Ελλάδα και Μεξικό: Ο μεγάλος πονοκέφαλος του... γείτονα

Πολλές χώρες στον κόσμο τείνουν να βλέπουν το γεωπολιτικό τους πεπρωμένο σε συνάρτηση με τις γεωγραφικές συντεταγμένες στις οποίες ανήκουν. Ιδιαίτερα με αναφορά στον παράγοντα της γειτνίασης, του ποιόν δηλαδή τυχαίνει να έχει μία χώρα ως γείτονα.

Δύο τέτοιες χώρες στις οποίες το θέμα της γειτνίασης παίζει καθοριστικό ρόλο στο λαϊκό αφήγημα είναι η Ελλάδα και το Μεξικό.

Για το ελληνικό αφήγημα η γειτνίαση με την Τουρκία θεωρείται από πολλούς ένα μονοσήμαντα αρνητικό γεγονός και πηγή προβλημάτων. Επιπλέον αυτή η γειτνίαση, σύμφωνα με την κρατούσα άποψη, προκαλεί τις τεράστιες στρατιωτικές δαπάνες της Ελλάδας.

Αν δεν υπήρχε ένας τέτοιος γείτονας αυτές οι στρατιωτικές δαπάνες, υποστηρίζεται, θα είχαν αναμφίβολα διατεθεί στην βελτίωση της χωλαίνουσας παιδείας υγείας ασφάλειας κ.λπ. Καθώς, όμως, η μοίρα μας έχει καταδικάσει να είμαστε γείτονες με την Τουρκία η στρατιωτική επαγρύπνηση -με ότι αυτό συνεπάγεται στο επίπεδο των δαπανών- θα είναι απαραίτητη. Για αυτό άλλωστε δεν υπάρχει πολιτικό debate στην Ελλάδα για αυτό το θέμα.

Το θέμα της γειτνίασης αποτελεί επίσης μια θεματική κεφαλαιώδους σημασίας στο αφήγημα των Μεξικανών για το πεπρωμένο της χώρας τους .Και εδώ έχουμε να κάνουμε με την διαχρονική ύπαρξη ενός ισχυρού γείτονα πού σύμφωνα με το λαϊκό αφήγημα, εποφθαλμιά και υπονομεύει την εθνική ανεξαρτησία της χώρας. Μόνο που σε αυτή την περίπτωση δεν πρόκειται για την Τουρκία, αλλά για τις ΗΠΑ.

Ετσι μεταξύ των 120 εκατομμυρίων Μεξικανών πού συγκροτούν τον πληθυσμό της χώρας δύσκολα θα βρεις κάποιον που να μην αναγνωρίζει και να μην ασπάζεται την ρήση:

«Καημένο Μεξικο! Τόσο μακριά από τον θεό και τόσο κοντά στις ΗΠΑ!» (¡Pobre México! Tan lejos de Dios y tan cerca de los Estados Unidos")

Η φράση αυτή που αποδίδεται στον «ισχυρό άνδρα» Πορφίριο Ντιάς που κυβέρνησε την χώρα για 30 χρόνια. Αποτυπώνει την εικόνα ενός Μεξικού μόνου και χωρίς καν την βοήθεια του Θεού να αντιμετωπίζει την ανερχόμενη υπερδύναμη των γκρίνγκος -και να χάνει.

Ελλάδα λοιπόν και Μεξικό. Δυο χώρες των οποίών οι κάτοικοι πιστεύουν ότι το πεπρωμένο των χωρών τους είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την παρουσία ενός ισχυρού γείτονα με τον οποίο υπάρχουν σχέσεις αντιπαλότητας.

Όμως υπάρχει μια ουσιαστική διαφορά.

Ενώ η Ελλάδα από την δημιουργία της ως κράτος (σχεδόν) συνεχώς αύξανε το μέγεθος της με την προσάρτηση εδαφών της οθωμανικής αυτοκρατορίας, το Μεξικό αντίθετα έχανε συνεχώς εδάφη από τις ΗΠΑ. Ετσι υπολογίζεται ότι τον 19ο αιώνα το Μεξικό απώλεσε 55% των εδαφών του πού πέρασαν στην κυριαρχία των ΗΠΑ. Αρχίζοντας με την προσάρτηση το1845 του Τέξας από τις ΗΠΑ.

Στη συνέχεια το Μεξικό μετά από πολεμικές συγκρούσεις αναγκάσθηκε να παραχωρήσει στις ΗΠΑ 515 χιλιάδες τετραγωνικά μίλια όπου σήμερα βρίσκουμε τις πολιτείες Καλιφόρνια, Νεβάδα, Γιούτα Αριζόνα, Νέο Μεξικό και Κολοράντο.

Οσοι λοιπόν πιστεύουν ότι η γειτνίαση με την Τουρκία αποτελεί το μεγαλύτερο κακό που είχε επιφυλάξει το πεπρωμένο για την Ελλάδα ίσως θα πρέπει να το ξανασκεφθούν. Διότι τουλάχιστον με σημείο αναφοράς προσαρτηθέντα εδάφη η γειτνίαση με τους γκρίνγκος φαίνεται να είναι ένα πολύ πιο τραυματικό γεγονός.