Μιράν (Fed): Εντυπωσιάζει η Ελλάδα, η ΕΚΤ συνέβαλε στην ανάκαμψή της

Την οικονομία της Ελλάδας από την εποχή της κρίσης στην πορεία ανάπτυξής της εξήρε το μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ Στίβεν Μιράν, κατά τη διάρκεια της ομιλίας του στο αμφιθέατρο της Εθνικής Πινακοθήκης, προσκεκλημένος του Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών.  

Παράλληλα, τοποθετήθηκε σχεδόν για τα πάντα, για το πώς πρέπει να εφαρμόζουν τη νομισματική τους πολιτική οι κεντρικές τράπεζες, για την ανάγκη χαλαρότερου ρυθμιστικού πλαισίου, για τους δασμούς, για τον πληθωρισμό, για τη μείωση των επιτοκίων, αλλά και για τη δίωξη που έχει ασκηθεί στον διοικητή της αμερικανικής τράπεζας, Τζερόμ Πάουελ.

Στην εκδήλωση παραβρέθηκε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, σύσσωμη η ηγεσία της Τράπεζας της Ελλάδος (Γιάννης Στουρνάρας, Χριστίνα Παπακωνσταντίνου, Θοδωρής Πελαγίδης), ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου και η πρέσβειρα των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκιλφόιλ.

Στην εναρκτήρια ομιλία του, ο αξιωματούχος της Fed τόνισε ότι η Ελλάδα είναι μια ιστορία επιτυχίας, ωστόσο η επιτυχία αυτή συντελέστηκε βοηθούμενη από τρεις παράγοντες: τις μεταρρυθμίσεις, την απορρύθμιση της οικονομίας και τη χαλαρή νομισματική πολιτική της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

«Η ανάκαμψη της Ελλάδας από την κρίση που ξεκίνησε το 2009 ήταν δυνατή μόνο μετά την εφαρμογή ουσιαστικών και επώδυνων μεταρρυθμίσεων από τον ελληνικό λαό, συμπεριλαμβανομένης της χαλάρωσης των ασφυκτικών ρυθμίσεων σε πολλούς τομείς. Εκτός από τις άλλες μεταρρυθμίσεις που υιοθέτησε η Ελλάδα, η απορρύθμιση έδωσε στις επιχειρήσεις την ελευθερία να ανταγωνίζονται σε εθνικό και διεθνές επίπεδο και προώθησε την πρόσβαση των ατόμων στην οικονομία.

Η κυβέρνηση απελευθέρωσε τις υπηρεσίες ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου, ιδιωτικοποίησε αεροδρόμια, λιμάνια και υπηρεσίες κοινής ωφέλειας και μεταρρύθμισε τις διαδικασίες πτώχευσης και άλλους επιχειρηματικούς νόμους. Αν και είναι δύσκολο να ποσοτικοποιηθεί ο αντίκτυπος αυτών των μέτρων απορρύθμισης στην οικονομία, δεν υπάρχει αμφιβολία ότι συνέβαλαν στην αξιοσημείωτη επιστροφή στην οικονομική ανάπτυξη και στην άνοδο του βιοτικού επιπέδου».

Για τον Στίβεν Μιράν, η μακροοικονομική σταθερότητα έχει επιστρέψει στην Ελλάδα και αυτές οι μεταρρυθμίσεις βελτίωσαν τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής. Ενώ η νομισματική πολιτική καθορίζεται από την ΕΚΤ, η μετάδοσή της ποικίλλει εν μέρει ανάλογα με τον τρόπο με τον οποίο οι εθνικές κυβερνήσεις διαχειρίζονται τις οικονομίες τους.

Η Ελλάδα έχει διανύσει πολύ δρόμο, εντυπωσιάζοντας ολόκληρο τον κόσμο με την ανάκαμψή της. Παρά τις συζητήσεις γύρω από την έκθεση του Μάριο Ντράγκι, η Ελλάδα αποδεικνύει ότι οι στοχευμένες μεταρρυθμίσεις μπορούν να συμβάλουν στη δημιουργία βάσεων για μια πιο βιώσιμη και ισχυρή οικονομική ανάπτυξη, επεκτείνοντας την παραγωγική ικανότητα της οικονομίας, γνωστή ως πλευρά της προσφοράς. Αυτές οι βιώσιμες αυξήσεις της πραγματικής και της δυνητικής ανάπτυξης έχουν διαφορετικές επιπτώσεις στη νομισματική πολιτική από τις καθαρά κυκλικές αυξήσεις της ανάπτυξης, οι οποίες την ενισχύουν βραχυπρόθεσμα χωρίς να ενισχύουν την οικονομική δυναμική.

Η κατάλληλη νομισματική πολιτική και το παράδειγμα της Ελλάδας

Η εμπειρία της Ελλάδας αποδεικνύει πώς η σωστή νομισματική πολιτική φέρνει τα επιθυμητά αποτελέσματα, επισήμανε ο Στίβεν Μιράν, προσθέτοντας ότι αν η ΕΚΤ δεν είχε εφαρμόσει εξαιρετικά χαλαρή νομισματική πολιτική και δεν είχε προσαρμοστεί αποτελεσματικά στις διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις της Ελλάδας, το αποτέλεσμα για την Ελλάδα θα ήταν εντελώς διαφορετικό. Το αποτέλεσμα για την ευρωζώνη θα ήταν εντελώς διαφορετικό.

«Πιστεύω ότι οι κεντρικοί τραπεζίτες πρέπει να δίνουν τη μέγιστη προσοχή στις επιπτώσεις της ρύθμισης στην παραγωγικότητα, την παραγωγή και τις τιμές. Από αυτή την άποψη, η Ελλάδα και η ΕΚΤ έχουν φωτίσει το μονοπάτι και μας έχουν δείξει τον δρόμο. Έχω θέσει αυτό το ζήτημα στους συναδέλφους μου της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Ανοικτής Αγοράς και αναμένω να συνεχίσω να το κάνω καθώς προχωρούν οι συζητήσεις μας. Λοιπόν, νομίζω πρέπει να επισημάνω ένα γεγονός που με συγκλόνισε, δηλαδή ότι η ευρωζώνη έχει πλέον μεγαλύτερο εμπορικό έλλειμμα από την Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες, σωστά; Αυτό ήταν κάτι συγκλονιστικό για μένα όταν το έμαθα πριν από μερικές εβδομάδες», συμπλήρωσε.

Ο πληθωρισμός και οι δασμοί

Ερωτηθείς για το αν οι δασμοί των ΗΠΑ επηρεάζουν τον πληθωρισμό, ο αξιωματούχος της Fed ήταν κατηγορηματικά αρνητικός. 

«Δεν πιστεύω ότι οι δασμοί οδηγούν στον πληθωρισμό των αγαθών. Εκτός αν, κατά κάποιον τρόπο, οι τιμές των αγαθών προέβλεπαν την εξέλιξη των επόμενων εννέα μηνών, θεωρώ ότι είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς ότι οι δασμοί οδηγούν –με βάση όλα αυτά τα στοιχεία– οδηγούν τις τιμές των αγαθών. Ωστόσο, όσον αφορά το ερώτημα τι τις οδηγεί, για μένα είναι ένα ανοιχτό ερώτημα. Δεν έχω μια εύκολη απάντηση σε αυτό. Νομίζω ότι υπάρχουν μερικές πιθανότητες, καμία από τις οποίες δεν είναι πραγματικά ικανοποιητική.

Μία είναι ότι απλώς συνεχίζονται οι ανοδικές τάσεις μετά την πανδημία. Θα μπορούσε επίσης να οφείλεται σε άλλες διεθνείς εξελίξεις που δεν έχουν να κάνουν με τους δασμούς. Έχουμε αυξανόμενη χρήση ελέγχων των εξαγωγών στον τομέα της υψηλής τεχνολογίας, σε κρίσιμους τομείς ορυκτών. Αυτοί υπάρχουν εδώ και πολλά χρόνια. Δεν εμφανίστηκαν τον Απρίλιο, δεν εφευρέθηκαν τον Απρίλιο του 2025. Αυτοί οι περιορισμοί ισχύουν εδώ και πολλά χρόνια. Η Κίνα εφάρμοσε τον νόμο της σχετικά με τους περιορισμούς στις σπάνιες γαίες το 2016. Και παρόλο που ενέτειναν την εφαρμογή αυτού του νόμου το τελευταίο έτος, αυτοί οι νόμοι έχουν σχεδόν μια δεκαετία ζωής αυτή τη στιγμή.

Πιστεύω λοιπόν ότι είναι πολύ πιθανό να έχουν υπάρξει όλες αυτές οι διαταραχές στο διεθνές εμπόριο που συνεχίζονται εδώ και πολλά χρόνια και οδηγούν σε αύξηση του πληθωρισμού των αγαθών. Και νομίζω ότι είναι ένα εύκολο και επιπόλαιο και συμπέρασμα να αποδίδουμε όλη αυτή την αλλαγή στους δασμούς, όταν στην πραγματικότητα έχουν υπάρξει πολλές αλλαγές στο διεθνές εμπορικό σύστημα. Οι δασμοί είναι μόνο ένα μέρος αυτού. Αν αυτό ισχύει, είναι πιθανό ο πληθωρισμός των αγαθών να παραμείνει υψηλός για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Αν ο πληθωρισμός των αγαθών παραμείνει υψηλός για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, τότε αυτό ενδεχομένως αποτελεί πρόβλημα. Ωστόσο, δεν είναι ένα πρόβλημα που με ανησυχεί ιδιαίτερα από τη σκοπιά της νομισματικής πολιτικής, επειδή βλέπω μεγάλη αποπληθωριστική πίεση να προέρχεται από άλλα μέρη του δείκτη». 

Τα επιτόκια

Ερωτώμενος αν εξακολουθεί να πιστεύει ότι η Fed θα πρέπει να μειώσει τα επιτόκια κατά 150 μονάδες βάσης το 2026, ο κ. Μιράν διατήρησε αυτή την άποψη. 

«Οι 150 μονάδες βάσης που είναι η πρόβλεψή μου για την κατάλληλη νομισματική πολιτική για το έτος. Είναι αποτέλεσμα της ανάλυσής μου.

Φυσικά, αυτή η πρόβλεψη θα αλλάξει καθώς θα προκύπτουν εξελίξεις στην πολιτική που θα επηρεάσουν την οικονομία, καθώς θα προκύπτουν εξελίξεις στα οικονομικά στοιχεία, καθώς θα λαμβάνουμε περισσότερα στοιχεία για τον πληθωρισμό, καθώς θα λαμβάνουμε περισσότερα στοιχεία για την ανεργία. Και θα αναθεωρήσω την άποψή μου. Στις προβλέψεις του Σεπτεμβρίου, η πρόβλεψή μου για το τέλος του έτους ήταν μόνο 100 μονάδες βάσης, αντί για 150.

Άλλαξα την πρόβλεψή μου μετά τα στοιχεία που προέκυψαν μεταξύ Σεπτεμβρίου και Δεκεμβρίου και δεν έχω καμία αμφιβολία ότι θα την αλλάξω ξανά».

Το δολάριο και τα stablecoins

Σε ερώτηση για το αν η αποδυνάμωση του δολαρίου είναι θετική ή αρνητική εξέλιξη, ο Στίβεν Μιράν εξέφρασε την άποψη ότι από πλευράς νομισματικής πολιτικής το πιο σημαντικό είναι η χρηματοπιστωτική σταθερότητα κι έτσι το αν το δολάριο είναι ισχυρό ή αδύναμο περνάει σε δεύτερη μοίρα. 

Από την άλλη, όπως εξήγησε η υπερβολική ρύθμιση στον τραπεζικό κλάδο αποθάρρυνε τους απλούς πολίτες και τους οδήγησε σε εναλλακτικές πηγές χρηματοδότησης και επενδύσεων. Είναι λογικό, σύμφωνα με τον ίδιο, όταν κάποιος δεν πληροί τις προϋποθέσεις για να εκταμιεύσει ένα δάνειο να στραφεί εκτός του χρηματοπιστωτικού συστήματος. 

Σε αυτό το σημείο αναφέρθηκε στα stablecoins, για τα οποία υποστήριξε ότι η υιοθέτησή τους βοηθούν το δολάριο να αποκαταστήσει τη θέση του στις διεθνείς αγορές. 

Οι κεντρικοί τραπεζίτες και ο Πάουελ 

Σε ερώτηση που του ετέθη αν η ποινική δίωξη προς τον επικεφαλής της Fed Τζερόμ Πάουελ θα έχει αντίκτυπο στον πληθωρισμό, απέκλεισε κάθε τέτοιο ενδεχόμενο. 

Ωστόσο, απέστειλε ένα μήνυμα όταν του επισημάνθηκε η επιστολή στήριξης από κεντρικούς τραπεζίτες ανά τον κόσμο προς το πρόσωπο του Πάουελ.

Όπως υπογράμμισε, δεν είναι σωστό οι κεντρικοί τραπεζίτες να ασχολούνται με θέματα μη νομισματικής πολιτικής. Δεν είναι ακόμη περισσότερο σωστό να ασχολούνται με θέματα που δεν έχουν να κάνουν με τη νομισματική πολιτική εκτός της χώρας τους.