Η προετοιμασία που έχει γίνει μέχρι τώρα για τον ελληνοϊταλικό αγωγό φυσικού αερίου και η δυνατότητά του να μεταφέρει πολύ σύντομα αέριο του Αζερμπαϊτζάν όχι μόνο στην Ιταλία αλλά και σε χώρες της ΝΑ. Ευρώπης είναι τα κυριότερα πλεονεκτήματα του σχεδίου συγκριτικά με τα άλλα ανταγωνιστικά σχέδια.

Αυτό τονίζουν στο euro2day υψηλόβαθμα στελέχη της ΔΕΠΑ, η οποία σε συνεργασία με την ιταλική Edison κατέθεσε την περασμένη Παρασκευή στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν την πρότασή της για τον αγωγό ITGI.

Oι εμπλεκόμενες στα επιμέρους σχέδια κοινοπραξίες (ITGI, TAP, Nabucco, South East Europe Pipeline) βρίσκονται σε θέση μάχης, καθώς η κάθε μία υποστηρίζει την πληρότητα και τα οικονομικά πλεονεκτήματα του δικού της σχεδίου.

Ωστόσο, εφόσον ισχύσουν τα κριτήρια που έχει θέσει η αζερική Socar, οι αγωγοί που θα διαγκωνιστούν προκειμένου να συνθέσουν τον «Νότιο Διάδρομο» θα είναι ο ελληνοϊταλικός ITGI και ο Trans Adriatic Pipeline (ΤΑΡ).

Οι δύο αγωγοί διαθέτουν κοινά χαρακτηριστικά. Έχουν την ίδια δυναμικότητα, δηλαδή περίπου 12 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου τον χρόνο, και διασχίζουν ελληνικό έδαφος, από το ύψος της Θεσσαλονίκης ο πρώτος και από την Κομοτηνή ο δεύτερος.

Ο ITGI καταλήγει στην Ιταλία υποθαλασσίως από τις ακτές του Ιονίου, ενώ ο δεύτερος συνεχίζει μέσω της δυτικής Μακεδονίας προς την Αλβανία, από τις ακτές της οποίας καταλήγει και πάλι υποθαλασσίως στην Ιταλία.

Ωστόσο, οι δύο αγωγοί έχουν και κάποιες διαφορές, οι οποίες ενδέχεται να λειτουργήσουν καταλυτικά στη διαδικασία επιλογής. Ο ITGI διέρχεται μόνο εδάφη κοινοτικών χωρών, ενώ ο ΤΑΡ και εδάφη της Αλβανίας, η οποία θα αργήσει ακόμη να γίνει κοινοτικό κράτος. Διαφέρουν επίσης στον βαθμό ωριμότητας και στις προοπτικές που παρουσιάζουν για την τροφοδοσία και άλλων χωρών.

Ο ITGI, λόγω της πολύχρονης προετοιμασίας που προηγήθηκε, αναφέρουν τα στελέχη της ΔΕΠΑ, βρίσκεται σε τέτοιον βαθμό ωριμότητας ώστε, αν έπαιρνε το πράσινο φως από την πλευρά των Αζέρων, θα μπορούσε να αρχίσει να κατασκευάζεται αμέσως.

Συγκεκριμένα, έχει εξασφαλίσει τις διοικητικές εγκρίσεις από τις Αρχές της Ελλάδας και της Ιταλίας, ενώ οι μελέτες για τη χερσαία και τη θαλάσσια όδευσή του βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο. Μάλιστα, σε εξέλιξη βρίσκεται η δεύτερη φάση διεθνούς διαγωνισμού της Ποσειδών Α.Ε., δηλαδή της μικτής εταιρίας του υποθαλάσσιου αγωγού, για την προμήθεια των σωλήνων του τμήματος αυτού.

Ένα ακόμη στοιχείο του ITGI που θα εκτιμηθεί είναι η διέξοδος που προσφέρει για τη διείσδυση του αζερικού αερίου στις χώρες της ΝΑ. Ευρώπης μέσω του ελληνοβουλγαρικού αγωγού IGB. Ο αγωγός αυτός, που υποστηρίζεται και χρηματοδοτείται σε σημαντικό ποσοστό από την Ε.Ε., θα συνδεθεί με τα ήδη λειτουργούντα τμήματα του ελληνοϊταλικού αγωγού στο ύψος της Κομοτηνής και θα καταλήξει στη Στάρα Ζαγκόρα της Βουλγαρίας.

Ο ρόλος του χαρακτηρίζεται σημαντικός για την ασφάλεια της τροφοδοσίας χωρών όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία και η Ουγγαρία, οι οποίες ακόμη εξαρτώνται αποκλειστικά από το ρωσικό αέριο. Και στο έργο αυτό η πρόοδος είναι μεγάλη, αφού έχουν ανατεθεί οι λεπτομερείς τεχνικές και περιβαλλοντικές μελέτες. Έτσι, η κατασκευή του μπορεί να ξεκινήσει από το τέλος του 2012 και να είναι έτοιμος το 2014.

Αντίθετα με τον ITGI, ο ΤΑΡ βρίσκεται ακόμη στις πολύ αρχικές φάσεις σχεδιασμού. Μόλις πρόσφατα κατέθεσε στις ελληνικές αρχές τη μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Όσο για τις προοπτικές τροφοδοσίας και άλλων περιοχών, αυτές περιγράφονται ως μνημόνια συνεργασίας με κρατικές εταιρίες των δυτικών Βαλκανίων, τα οποία σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να υλοποιηθούν το αμέσως επόμενο διάστημα.

Ωστόσο, ένα από τα πλεονεκτήματα του ΤΑΡ είναι η πρόβλεψη για τη δημιουργία μεγάλων φυσικών αποθηκευτικών χώρων σε παλαιές εκμεταλλεύσεις πετρελαίου της Αλβανίας. Με την αξιοποίησή τους, ο ΤΑΡ φιλοδοξεί να καλύψει τις ανάγκες της ευρύτερης περιοχής για τήρηση αποθεμάτων ασφαλείας. Για τον λόγο αυτόν και η ΔΕΠΑ επιδιώκει να συμμετάσχει στην κατασκευή της υπόγειας αποθήκης στην περιοχή του Πρίνου.

Ανεξαρτήτως πάντως της τελικής επιλογής, οι δύο αγωγοί, στη φάση της κατασκευής τους, είναι φυσικό ότι θα προσφέρουν έργο σε εργολαβικές και σε άλλες επιχειρήσεις επί ελληνικού εδάφους, άρα θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας το συγκεκριμένο διάστημα.

Ωστόσο, από τη ΔΕΠΑ επιμένουν ότι η ελληνοϊταλική πρόταση προβλέπει επιπλέον και κατασκευή στη Θεσπρωτία του σταθμού συμπίεσης που είναι απαραίτητος για τη διέλευση του φυσικού αερίου από τον υποθαλάσσιο αγωγό.

Η λειτουργία του σταθμού αυτού θα προσφέρει μόνιμες θέσεις εργασίας αλλά και εργασία σε περιφερειακές επιχειρήσεις, που θα τονώσουν σε μόνιμη βάση την οικονομία της περιοχής.

Τέλος, η κατασκευή του χερσαίου σκέλους του ελληνοϊταλικού αγωγού θα δώσει τη δυνατότητα επέκτασης των δικτύων διανομής φυσικού αερίου στην κεντρική (Βέροια, Νάουσα, Έδεσσα) και στη δυτική Μακεδονία, όπως και στην Ήπειρο.

Όπως δε είναι γνωστό, η έλευση σε μία περιοχή του φυσικού αερίου δημιουργεί πολλαπλασιαστικά θετικά αποτελέσματα στην απασχόληση, με την είσοδο νέων ειδικοτήτων παροχής υπηρεσιών (τεχνικοί φυσικού αερίου), εμπορίας συσκευών και συστημάτων καύσης φυσικού αερίου, ενώ και η συμβολή του στην περιβαλλοντική αναβάθμιση των περιοχών είναι μεγάλη μέσω της υποκατάστασης του πετρελαίου θέρμανσης.