C.Lagarde: Το δημοσιονομικό φρένο στην ανάπτυξη

Αν οι ρυθμιστές δράσουν αποφασιστικά, από κοινού και άμεσα πάνω στη διπλή προτεραιότητα της δημοσιονομικής προσαρμογής και της ανάπτυξης, η εμπιστοσύνη μπορεί να αποκατασταθεί και η ανάπτυξη να συντηρηθεί.

Δημοσιεύθηκε: 16 Αυγούστου 2011 - 13:07

Christine Lagarde*

C.Lagarde: Το δημοσιονομικό φρένο στην ανάπτυξη

Η αναταραχή που επικρατεί στις αγορές και φαίνεται από τη μεγάλη αύξηση στην αβεβαιότητα έχει πλήξει την εμπιστοσύνη στην παγκόσμια οικονομία και έκανε αρκετούς να σχολιάσουν πως όλες οι στρατηγικές έχουν εξαντληθεί. Όμως, αυτή η εντύπωση είναι εσφαλμένη - και θα μπορούσε να οδηγήσει σε παράλυση.

Όταν ξέσπασε η κρίση στα τέλη του 2008, οι διεθνείς ρυθμιστές έδρασαν συντονισμένα με κοινό σκοπό. Οι κινήσεις τους μας έσωσαν από ένα δεύτερο μεγάλο κραχ, προσφέροντας στήριξη στην ανάπτυξη, πατάσσοντας τη σκλήρυνση στις χρηματοοικονομικές αρτηρίες, απορρίπτοντας τον προστατευτισμό και παρέχοντας πόρους στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Και πρέπει αυτό να το επαναλάβουμε όχι μόνο για να αποφύγουμε τον κίνδυνο διπλής ύφεσης αλλά και για να βάλουμε τον κόσμο στον δρόμο της σταθερής, βιώσιμης και ισορροπημένης ανάπτυξης.

Η κατάσταση σήμερα διαφέρει από το 2008. Τότε, η αβεβαιότητα προερχόταν από την κακή κατάσταση των χρηματοπιστωτικών οίκων. Σήμερα, προέρχεται από τις αμφιβολίες για την πορεία των κρατών. Τότε, η απάντηση ήταν πρωτοφανής πιστωτική στήριξη, άμεση τόνωση των τραπεζών και κάποια δόση δημοσιονομικής ενίσχυσης. Σήμερα, η νομισματική πολιτική είναι πιο συγκρατημένη, τα τραπεζικά προβλήματα απαιτούν και πάλι αντιμετώπιση και η κρίση έχει προκαλέσει αδιέξοδα στο δημόσιο χρέος, το οποίο κινείται 30 ποσοστιαίες μονάδες βάσης υψηλότερα επί του ΑΕΠ σε σχέση με το παρελθόν, κατά μέσο όρο, στις προηγμένες οικονομίες.

Έτσι, δεν υπάρχουν εύκολες απαντήσεις. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι δεν υφίστανται και επιλογές. Για τις ανεπτυγμένες οικονομίες υπάρχει μία αλάνθαστη ανάγκη για αποκατάσταση της δημοσιονομικής βιωσιμότητας μέσω αξιόπιστων προγραμμάτων. Παράλληλα, γνωρίζουμε ότι, αν πατήσουμε φρένο πολύ απότομα, θα πλήξουμε την ανάκαμψη και θα επιδεινώσουμε τις προοπτικές στην αγορά εργασίας. Γι' αυτό η δημοσιονομική προσαρμογή πρέπει να βρει τη χρυσή τομή.

Το μυστικό για την ορθή προσαρμογή είναι ο σωστός συντονισμός. Αυτό που χρειάζεται είναι ένα διπλό επίκεντρο στη μεσοπρόθεσμη προσαρμογή και στη βραχυπρόθεσμη στήριξη της ανάπτυξης και της απασχόλησης. Μπορεί να ακούγεται αντιφατικό, αλλά υπάρχει αμοιβαία τόνωση αυτών των δύο. Οι αποφάσεις για τη μελλοντική προσαρμογή και η αντιμετώπιση των προβλημάτων που φέρνουν βιώσιμη δημοσιονομική βελτίωση δημιουργούν χώρο για τις στρατηγικές στήριξης της ανάπτυξης και της απασχόλησης. Με την ίδια λογική, η στήριξη της ανάπτυξης βραχυπρόθεσμα είναι καίριας σημασίας για την αξιοπιστία οποιασδήποτε απόφασης για προσαρμογή.

Θα συμφωνήσουν οι αγορές με μια τέτοια προσέγγιση; Σε ορισμένες χώρες, οι αγορές δείχνουν να πιέζουν για κάθετη δημοσιονομική προσαρμογή. Και ορισμένοι ρυθμιστές έχουν αποφασίσει ότι αυτός ο δρόμος πρέπει να χαραχτεί. Όμως σε αρκετές άλλες, το βραχυπρόθεσμο επίκεντρο μπορεί να είναι εσφαλμένο. Θα πρέπει να θυμόμαστε ότι οι αγορές κινούνται με διπλό σκεπτικό: αν και απεχθάνονται τα μεγάλα δημόσια χρέη, απεχθάνονται επίσης, περισσότερο, τους χαμηλούς ή αρνητικούς ρυθμούς ανάπτυξης.

Βεβαίως, τα μεγέθη των βραχυπρόθεσμων μέτρων ποικίλλουν ανά χώρα. Τα κράτη με υψηλά επίπεδα χρέους που βρίσκονται υπό την πίεση των αγορών δεν έχουν πολλά περιθώρια και οφείλουν να συνεχίσουν τη δημοσιονομική προσαρμογή. Άλλα όμως έχουν τη δυνατότητα βραδύτερων ρυθμών προσαρμογής, σε συνδυασμό με μέτρα τόνωσης της ανάπτυξης.

Μπορούν να γίνουν όλα αυτά; Η άποψη ότι η τρέχουσα διεθνής συγκυρία δεν μας αφήνει περιθώρια επιλογών είναι εσφαλμένη. Όπως και το 2009, έχουμε φθάσει σε ένα σημείο όπου οι κινήσεις όλων των κρατών που κάνουν ό,τι μπορούν θα έχουν αθροιστική επίδραση πολύ μεγαλύτερη απ' όσο ορισμένων μόνο. Οι προτεραιότητες είναι ξεκάθαρες: αξιόπιστη μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική προσαρμογή, σε συνδυασμό με επιθετική μελέτη όλων των πιθανών μέτρων που θα μπορούσαν να έχουν αποτέλεσμα στην υποστήριξη της βραχυπρόθεσμης ανάπτυξης.

Αν η παγκόσμια ανάπτυξη διολισθήσει, τα βάρη θα γίνουν αισθητά έντονα και ευρύτατα. Αν οι ρυθμιστές δράσουν αποφασιστικά, από κοινού και άμεσα πάνω σε αυτές τις προτεραιότητες, η εμπιστοσύνη μπορεί να αποκατασταθεί και να συντηρηθεί η ανάπτυξη.

*Η αρθρογράφος είναι επικεφαλής του International Monetary Fund.

© The Financial Times Limited 2011. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation