Φτώχεια και ευημερία: ο δυϊσμός της Ελλάδας

Την ανακολουθία που υπάρχει ανάμεσα στην μάλλον θετική πορεία του χρηματιστηρίου και την αρνητική πορεία των δεικτών της οικονομίας επισημαίνει ο Αντώνης Κεφαλάς, καταδεικνύοντας παράλληλα την επικινδυνότητα των κινήσεων που γίνονται σήμερα στο Χ.Α.

Δημοσιεύθηκε: 26 Μαΐου 2003 - 19:52

Φτώχεια και ευημερία: ο δυϊσμός της Ελλάδας

του Αντώνη Κεφαλά*

Επειδή η στήλη αυτή ασχολείται και με τα μακροοικονομικά και με τα μικροοικονομικά θέματα, δεν μπορεί παρά να εκφράσει την απορία της για την πορεία του χρηματιστηρίου -μάλλον θετική- τη στιγμή που όλοι οι δείκτες της μακροοικονομίας ερμηνεύονται αρνητικά, ακόμη κι αυτοί που κινούνται θετικά.

Η κατάσταση αυτή δείχνει, για μία ακόμη φορά, την ανακολουθία που υπάρχει, ειδικά στην Ελλάδα, ανάμεσα στους δύο αυτούς άρρηκτα συνδεδεμένους τομείς της οικονομίας, αναδεικνύει την ανωριμότητα των Ελλήνων επενδυτών και υπογραμμίζει την επικινδυνότητα των κινήσεων που γίνονται σήμερα στο Χ.Α.

Η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία της Ελλάδος (ΕΣΥΕ) ανακοίνωσε ότι το α΄ τρίμηνο του 2003 η οικονομία αναπτύχθηκε με ρυθμό 4,3% και αυτό χαιρετίστηκε ως επιτυχία. Παράλληλα, όμως, η καθημερινότητα συγκλονίζεται από τις μαζικές απολύσεις που συνοδεύουν το κλείσιμο επιχειρήσεων. Η μακροοικονομία απαρτίζεται από τα μικρά κομματάκια της μικροοικονομίας και είναι απορίας άξιον πώς η μακροοικονομία ευημερεί και η μικροοικονομία πτωχεύει.

Η απάντηση είναι απλή: στη μακροοικονομία εμφανίζεται και υπερισχύει η επίδραση κυρίως του κατασκευαστικού τομέα, καθώς και του δημοσίου, ενώ στη μικροοικονομία κυριαρχεί το πρόβλημα της ανεπάρκειας της ζήτησης και των ελλειμματικών ταμειακών ροών του ιδιωτικού τομέα. Η μακροοικονομία, λόγω της σύνθεσής της, ουσιαστικά κρύβει τα επιμέρους προβλήματα. Αυτά αναδεικνύονται στο επίπεδο της μικροοικονομίας και λαμβάνουν διαστάσεις εκτός πραγματικότητας με την πίεση των ΜΜΕ και ιδίως της τηλεόρασης.

Στο παιγνίδι αυτό έχουν εμπλακεί τόσο η κυβέρνηση όσο και ορισμένοι συνδικαλιστικοί φορείς. Και, στο πλαίσιο αυτό, ακούστηκαν ορισμένες εκπληκτικές πραγματικά απόψεις, οι οποίες μόνο ως αφελείς θα πρέπει να χαρακτηριστούν, εκτός κι αν αποτελούν μια αλόγιστη και πανικόβλητη αντίδραση στην ασφυχτική πίεση που αντιμετωπίζει το status quo.

Συγκεκριμένα:

* Από την πλευρά της κυβέρνησης ακούστηκε ότι δεν υπάρχει καμία δικαιολογία για όσους επιχειρηματίες κάνουν λάθη και χρεοκοπούν οι επιχειρήσεις τους. Το πρόβλημα, όμως, δεν είναι ο καταλογισμός ευθυνών. Ο επιχειρηματίας κάνει λάθος, χάνει την περιουσία του και κανείς δεν μπορεί να κάνει τίποτα γι’ αυτό, εκτός κι αν η πτώχευση είναι δόλια. Η δικαιολογία πού μπαίνει; Εκτός κι αν η θέση της κυβέρνησης ήταν απλώς ένα μάθημα ηθικής!

* Εκπρόσωποι των συνδικάτων μίλησαν για συνωμοσία της εργοδοσίας - λες και είναι ποτέ δυνατόν ένας επιχειρηματίας να κλείσει την επιχείρησή του επίτηδες.

Κακοκαιρίας συνέχεια

Η ατμόσφαιρα βαραίνει ακόμη περισσότερο με ορισμένες επιπτώσεις της κακοκαιρίας και της παγκοσμιοποίησης που τώρα φαίνονται.

Ειδικότερα:

* Στον νομό Πέλλας υπάρχει τεράστιο πρόβλημα ανεργίας, επειδή η κακοκαιρία κατέστρεψε τα ροδάκινα και δεν υπάρχει πρώτη ύλη για να δουλέψουν τα εργοστάσια κονσερβοποιίας. Η επίπτωση στις εξαγωγές θα φανεί αργότερα, μετά τον Σεπτέμβριο.

* Στις λαϊκές αγορές, οι καταναλωτές διαμαρτύρονται για τις υψηλές τιμές ορισμένων φρούτων και κηπευτικών. Αλλά, κατ’ αρχάς, αυτά είναι εισαγόμενα προϊόντα, τα ελληνικά είτε είναι λίγα είτε δεν έχουν ωριμάσει ακόμη. Κατά δεύτερο λόγο, κανείς δεν υποχρεώνεται να αγοράσει στις ακριβές τιμές. Οι καταναλωτές αντιδρούν σαν κακομαθημένα παιδιά: βλέπουν τα εισαγόμενα κεράσια στα 16 ευρώ το κιλό και λένε ”θέλω να τα φάω τώρα, αλλά σε χαμηλή τιμή”. Η απάντηση δεν είναι να υποχρεωθεί ο εισαγωγέας ή ο πωλητής ή το κύκλωμα που ανεβάζει τις τιμές να τις μειώσει, αλλά να αντιδράσει η αγορά, να μην αγοράσει τα ακριβά προϊόντα και έτσι να μείνουν στα... ράφια.

Σ’ ένα ευρύτερο πλαίσιο, όμως, πληρώνουμε τώρα το γεγονός ότι δεν φροντίσαμε για τον εκσυγχρονισμό της γεωργικής παραγωγής, ενώ παράλληλα αφήσαμε στα χέρια ολιγοπωλίων, χωρίς κανένα θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο, όλο το θέμα της διακίνησης των προϊόντων αυτών. Όλο το μένος της κυβέρνησης για τους μεσάζοντες εξαντλήθηκε στις φοβέρες ότι το κράτος θα κάνει εισαγωγές και καμία αναφορά δεν έγινε στην ανάγκη να εξυγιανθεί το κύκλωμα με το άνοιγμά του στον ανταγωνισμό.

Είναι σαφές ότι η κρίση είναι εδώ και δεν πρόκειται να αντιμετωπιστεί ούτε με υπερφίαλες δηλώσεις ηθικής εκ μέρους των πολιτικών προσώπων, ούτε με τη δημιουργία ατμόσφαιρας ταξικού μίσους με δηλώσεις για συνωμοσίες, ούτε με έλλειμμα πολιτικού θάρρους, το οποίο δεν επιτρέπει να φτάσει το μαχαίρι στο κόκκαλο.

Η εκδήλωση της κρίσης στον πρωτογενή τομέα επισπεύσθηκε από την κακοκαιρία. Ο λιανικός τομέας, στο επίπεδο κυρίως των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ήταν αναπόφευκτα ο επόμενος, καθώς υποφέρει από έλλειψη ρευστότητας. Η βιομηχανία ήδη βαρυγκωμά -με επίκεντρο τον τομέα της πληροφορικής- οι τιμές πολλών ακινήτων έχουν πάρει την κάτω βόλτα και ο τομέας των υπηρεσιών δεν θα αργήσει να ακολουθήσει.

Αν υπάρχει ένας τομέας που δείχνει με σαφήνεια την κρίση, είναι αυτός του ισοζυγίου πληρωμών.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Τράπεζα της Ελλάδος, στο τρίμηνο Ιανουαρίου - Μαρτίου 2003 και σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2002, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών αυξήθηκε κατά 23,6% στα 3,270 δισ. ευρώ. Αν η τάση αυτή δεν αντιστραφεί, συνεπάγεται έλλειμμα της τάξης του 8,7% του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) για το 2003. Καμία οικονομία δεν μπορεί να αντέξει τέτοια εξέλιξη χωρίς κάποιο κόστος. Και επειδή υποτίμηση δεν υπάρχει, υπάρχει η ανεργία.

Αυτό είναι το πρόβλημα, κ. Χριστοδουλάκη και Πολυζωγόπουλε, και όχι οι συνωμοσίες και η ηθική των επιχειρηματιών.

Στο πλαίσιο αυτό να προσθέσουμε τώρα δύο ακόμη εξελίξεις:

1. Το δημόσιο χρέος -της κεντρικής κυβέρνησης- αυξήθηκε κατά 4,2% στο α΄ τρίμηνο του 2003 ή κατά 7 δισ. ευρώ. Να υπενθυμίσουμε ότι η κυβέρνηση έχει δηλώσει πως το δημόσιο χρέος θα μειωθεί μέσα στο 2003 κατά 4 μονάδες του ΑΕΠ. Σε επίπεδα χρέους γενικής κυβέρνησης, αυτό σημαίνει πως μέσα στο 2003 το δημόσιο χρέος δεν πρέπει να αυξηθεί παρά μόνο κατά 3 δισ. ευρώ.

2. Ποσό ύψους 160 δισ. δρχ. χάσαμε από το Β΄ ΚΠΣ, ποσό ύψους 176 δισ. ευρώ σε υπερβάσεις δεν μπορούμε να διεκδικήσουμε, δαπάνες ύψους 295 δισ. δρχ. εξετάζονται και θα αποφασιστεί πόσα θα μας δώσουν, ποσό 20 δισ. δρχ. μας επιβλήθηκε ως πρόστιμο για το κτηματολόγιο και ποσό ύψους 20 δισ. δρχ. μας ζητούν να επιστρέψουμε για παράνομες αγροτικές επιδοτήσεις. Σύνολο πραγματικής και αποθετικής ζημιάς από 376 έως 671 δισ. δρχ.

Τα σχόλια περιττεύουν.

* Αναδημοσίευση από το φύλλο του ”Μετόχου” που κυκλοφόρησε στις 23 Μαΐου 2003.

Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.