από το εισόδημα και οι πληρωμές τόκων αυξάνονται κατακόρυφα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι οι κεντρικές τράπεζες αγόρασαν 244 τόνους χρυσού περισσότερες απ’ όσες πούλησαν το 1ο τρίμηνο του 2026. Θα μπορούσαν να είχαν ρευστοποιήσει καθαρά μέρος του χρυσού που διαθέτουν αλλά δεν το έκαναν. 

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η κεντρική τράπεζα της Τουρκίας. Η τελευταία χρειαζόταν ρευστότητα αλλά επέλεξε να ρευστοποιήσει τα περισσότερα από τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα που διακρατούσε παρά να αγγίξει τον χρυσό.

Γιατί προτίμησε να διατηρήσει τον χρυσό που διακρατεί και να ρευστοποιήσει τα αμερικανικά ομόλογα για λόγους που μπορούμε να εικάσουμε. Πιθανόν θεωρεί ότι ο χρυσός δεν έχει ρίσκο αντισυμβαλλομένου και ταυτόχρονα είναι στρατηγικό αποθεματικό περιουσιακό στοιχείο.

Υπό αυτή την έννοια, ένα μέρος της αγοράς βλέπει τον χρυσό με διαφορετικό μάτι.  Τον βλέπει μέσω από τα κιάλια του χρέους. Ιστορικά, η αύξηση των πραγματικών αποδόσεων (ονομαστική απόδοση μείον πληθωρισμός) θα εμπόδιζε την άνοδο του χρυσού. 

Κι όμως, υπήρχαν περίοδοι τα τελευταία χρόνια που χρυσός και μακροπρόθεσμα επιτόκια ανέβαιναν μαζί.  Το ίδιο είχε παρατηρηθεί την δεκαετία του 1970 που ο χρυσός κατέγραφε κέρδη αν και τα επιτόκια ανέβαιναν. Η σχέση άλλαξε όταν η Fed του Βόλκερ  ανέβασε τα πραγματικά επιτόκια στη περιοχή του 4% με 6%. Σήμερα, η πραγματική απόδοση στη 10ετία είναι κάτω από 2% (10-yr TIPS) και απέχει αρκετά από το ανωτέρω εύρος. Αυτό ενισχύει την εντύπωση ότι τα πραγματικά επιτόκια δεν αποτελούν ακόμη εμπόδιο στην ανάκαμψη του χρυσού.

Όλα αυτά λένε κάτι παραπάνω. Όταν οι κεντρικές τράπεζες αυξάνουν τα αποθέματα χρυσού και ταυτόχρονα αυξάνονται τα κρατικά χρέη, οι πρώτες στέλνουν σήμα ότι θέλουν να αποφύγουν την δημοσιονομική αβεβαιότητα. 

Επομένως, ο χρυσός συμπεριφέρεται λιγότερο ως μέσο αντιστάθμισης  του πληθωρισμού και περισσότερο ως μέσο αντιστάθμισης του αυξανόμενου χρέους.