Κίνδυνος... μπλακ άουτ στα όνειρα των ΗΠΑ για την τεχνητή νοημοσύνη

Σύνοψη

Τι μπορεί να σταματήσει το boom της τεχνητής νοημοσύνης της Αμερικής; Υπάρχουν πολλοί δυνητικοί υποψήφιοι. Ο ένας είναι η αύξηση του αντιτεχνολογικού λαϊκισμού: μια νέα έρευνα δείχνει πως το 58% των Αμερικανών δεν εμπιστεύονται την τεχνητή νοημοσύνη.

Η υπερβολική μόχλευση είναι ένας άλλος: οι εταιρείες που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη δεν καταβροχθίζουν απλώς μυριάδες ιδιωτικών πιστώσεων αλλά σχεδιάζουν να εκδώσουν ομόλογα-ρεκόρ 450 δις. δολαρίων φέτος, σύμφωνα με το Institute of International Finance (Διεθνές Ινστιτούτο Χρηματοοικονομικών).

Ένας τρίτος κίνδυνος είναι πως οι φθηνότερες και καλύτερες μορφές της τεχνητής νοημοσύνης θα σφετεριστούν τα ακριβά, ιδιόκτητα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα (LLMs — Large Language Models) που αγαπά τόσο πολύ η Silicon Valley.

Υπάρχει όμως και ένας τέταρτος, πιο βαρετός κίνδυνος: ο ηλεκτρισμός. Αν το boom της τεχνητής νοημοσύνης συνεχίσει να επιταχύνεται, η παγκόσμια ζήτηση για ηλεκτρισμό για τα data centres (κέντρα δεδομένων) προβλέπεται να διπλασιαστεί μέχρι το 2030, με ακόμα μεγαλύτερα άλματα στις ΗΠΑ και στην Κίνα.

Τι αλλάζει τώρα

Το Πεκίνο έχει ήδη προετοιμαστεί, με την εγκατάσταση της εντυπωσιακής ποσότητας των 1.500 gigawatts νέας δυναμικότητας παραγωγής ενέργειας από το 2021, ανεβάζοντας το σύνολο στα 3.891 GW. Ωστόσο, οι ΗΠΑ δεν έχουν προετοιμαστεί: η εγκατεστημένη ισχύς τους μετά βίας έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, και τώρα είναι γύρω στα 1.373 GW –ή λιγότερο απ' όσο πρόσθεσε η Κίνα μέσα σε μόλις 4 χρόνια.

Αυτό είναι σοκαριστικό. Ακόμα χειρότερα, η Κίνα θα προσθέσει πάνω από 3,4 terawatts δυναμικότητας παραγωγής ενέργειας τα επόμενα πέντε χρόνια, σύμφωνα με το Bloomberg –εξαπλάσια αυτής των ΗΠΑ.

Δεν αποτελεί έκπληξη που ο τεχνολογικός τομέας της Αμερικής βρίσκεται σε συναγερμό. Ο Jensen Huang, επικεφαλής της Nvidia, για παράδειγμα, είπε πέρυσι στους FT ότι η Κίνα θα μπορούσε να «κερδίσει την κούρσα της ΑΙ» με τις ΗΠΑ επειδή «η ενέργειά της είναι δωρεάν».

Ο Elon Musk λέει πως «βάσει των τρεχουσών τάσεων, η Κίνα θα ξεπεράσει κατά πολύ τον υπόλοιπο κόσμο στο AI compute» επειδή θα έχει τριπλάσια παραγωγή σε σχέση με τις ΗΠΑ μέχρι τα τέλη του 2026.

Και η OpenAI έχει ζητήσει κυβερνητικές ενέργειες. «Οι ΗΠΑ ηγούνται παγκοσμίως στην ανάπτυξη της ΑΙ, αλλά η διατήρηση αυτού του πλεονεκτήματος απαιτεί πολύ περισσότερη ηλεκτρική ενέργεια από αυτήν που μπορούν να παρέχουν επί του παρόντος οι ΗΠΑ», δήλωσε σε σημείωμά της πέρυσι. «Τα ηλεκτρόνια είναι το νέο πετρέλαιο». (Ειρωνικό, δεδομένου ότι τα data ήταν αυτά που οι techies χαρακτήριζαν το «νέο πετρέλαιο»).

Το αν, όμως, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να δράσει –ή αν θα δράσει– είναι ασαφές. Την Τρίτη δήλωσε στην ομιλία του για την Κατάσταση της Ένωσης πως «λέμε στις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες πως έχουν την ευθύνη να εξασφαλίσουν τις ενεργειακές τους ανάγκες» ώστε «να μην ανεβούν κανενός οι τιμές ως καταναλωτή». Την επόμενη εβδομάδα φαίνεται πως θα το αναπτύξει περαιτέρω στη συνάντηση που θα έχει στον Λευκό Οίκο με στελέχη των Big Tech.

Μην περιμένετε όμως πως θα κουνήσει το μαγικό ραβδί. Θα είναι δύσκολο να προστατεύσει τους ψηφοφόρους από μια επαπειλούμενη πίεση στην ενέργεια, ακόμα και αν τραμπουκίσει τις τεχνολογικές εταιρείες για να χτίσουν τις δικές τους γεννήτριες.

Για να αναφέρουμε ένα ζήτημα: καθώς πολλά data centres χρησιμοποιούν γεννήτριες diesel ως backup, «θα πρέπει να αναμένονται αυξήσεις τιμών 20-50% σε μια σφιχτή παγκόσμια αγορά diesel» σύντομα, σύμφωνα με τον Philip Verleger, ενεργειακό οικονομολόγο.

Ένα άλλο τεράστιο πρόβλημα είναι η μεταφορά της ηλεκτρικής ενέργειας. Η Κίνα έχει τρέξει για να κατασκευάσει γραμμές υψηλής τάσης τα τελευταία χρόνια. Η Αμερική όμως όχι. Αυτό δεν μπορεί να διορθωθεί από τον ιδιωτικό τομέα ή από πολιτείες χωρίς ομοσπονδιακές ενέργειες, επειδή οι γραμμές συνήθως περνούν τα πολιτειακά σύνορα. Ωστόσο, μέχρι τώρα ελάχιστα έχουν γίνει –είτε από Δημοκρατικούς ή από Ρεπουμπλικάνους πρόεδρους.

«Το 2008, ένα νέο project μεταφοράς ενέργειας χρειαζόταν συνήθως λιγότερο από δύο χρόνια για να συνδεθεί. Αλλά μέχρι το 2024 ήταν πάνω από 4,5 χρόνια», σημειώνει η Heather Boushey, πρώην οικονομική σύμβουλος στον Λευκό Οίκο του Τζο Μπάιντεν.

Ακόμα χειρότερα, ο Τραμπ συνεχίζει τον ιδεολογικό πόλεμο κατά της ανανεώσιμης ενέργειας. Ναι, η Κίνα χρησιμοποιεί ορυκτά καύσιμα για να επεκτείνει το δίκτυό της (δυστυχώς και με άνθρακα). Αλλά όπως σημειώνει ο Kyle Chan, ειδικός σε θέματα ενέργειας στο Brookings Institution, «πάνω από το ήμισυ της πρόσφατης ανάπτυξης της ηλεκτρικής ενέργειας της Κίνας κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας έχει προέλθει από πηγές καθαρής ενέργειας, όπως ο αέρας, ο ήλιος και η υδροηλεκτρική ενέργεια».

Είναι φθηνό και γρήγορο να εγκατασταθούν οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), ακόμα και χωρίς να σημειώνονται τα οφέλη τους στην κλιματική αλλαγή. Αλλά το μοτό «drill, baby, drill» (γεωτρήσεις πάση θυσία) του Τραμπ τον καθιστά απρόθυμο να υιοθετήσει τις ΑΠΕ ακόμα και ως συμπληρωματική πηγή ενέργειας, πόσο μάλλον ως αντικαταστάτη των ορυκτών καυσίμων.

Πράγματι, το περασμένο καλοκαίρι το υπουργείο Ενέργειας τερμάτισε μια εγγύηση δανείου 4,9 δις. δολαρίων για μια γραμμή ενέργειας 800 μιλίων της «Grain Belt Express» που σκοπό είχε να μεταφέρει αιολική ενέργεια από το Κάνσας στο Ιλινόι και την Ιντιάνα. Αυτό είναι τρελό.

Μπορεί λοιπόν η Αμερική να κλείσει το χάσμα με την Κίνα; Κάποιοι αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου λένε πως μπορεί, χρησιμοποιώντας ομοσπονδιακές εξουσίες για να εγκαταστήσει γραμμές μεταφοράς και αναγκάζοντας τις Big Tech να πληρώσουν για τεράστιες ενεργειακές επενδύσεις.

Ο David Victor, καθηγητής του UC San Diego, θεωρεί πως θα βοηθήσει και η περισσότερη καινοτομία. «Το πραγματικά μεγάλο μελλοντικό στόρι στην ενέργεια θα είναι η καινοτομία εξοικονόμησης ενέργειας για τα τσιπ», λέει. «Πολλά από τα σενάρια για την ακόρεστη ενεργειακή ανάπτυξη για τα data centres είναι ανόητα, αφού πολλά από αυτά τα projects δεν θα χρειαστούν, ιδιαίτερα αν σκάσει η φούσκα της ΑΙ».

Ας ελπίσουμε. Αν όμως δεν συμβεί αυτό –ή μέχρις ότου συμβεί– το σίριαλ θα είναι μια ακόμη απόδειξη του γιατί οι συντονισμένες, προληπτικές και ρεαλιστικές πολιτικές μπορούν να ξεπεράσουν σε απόδοση ένα σύστημα διακυβέρνησης που μαστίζεται από πόλωση και υπερβολική χρηματιστικοποίηση.

Οι μελλοντικοί ιστορικοί των ΗΠΑ μπορεί να θρηνήσουν. Αλλά αυτή τη στιγμή, οι επενδυτές στον τομέα της τεχνολογίας θα πρέπει να σκεφτούν τα βρώμικα προβλήματα της εξουσίας στον πραγματικό κόσμο – τόσο σε πολιτικό, όσο και σε κυριολεκτικό επίπεδο.

Watch Now

© The Financial Times Limited 2026. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation