Ως μια κίνηση προς τη σωστή κατεύθυνση, η οποία ωστόσο δεν επαρκεί για να αντισταθμίσει τις σημαντικές οικονομικές επιβαρύνσεις που υφίσταται ο κλάδος, αξιολογούν παράγοντες της ακτοπλοϊκής αγοράς τη νέα κυβερνητική παρέμβαση ύψους 32 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους των ναυτιλιακών καυσίμων.
Όπως αναφέρουν στο Euro2day.gr πηγές της αγοράς, η συγκεκριμένη ενίσχυση αναμένεται να καλύψει ένα μικρό μόνο μέρος των πρόσθετων δαπανών που έχουν επωμιστεί οι εταιρείες, χωρίς όμως να αντιμετωπίζει το πρόβλημα που έχει δημιουργήσει η άνοδος των τιμών των καυσίμων.
Οπως μάλιστα σημειώνουν, οι πρόσθετες επιβαρύνσεις για τις ακτοπλοϊκές επιχειρήσεις εκτιμάται ότι υπερβαίνουν τα 300 εκατ. ευρώ για το 2026, ποσό πολλαπλάσιο της νέας κρατικής ενίσχυσης.
Ενδεικτικό του μεγέθους των πιέσεων είναι το γεγονός ότι, σύμφωνα με εκτιμήσεις παραγόντων της αγοράς, η ετήσια κατανάλωση ναυτιλιακών καυσίμων στην ελληνική ακτοπλοΐα ανέρχεται σε περίπου 700.000 τόνους. Οι τιμές των καυσίμων, που πριν από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή βρίσκονταν κοντά στα 500 ευρώ ανά τόνο, έχουν πλέον ξεπεράσει τα 1.000 ευρώ, με αποτέλεσμα το κόστος τους να έχει υπερδιπλασιαστεί.
Η εξέλιξη αυτή καθιστά, όπως αναφέρουν παράγοντες της αγοράς, ιδιαίτερα σημαντική την αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών του πετρελαίου, καθώς η κρατική στήριξη δεν μπορεί να αντισταθμίσει σε βάθος χρόνου τις επιβαρύνσεις που προκαλεί το αυξημένο ενεργειακό κόστος.
Σημειωτέον ότι η νέα ενίσχυση προστίθεται στην ήδη θεσμοθετημένη παρέμβαση ύψους έως 60 εκατ. ευρώ για την αποζημίωση των ακτοπλοϊκών εταιρειών λόγω των υποχρεωτικών εκπτώσεων, ανεβάζοντας τον συνολικό προϋπολογισμό των δύο μέτρων έως τα 92 εκατ. ευρώ.
Πρόκειται, ωστόσο, για δύο διαφορετικές παρεμβάσεις, καθώς τα 60 εκατ. ευρώ αφορούν τις υποχρεωτικές εκπτώσεις στα εισιτήρια και όχι την κάλυψη του αυξημένου κόστους των καυσίμων, για το οποίο προβλέπονται τα 32 εκατ. ευρώ.
Τα στενά περιθώρια για το 2027
Η μεγαλύτερη ανησυχία της αγοράς, πάντως, έγκειται στη διαχείριση της επόμενης χρονιάς και στη δυνατότητα των ακτοπλοϊκών εταιρειών να συνεχίσουν να απορροφούν τις αυξήσεις του λειτουργικού τους κόστους, χωρίς να τις μετακυλίουν στις τιμές των εισιτηρίων.
Όπως επισημαίνουν πηγές του κλάδου, κατά το τελευταίο έτος οι εταιρείες έχουν καταβάλει σημαντική προσπάθεια να συγκρατήσουν τους ναύλους, απορροφώντας μέρος των πρόσθετων δαπανών.
Τα περιθώρια, ωστόσο, για τη συνέχιση αυτής της πρακτικής έχουν περιοριστεί αισθητά και εάν οι τιμές των καυσίμων παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα, η διατήρηση της σημερινής τιμολογιακής πολιτικής το 2027 θα καταστεί δυσκολότερη.
Παράλληλα, παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι οι αυξημένες λειτουργικές δαπάνες ασκούν πρόσθετες πιέσεις στις επιχειρήσεις, σε μια περίοδο κατά την οποία ο κλάδος βρίσκεται αντιμέτωπος με σημαντικές ανάγκες ανανέωσης του στόλου και προσαρμογής στις περιβαλλοντικές απαιτήσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, οι εξελίξεις στη διεθνή αγορά πετρελαίου αποκτούν ιδιαίτερη βαρύτητα. Γνώστες του κλάδου υπογραμμίζουν ότι η ουσιαστική αποκλιμάκωση των τιμών των καυσίμων, σε συνδυασμό με τον τερματισμό της πολεμικής σύγκρουσης και την υποχώρηση της γεωπολιτικής αβεβαιότητας, θα μπορούσε να συμβάλει σημαντικά στην άμβλυνση των πιέσεων που δέχεται ο κλάδος.
Τι προβλέπει η νέα παρέμβαση
Το νέο μέτρο προβλέπει οικονομική ενίσχυση ύψους 0,16 ευρώ ανά λίτρο ναυτιλιακού καυσίμου, για προμήθειες που πραγματοποιούνται από την 1η Σεπτεμβρίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.
Η ενίσχυση αφορά τόσο τις ακτοπλοϊκές εταιρείες που εκτελούν δρομολόγια ελεύθερης δρομολόγησης όσο και εκείνες που εξυπηρετούν γραμμές δημόσιας υπηρεσίας, τις λεγόμενες άγονες γραμμές.
Για την εξειδίκευση των όρων εφαρμογής της βρίσκεται σε εξέλιξη συνεργασία των υπουργείων Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής και Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), με στόχο τη δημιουργία πλήρως ηλεκτρονικής διαδικασίας υποβολής, ελέγχου και καταβολής της ενίσχυσης, μέσω διασταύρωσης των σχετικών παραστατικών.
Η υλοποίηση του μέτρου προϋποθέτει την απαιτούμενη έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού μηχανισμού κρατικών ενισχύσεων METSAF, ενώ προβλέπεται δυνατότητα παράτασής του, εφόσον συνεχιστεί η κρίση στις τιμές των καυσίμων και παραταθεί το αντίστοιχο ευρωπαϊκό πλαίσιο.