Ακόμη και στα 2,5 δισ. ευρώ μπορεί να φτάσουν οι επενδύσεις σε μπαταρίες που θα μπουν στη πρίζα από φέτος μέχρι και τα τέλη του 2028, μετριάζοντας κάπως τις παρενέργειες από τις μαζικές περικοπές «πράσινης» ενέργειας και καλύπτοντας σταδιακά το μεγάλο κενό που χωρίζει την ελληνική αγορά από τις γειτονικές της, όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία και η Ιταλία.
Από τα συνολικά 630 MW που λειτουργούν σήμερα στην ελληνική αγορά και αφορούν κυρίως μπαταρίες για εμπορική χρήση, που ενισχύθηκαν μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, ο στόχος είναι να φτάσουμε το 1 GW στα τέλη του έτους, το 1,5 GW μέχρι το καλοκαίρι του 2027 και τα 3 GW στα τέλη του 2028.
Και αν έχει μπει μέχρι τότε στη πρίζα και το μεγάλο έργο της αντλησιοταμίευσης, δηλαδή το project της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή στην Αμφιλοχία, ισχύος 680 MW, θα μιλάμε για αποθήκευση κοντά στα 4 GW.
Αναγνωρίζοντας τις μεγάλες καθυστερήσεις, τις πιέσεις που δημιουργούν στις επενδύσεις οι όλο και μεγαλύτερες περικοπές φθηνής ενέργειας και το πόσο υστερεί η χώρα έναντι των γειτόνων μας - 1,7 GW διαθέτει ήδη η Ρουμανία, άνω των 3,3 GW η Βουλγαρία και κοντά στα 7,7 GW η Ιταλία, το ΥΠΕΝ επιχειρεί να επιταχύνει τις διαδικασίες σε δύο μέτωπα, ανοίγοντας το δρόμο σε δεκάδες ή και εκατοντάδες αιτήσεις έργων που περιμένουν στην ουρά.
- Η πρώτη μεγάλη ομάδα αφορά φωτοβολταϊκά και αιολικά με ενσωματωμένο σύστημα αποθήκευσης, που αθροίζουν μπαταρίες ισχύος 2,5 GW και που στη συντριπτική τους πλειοψηφία αφορούν έργα με κοινό σημείο σύνδεσης. Συνήθως πρόκειται για clusters φωτοβολταικων που συνδέονται στο ίδιο σημείο με το σύστημα, επιτυγχάνοντας έτσι μείωση του κόστους κατασκευής και αποδοτικότερη αξιοποιήση του διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου.
- Η δεύτερη ομάδα αφορά τις merchant standalone μπαταρίες της πρόσκλησης του ΥΠΕΝ, ισχύος 4,7 GW, δηλαδή τα αυτόνομα έργα που λειτουργούν με αμιγώς εμπορικούς όρους, δεν έχουν τη παραμικρή ενίσχυση - επιδότηση, παρά αποκομίζουν έσοδα αποκλειστικά από τη συμμετοχή τους στην αγορά.
Τόσο η μία, όσο και η άλλη λίστα περιλαμβάνουν αθροιστικά μπαταρίες κοντά στα 7 GW, με τη συντριπτική πλειοψηφία να αφορά 2ωρης διάρκειας (συν κάποιες 4ωρης) και που αν μετουσιωθούν όλες σε έργα, τότε με βάση τις τρέχουσες τιμές, που εσχάτως έχουν υποχωρήσει σημαντικά, εκτιμάται ότι αθροίζουν επενδύσεις της τάξης των 2,5 δισ.
Αν τα επόμενα χρόνια μπουν σταδιακά στο σύστημα όλες αυτές οι μπαταρίες, απορροφώντας μέρος της πλεονάζουσας υπερπαραγωγής των φωτοβολταικών, θα υποχωρήσουν ως ένα βαθμό οι αρρυθμίες της ελληνικής αγοράς των ΑΠΕ και σίγουρα θα μειωθεί το gap με τις γειτονικές χώρες, χωρίς φυσικά αυτό να σημαίνει ότι εκείνες θα παραμείνουν στάσιμες και δεν θα συνεχίσουν να αυξάνουν το portfolio τους στην αποθήκευση.
Συνοψίζοντας την εικόνα στην ελληνική αγορά, οι εξελίξεις και τα χρονοδιαγράμματα που υποδηλώνουν το πέρασμα στην επόμενη πίστα, είναι τα παρακάτω:
* Σήμερα οι εγκατεστημένες μπαταρίες δεν ξεπερνούν σε ισχύ τα 630 MW. Εξ’ αυτών τα 100 MW είναι μικρά φωτοβολταικά πάνω στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ και η μερίδα του λέοντος, δηλαδή 530 MW καταλαμβάνει τα έργα αποθήκευσης των δύο πρώτων διαγωνισμών για επενδυτική και λειτουργική ενίσχυση από το Ταμείο Ανάκαμψης που μέχρι τις 30 Ιουνίου είχαν καταθέσει δήλωση ετοιμότητας. Αμφότεροι αφορούν ένα χαρτοφυλάκιο 700 MW.
Στη κατηγορία αυτή εντάσσονται standalone μπαταρίες όλων των μεγάλων ομίλων, δηλαδή ΔΕΗ (98 MW), Metlen (49 MW), Aktor (100 MW), Helleniq Energy (100 MW), More (72 ΜW), ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή (40 MW), ΗΡΩΝ (12 MW), κ.ά. Σπριντ προκειμένου να προλάβουν την έγκαιρη υλοποίηση, δίνουν την ίδια στιγμή οι 4ωρης διάρκειας μπαταρίες του 3ου διαγωνισμού, συνολικής ισχύος 200 MW, μετά και τη παράταση για δήλωση ετοιμότητας έως τις 30 Σεπτεμβρίου.
* Στη πρίζα μπήκε στις αρχές Ιουλίου, η μεγάλη merchant μπαταρία της κοινοπραξίας Metlen – όμιλος Καράτζη, ισχύος 330 MW, στη Θεσσαλία και χωρητικότητας 790 MWh. Σύμφωνα με τις πληροφορίες, η μπαταρία κάνει ένα πολύ μεγάλο ημερήσιο ταμείο, κρίνοντας και από τις εντυπωσιακές πλέον αποκλίσεις στην αγορά (9,80 ευρώ/MWh η ελάχιστη τιμή σήμερα στο Χρηματιστήριο Ενέργειας και 173,14 ευρώ/MWh η μέγιστη).
Ανάλογη τύχη με όρους merchant αναμένεται να έχει και η συστοιχία μπαταριών της ΗΡΩΝ (του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ) 162 Μεγαβάτ στη Θίσβη Βοιωτίας που επίσης μπαίνει προσεχώς στη πρίζα. Το σύνολο αθροίζει 492 MW.
*Στη μεγάλη κατηγορία των έργων ΑΠΕ με ενσωματωμένη μπαταρία, που αναλόγως με το έργο, είτε απαγορεύεται να απορροφά ενέργεια από το δίκτυο (ομάδα 11Α) είτε επιτρέπεται (ομάδα 11Α), σύντομα ο ΑΔΜΗΕ θα αρχίσει να χορηγεί όρους σύνδεσης. Τα συντριπτικά περισσότερα εδώ έργα (2 GW+) είναι όσα έχουν κοινό σημείο σύνδεσης στο δίκτυο, και στα οποία, ενάμισι χρόνο μετά τη θέσπιση του μέτρου (Δεκέμβριος 2024), δεν έχει δοθεί ούτε ένας όρος.
«Τις αμέσως επόμενες εβδομάδες ο ΑΔΜΗΕ θα αρχίσει να ξεμπλοκάρει το θέμα και να δίνει όρους σύνδεσης», όπως έλεγαν τη Πέμπτη πηγές του ΥΠΕΝ στο περιθώριο του συνεδρίου του Economist, θέμα στο οποίο αναφέρθηκε από το βήμα του ίδιου φόρουμ και ο επικεφαλής του διαχειριστή, Μάνος Μανουσάκης.
Τα επιλέξιμα έργα είναι οι συστοιχίες που αποτελούνται από φωτοβολταϊκά και είτε έχουν τεθεί σε λειτουργία μεταξύ 4 Ιουλίου - 31 Οκτωβρίου 2025, είτε είχαν εξασφαλίσει οριστική προσφορά σύνδεσης έως τις 31 Οκτωβρίου 2024. Εχουν κατοχυρώσει λειτουργική ενίσχυση ή δραστηριοποιούνται απευθείας στην αγορά χωρίς καθεστώς στήριξης.
* Στη κατηγορία των έργων της πρόσκλησης του ΥΠΕΝ με τα αυτόνομα merchant έργα (4,7 GW), όσα λειτουργούν με αμιγώς όρους αγοράς χωρίς ενισχύσεις, η ολοκλήρωση της αξιολόγησης των φακέλων είναι θέμα εβδομάδων, σύμφωνα με πηγές του υπουργείου. Το αργότερο έως τις αρχές Σεπτεμβρίου εκτιμάται ότι θα έχει βγει η λίστα προτεραιότητας, εκτός και αν υπάρξουν καθυστερήσεις, λόγω των βέβαιων και αρκετών ενστάσεων, όπως ακούγεται στην αγορά.