Πίσω από τις πυρκαγιές που κατέκαψαν σχεδόν τη μισή Γαλλία και ξεσπίτωσαν πάνω από 250.000 Γάλλους αν όχι και παραπάνω όταν γίνει ο τελικός απολογισμός, υπάρχουν και άλλοι θανάσιμοι κίνδυνοι για τη χώρα των Βολταίρου, Λαμαρτίνου και Βίκτορα Ουγκό. Και στο πλαίσιο αυτό, η ανάγνωση του βιβλίου «Γαλλία, από τον λαϊκισμό στο χάος», του Ζαν Περλεβάντ, που εκδόθηκε από τον εκδοτικό οίκο Οντίλ Ζακόμπ, φαίνεται πιο απαραίτητη από ποτέ.
Για τον πρώην τραπεζίτη και ανώτερο δημόσιο λειτουργό, ο οποίος διατέλεσε, μεταξύ 1981 και 1983, αναπληρωτής γενικός διευθυντής του προσωπικού του τότε σοσιαλιστή πρωθυπουργού Πιερ Μορουά και ήταν ένας από τους αρχιτέκτονες των περίφημων μέτρων λιτότητας, η προοπτική η Γαλλία να πέσει στην παγίδα της ακροαριστερής ή ακροδεξιάς εξουσίας είναι ο πιο σίγουρος δρόμος προς το χάος.
Και αυτό ο πρώην Γάλλος τραπεζίτης δεν το γράφει για πρώτη φορά. Το βιβλίο του αναλύει πιο διεξοδικά αρθρογραφία του στο περιοδικό «Λε Πουάν» στην οποία εξηγούσε γιατί η επικεφαλής της άκρας δεξιάς Μαρίν Λεπέν και ο ακροαριστερός δεδηλωμένος τροτσκιστής Ζαν-Λυκ Μελανσόν είναι φορείς καταστροφής.
Στο βιβλίο του αναλύει αυτή την πρόβλεψη με τη σοβαρότητα και ευθύνη ενός ηλικιωμένου σοφού, ο οποίος δεν βλέπει στη χώρα του πολλούς ανθρώπους στις ηγετικές θέσεις να συνειδητοποιούν την πραγματικότητα.
«Πολιτικοί ηγέτες, δεξιοί και αριστεροί, εργοδοτικές και συνδικαλιστικές οργανώσεις, κυβερνώντα κόμματα και εξτρεμιστές, ο Γκαμπριέλ Ζουκμάν, ο Εμανουέλ Μακρόν ή ο Μπρουνό Λεμέρ...: κανείς δεν γλιτώνει». Για τον Ζαν Περλεβάντ, όλοι φέρουν κάποια ευθύνη για την αργή παρακμή της Γαλλίας, «αυτής της χώρας που είναι δύσκολο να μεταρρυθμιστεί...».
Τονίζει δε με έμφαση ότι «ένα από τα κεντρικά γαλλικά προβλήματα, είναι η αδιαφορία των ελίτ της χώρας για τις βασικές θεσμικές αλλαγές που έχει ανάγκη».
Ένα από τα κεντρικά προβλήματα; «Η αδιαφορία μας για τις βασικές υπηρεσίες, οι οποίες υποτίθεται ότι πρέπει πάντα να υπάρχουν... Εκτός αν θέλει να διακινδυνεύσει τον δικό της θάνατο, καμία δημοκρατία δεν έχει το δικαίωμα να ξεχάσει την οικονομία που τη στηρίζει...», επιμένει ο Ζαν Περλεβάντ. Χωρίς την αποκατάσταση της παραγωγικής ικανότητας του μεταποιητικού τομέα και χωρίς την επαναφορά των δημόσιων οικονομικών σε τροχιά, είναι αδύνατο να αναζωογονηθεί η χώρα, υποστηρίζει.
Άρνηση της πραγματικότητας από τους ηγέτες μας, οικονομικός αναλφαβητισμός, ανεγκέφαλος αντικαπιταλισμός, είναι τα ιδεολογικά στοιχεία του νεογαλλικού λαϊκισμού, Ο συγγραφέας αναλύει τους μηχανισμούς αυτού του «λαϊκισμού σε εξέλιξη», ο οποίος βασίζεται στο γαλλικό αμάρτημα: την επιθυμία να διανείμει τον πλούτο πριν καν δημιουργηθεί.
Ο λαϊκισμός δεν περιορίζεται στα κόμματα στα άκρα του πολιτικού φάσματος: «Φυσικά, αυτά τα δύο ακραία κόμματα δεν έχουν καμία ρεαλιστική λύση για να βγάλουν τη Γαλλία από την παρακμή στην οποία βυθίζεται. Αλλά διανέμοντας επίσης, το καθένα με τον δικό του τρόπο, υποσχέσεις που είναι αδύνατο να τηρηθούν· δεν είναι χειρότερα από τα κυβερνώντα κόμματα».
Η διάγνωση είναι σκληρή, αλλά ο συγγραφέας δεν την αναφέρει απλώς. Προτείνει λύσεις: μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, αύξηση της Γενικής Κοινωνικής Εισφοράς (CSG) και του ΦΠΑ, την εξάλειψη των φορολογικών παραθύρων και χαραμάδων, ένα πιο προοδευτικό σύστημα φόρου εισοδήματος και αναθεώρηση ορισμένων πλεονεκτημάτων στον φόρο κληρονομιάς.
Όσον αφορά τη φορολογία πλούτου, απορρίπτει την εστίαση στους «υπερπλούσιους» και αποκαλεί τον φόρο Zucman «πνευματική απάτη».
Ο συγγραφέας, με αξιοσημείωτη σαφήνεια, πιστεύει ότι οι μεταρρυθμίσεις δεν μπορούν να εφαρμοστούν χωρίς να αλλάξουν οι θεσμικοί κανόνες του παιχνιδιού. Ο Ζαν Περλεβάντ επικρίνει την στροφή ενός προεδρικού καθεστώτος προς μια μοναρχική δομή, στην οποία όσοι βρίσκονται στην εξουσία αγωνίζονται πρώτα και κύρια για να κατακτήσουν το Μέγαρο των Ηλυσίων και πολύ λιγότερο για να ασκήσουν αποτελεσματικά την εξουσία.
Το ίδιο ελάττωμα υπάρχει και στον κοινωνικό διάλογο, ο οποίος είναι υπερβολικά από πάνω προς τα κάτω, κλειδωμένος από δομές που ούτε ξέρουν πώς να διαπραγματευτούν αποτελεσματικά ούτε πώς να αποδεχτούν συμβιβασμούς:
«Οι ηγέτες μας, είτε πολιτικοί, διευθύνοντες σύμβουλοι μεγάλων εταιρειών, είτε ηγέτες συνδικάτων, είναι όλοι σαν τους Φαραώ της Αιγύπτου: αγαπούν μόνο τις πυραμίδες, τις κορυφές των οποίων αγωνίζονται να φτάσουν». Αυτή η δίψα για εξουσία, κατά την άποψη του Περλεβάντ καταπνίγει την ικανότητά τους να εξηγήσουν και να προτείνουν τους μετασχηματισμούς που είναι απαραίτητοι για τη χώρα.
Σύμφωνα με τον συγγραφέα, η απάντηση στη γαλλική κρίση δεν μπορεί επομένως να είναι αποκλειστικά δημοσιονομική ή φορολογική· απαιτεί θεσμική μεταρρύθμιση.
Το συμπέρασμα είναι απαισιόδοξο. «Η Γαλλία είναι ανίκανη να σχηματίσει μια κοινωνία από μόνη της», υποστηρίζει ο συγγραφέας, ο οποίος δεν οραματίζεται τίποτα άλλο παρά την άνοδο του Εθνικού Συναγερμού στην εξουσία, με συνέπεια μια κρίση.
Η μόνη αχτίδα ελπίδας του Περλεβάντ είναι ότι η ίδια η τραγωδία θα φέρει επιτέλους τις λύσεις που «οι τρέχοντες θεσμοί μας εμποδίζουν να αναπτύξουμε» τονίζει. Δεν είναι καθόλου καθησυχαστικό... Αλλά αυτό ακριβώς είναι που καθιστά το βιβλίο του απαραίτητο.
Όπως απαραίτητο βέβαια ένα παρόμοιο βιβλίο θα ήταν και για την Ελλάδα, η οποία σε μεγάλο βαθμό αντιμετωπίζει οικονομικά, θεσμικά και δομικά προβλήματα που δεν απέχουν πολύ από τα αντίστοιχα της Γαλλίας.
Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.