Στον τοίχο του συνδικαλιστή από τον οποίο εκπρόσωπος του Bloomberg πήρε συνέντευξη, πριν την αμερικανική εθνική εορτή, κρέμεται μια τρίχρωμη αφίσα που διακηρύσσει, με έντονα γράμματα, ότι οι υποστηρικτές του ελεύθερου εμπορίου είναι προδότες.
Ο άνθρωπος που ανάρτησε την αφίσα, κάνει εκστρατεία εδώ και δεκαετίες ενάντια στις εμπορικές συνθήκες που έχουν αδειάσει τις βιομηχανικές πόλεις των μεσοδυτικών πολιτειών. Είναι έτσι ο πιο ενθουσιώδης σύμμαχος ενός προέδρου που έχει κάνει τους δασμούς βασικό πυλώνα της οικονομικής του πολιτικής.
Σήμερα όμως έχει μια αυξανόμενη επιφύλαξη: τα υποσχεμένα εργοστάσια δεν έρχονται. «Ακόμα περιμένουμε αλλά μέχρι πότε», λέει ο συνδικαλιστής, χωρίς όμως να αποσύρει τη συμπάθειά του προς το πρόσωπο του προέδρου που υπερψήφισε.
Το παράδοξο αξίζει προσοχής. Από την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, η απασχόληση στον τομέα της μεταποίησης στις ΗΠΑ συνέχισε να μειώνεται. Περίπου 38.000 βιομηχανικές θέσεις εργασίας έχουν εξαφανιστεί σε ένα χρόνο, σύμφωνα με τα τελευταία στατιστικά στοιχεία του Γραφείου Στατιστικών Εργασίας.
Το μερίδιο της βιομηχανίας στη συνολική απασχόληση μειώθηκε στο 7,92%, ποσοστό που δεν έχει παρατηρηθεί στη μεταπολεμική περίοδο. Ορισμένοι υπολογισμοί, που χρονολογούνται από την ανακοίνωση των λεγόμενων δασμών της «Ημέρας Απελευθέρωσης» τον Απρίλιο του 2025, εκτιμούν την απώλεια σε σχεδόν 89.000 θέσεις εργασίας. Το ισοδύναμο του κλεισίματος περισσότερων από 2.800 εργοστασίων μεσαίου μεγέθους.
Η ιδέα πίσω από το δόγμα των δασμών του Λευκού Οίκου είναι απλή: να αυξηθεί η τιμή των εισαγωγών για να αναγκαστούν οι εταιρείες να επαναπατρίσουν την παραγωγή τους.
Τα ίδια τα αμερικανικά εργοστάσια, όμως, εξαρτώνται από εισαγόμενα εξαρτήματα, χάλυβα, αλουμίνιο ή ηλεκτρονικά. Δασμοί που αυξάνουν το δικό τους κόστος παραγωγής. Επομένως, οι κατασκευαστές πληρώνουν περισσότερα για την παραγωγή, χωρίς απαραίτητα να ακολουθεί η εγχώρια ζήτηση.
Η Federal Reserve Bank του Ρίτσμοντ σημείωσε πέρυσι ότι λίγο περισσότερες από τέσσερις στις δέκα εταιρείες είχαν αναθεωρήσει τα σχέδια προσλήψεων προς τα κάτω, ως άμεση αντίδραση στην εμπορική πολιτική.
Το Ανώτατο Δικαστήριο κατέρριψε μέρος του νομικού οπλοστασίου που χρησιμοποίησε ο πρόεδρος για να επιβάλει αυτούς τους δασμούς. Ωστόσο, αυτό δεν άλλαξε την πορεία. Η αβεβαιότητα, περισσότερο από το επίπεδο των ίδιων των δασμών, φαίνεται να επιβαρύνει τις επενδυτικές αποφάσεις.
Οι κατασκευαστικές δαπάνες στον μεταποιητικό τομέα μειώνονται εδώ και ενάμιση χρόνο. Έπεσαν κάτω από τα 200 δισεκατομμύρια δολάρια ανά τρίμηνο για πρώτη φορά από το 2023, αφού έφτασαν στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων τριάντα ετών.
Αυτή η αποσύνδεση δεν είναι μοναδική στην εποχή του Τραμπ. Ο μεταποιητικός τομέας των ΗΠΑ απασχολεί τώρα 12,6 εκατομμύρια ανθρώπους από σχεδόν 19,6 εκατομμύρια στο αποκορύφωμά του το 1979. Κάθε πρόεδρος εδώ και σαράντα χρόνια έχει υποσχεθεί τη βιομηχανική του αναγέννηση. Και ο καθένας έχει έρθει αντιμέτωπος με τον ίδιο βασικό μηχανισμό: κέρδη παραγωγικότητας και διεθνή ανταγωνισμό που είναι πολύ πιο δύσκολο να αντιστραφούν από μια απλή αύξηση των τελωνειακών δασμών.
Αυτό που διακρίνει το τρέχον επεισόδιο είναι η κλίμακα του στοιχήματος που πήρε ο Λευκός Οίκος, μεταξύ των επενδύσεων σε δημόσια κεφάλαια και της άμεσης πίεσης στους κατασκευαστές. Οι δασμοί δεν είναι πλέον μόνο ένα μέσο μεταξύ άλλων. Έχουν γίνει το επίκεντρο μιας ολόκληρης οικονομικής πολιτικής.
Αυτό που διαπιστώνει το Bloomberg, είναι λιγότερο μια αποκήρυξη παρά μια κούραση. Οι εργαζόμενοι που έφεραν τον Τραμπ στην εξουσία το 2016 και στη συνέχεια το 2024 συνεχίζουν, για πολλούς, να πιστεύουν στην υπεροχή του προστατευτισμού. Αμφιβάλλουν όλο και περισσότερο για τη θεραπεία. Πρόσφατες δημοσκοπήσεις αντικατοπτρίζουν αυτή τη στροφή. Περισσότεροι από έξι στους δέκα Αμερικανούς αποδοκιμάζουν τον χειρισμό των τιμών και του εμπορίου.
Ο παλιός συνδικαλιστής, ωστόσο, δηλώνει ότι δεν θα αλλάξει στρατόπεδο. Αλλά η επιφυλακτική σιωπή του για τα αποτελέσματα λέει πολλά. Στη βιομηχανική Αμερική, δεν υπάρχει πλέον ζήτηση για επιστροφή εργοστασίων. Απλώς οι εργάτες αναρωτιούνται αν ποτέ θα επιστρέψουν.
Όσο για τον σημερινό πρόεδρο, τους... «δουλεύει ψιλό γαζί» και αυτό ξέρει καλά να το κάνει.
Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.