Ράχμαν: Η ειρήνη Τραμπ και οι πολλοί λόγοι για να... αποτύχει

Αλλά η όποια ειρήνη, πιθανόν θα είναι εύθραυστη. Όπως και αν επιλέξει ο Τραμπ να την πουλήσει, η συμφωνία που είναι προγραμματισμένο να υπογραφτεί στη Γενεύη την Παρασκευή δεν συνιστά μόνιμη διευθέτηση.

Είναι μια παράταση της τρέχουσας εκεχειρίας για 60 ημέρες –που θα επιτρέψει το σταδιακό άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού του Ιράν. Υπάρχει μια υπόσχεση για επίλυση των ζητημάτων που αφορούν τα πυρηνικά μέσω διαπραγματεύσεων που θα συνδέονται με μια δέσμευση για σταδιακή άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν.

Είναι εύκολο να δούμε πώς μπορούν όλα να καταρρεύσουν. Η ισραηλινή κυβέρνηση είναι δυσαρεστημένη –ιδιαίτερα για την ανακοίνωση πως η εκστρατεία της κατά της Χεζμπολάχ στον Λίβανο θα πρέπει να τελειώσει.

Εν όψει εκλογών –και εν μέσω διακομματικής καταδίκης της ειρηνευτικής συμφωνίας στο Ισραήλ- ο Μπενιαμίν Νετανιάχου μπορεί να νιώσει την ανάγκη να επαναλάβει τις επιθέσεις κατά της Χεζμπολάχ, ιδιαίτερα αν βομβαρδίσει το βόρειο Ισραήλ. Το Ιράν μπορεί τότε να απαντήσει με πλήγματα στο Ισραήλ.

Ο Λίβανος είναι απλά το πιο προφανές σημείο ανάφλεξης. Ένα σταδιακό άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ –ενόσω θα ξεκινούν οι διαπραγματεύσεις για το ακανθώδες θέμα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν- αφήνει μπόλικο περιθώριο για διαμάχες και παρανοήσεις. Υπό τις τρέχουσες συνθήκες, μια σταδιακή άμβλυνση των εντάσεων –που θα στιγματίζονται από σποραδικές εξάρσεις βίας- ίσως είναι πιο πιθανή απ’ ότι ένας πλήρης τερματισμός των εχθροπραξιών.

Χωρίς έναν ξεκάθαρο νικητή στον πόλεμο, η όποια ειρηνευτική συμφωνία έπρεπε να είναι συμβιβασμός. Η καλύτερη ένδειξη είναι πως οι σκληροπυρηνικοί όλων των πλευρών είναι δυσαρεστημένοι με τη συμφωνία.

Τα «γεράκια» στην Αμερική ήθελαν αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη ή, τουλάχιστον, μια ολοκληρωτική διάλυση του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Αλλά η αλλαγή καθεστώτος φαίνεται τώρα πως απέχει περισσότερο απ’ όσο στην αρχή του πολέμου. Και οι ιρανικές υποσχέσεις για μελλοντική συνεργασία στα πυρηνικά ζητήματα θα αντιμετωπιστούν με βαθύ σκεπτικισμό από πολλούς στην Ουάσιγκτον.

Τα «γεράκια» ανησυχούν επίσης πως το ξεπάγωμα των ιρανικών περιουσιακών στοιχείων και η άρση των κυρώσεων θα επιτρέψει στην ισλαμική δημοκρατία να ξαναχτίσει τον στρατό της και τους περιφερειακούς συμμάχους.

Την περασμένη εβδομάδα, ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκρέιαμ, κορυφαίος Ρεπουμπλικάνος σκληροπυρηνικός, πίεζε ακόμα τον Τραμπ να κλιμακώσει τον πόλεμο υλοποιώντας την απειλή του για κατάληψη της νήσου Χαργκ, που είναι ο βασικός κόμβος εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν. Αλλά οι στρατιωτικοί σύμβουλοι του Τραμπ θα τον προειδοποίησαν πως οποιαδήποτε αμερικανική κατοχική δύναμη θα ήταν εύκολος στόχος για ιρανική αντεπίθεση.

Η συμφωνία που έχει τώρα κλείσει, αντανακλά την αποτυχία της στρατιωτικής επιλογής.

Η ισραηλινή κυβέρνηση είναι ιδιαίτερα δυσαρεστημένη. Ο Αμιτ Σεγκαλ, δημοσιογράφος που πρόσκειται στον Νετανιάχου, αντέδρασε στην ανακοίνωση της συμφωνίας αναρτώντας μια φράση του Χέντρι Κίσινγκερ: «Μπορεί να είναι επικίνδυνο να είσαι εχθρός της Αμερικής, αλλά το να είσαι φίλος της Αμερικής είναι θανάσιμο».

Οι Ισραηλινοί φοβούνται πως το Ιράν έχει επιτυχώς συνδέσει το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ με την εκεχειρία στον Λίβανο –δένοντας τα χέρια του Ισραήλ σε έναν πόλεμο στα δικά του σύνορα. Ευρύτερα, φοβούνται πως το Ιράν, ο πιο επικίνδυνος αντίπαλός τους, έχει βγει ενισχυμένο από τον πόλεμο.

Αλλά και οι Ιρανοί σκληροπυρηνικοί επίσης φαίνονται εξοργισμένοι. Οι ειδήσεις της επικείμενης συμφωνίας προκάλεσαν διαδηλώσεις στην Τεχεράνη και σε περιφερειακές πόλεις -με συνθήματα κατά του υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, και του προέδρου της Βουλής Μοχαμάντ Μπαγκερ Γκαλιμπάφ.

Οι επικριτές της προτεινόμενης συμφωνίας στο Ιράν λένε πως η Τεχεράνη ανταλλάσσει το άνοιγμα των Στενών με μια υπόσχεση για ελάφρυνση των κυρώσεων που οι ΗΠΑ μπορεί να μην υλοποιήσουν –ιδιαίτερα αφού θα μπορούσε να μπλοκαριστεί στο Κογκρέσο.

Ανάμεικτα συναισθήματα θα υπάρξουν και στα κράτη του Κόλπου. Χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα χρειάζονται διακαώς έναν διακανονισμό που θα επιτρέπει την ελεύθερη ροή ενεργειακών εξαγωγών από τα Στενά –και θα αποκαθιστά την εμπιστοσύνη στη σταθερότητα της περιοχής.

Αλλά η εύθραυστη ειρήνη που θα στιγματίζεται από περιστασιακά πλήγματα από drones ή πυραυλικές επιθέσεις μπορεί να μην είναι αρκετή για να καθησυχάσει τους τουρίστες και τους ξένους εργαζόμενους. Μέρος της ζημιάς που έχει προκληθεί σε βασικές υποδομές, όπως τη μονάδα υγροποιημένου φυσικού αερίου Ρας Λαφαν στο Κατάρ, θα μπορούσε να χρειαστεί αρκετά χρόνια για να επιδιορθωθεί.

Τα κράτη του Κόλπου θα πρέπει επίσης να κάνουν κάποια ενδοσκόπηση ως προς την μελλοντική τους γεωπολιτική θέση. Πολλοί ιθύνοντες στην περιοχή παραμένουν εξοργισμένοι που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπέλυσαν πόλεμο στο Ιράν ενάντια στις συμβουλές τους. Αλλά είναι επίσης εξοργισμένοι που η Τεχεράνη τους έβαλε στο στόχαστρο για αντίποινα, παρά το γεγονός ότι δεν συμμετείχαν άμεσα στην αρχική αμερικανο-ισραηλινή επίθεση.

Τους επόμενους μήνες και χρόνια, τα κράτη του Κόλπου θα έρθουν αντιμέτωπα με ένα σοβαρό δίλλημα: να ενισχύσουν τη σχέση τους με τις ΗΠΑ –με ορισμένους να κινούνται ακόμα πιο κοντά στο Ισραήλ- στη βάση ότι δεν υπάρχουν εύλογοι εναλλακτικοί εταίροι στον τομέα της ασφάλειας; Ή να αποφασίσουν πως η σύγχρονη Αμερική είναι απλά πολύ αλλοπρόσαλλη και αναξιόπιστη ως σύμμαχος –και να αρχίσουν σιωπηρά να επιδιώκουν μια συμφωνία με το Ιράν;

Ο ίδιος ο Τραμπ έχει μακρύ ιστορικό να επαναλανσάρει την αποτυχία –είτε πρόκειται για χρεοκοπημένο καζίνο, είτε για χαμένες εκλογές – ως επιτυχία. Θα κινηθεί ταχέως να κάνει το ίδιο με αυτόν τον αποτυχημένο πόλεμο για αλλαγή καθεστώτος. Αλλά για να το κάνει αυτό, θα χρειαστεί μια μακρά περίοδο ησυχίας στην οποία το Ιράν και η Μέση Ανατολή θα φύγουν από τα πρωτοσέλιδα.

Ίσως ζητάει πολλά.

© The Financial Times Limited 2026. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation