Ο Περσικός φέρνει παγκόσμιο σοκ στα τρόφιμα

Από τα Στενά του Ορμούζ περνά το 25% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Όλοι έχουν επικεντρωθεί σε αυτό. Όμως τα Στενά μεταφέρουν επίσης τα συστατικά λιπασμάτων που στηρίζουν περίπου το ήμισυ της παγκόσμιας προσφοράς τροφίμων, επισημαίνει σε άρθρο του στους Financial Times o Κρις Κρεμπς, ιδρυτής της Krebs Stamos Group και πρώην διευθυντής της Υπηρεσίας Κυβερνοασφάλειας και Ασφάλειας Υποδομών των ΗΠΑ.

Οι χώρες του Κόλπου αντιπροσωπεύουν το 49% της παγκοσμίως εμπορευόμενης ουρίας και το 30% της αμμωνίας, ευπαθή στοιχεία του κύκλου του αζώτου που καθιστά δυνατή τη γεωργία υψηλής απόδοσης. Όταν αυτή η αλυσίδα εφοδιασμού διακόπτεται, οι επιπτώσεις συσσωρεύονται σιωπηλά στη χημεία του εδάφους και λαμβάνεται υπόψη στις αποφάσεις φύτευσης τους επόμενους μήνες.

Οι εκτιμήσεις για τη φύτευση καλαμποκιού ήδη αναθεωρούνται προς τα κάτω, καθώς οι αγρότες στρέφονται στη σόγια, η οποία δεν απαιτεί πρόσθετο άζωτο. Αυτή η στροφή «κλειδώνει» απώλειες αποδόσεων πριν ακόμη μπει ένας σπόρος στο έδαφος.

Τώρα προσθέστε την Ουκρανία. Πριν από το πρώτο πλήγμα κατά του Ιράν, το παγκόσμιο σύστημα τροφίμων λειτουργούσε ήδη με μειωμένη ανθεκτικότητα -η Ουκρανία και η Ρωσία εξακολουθούν να αντιπροσωπεύουν περίπου το ένα τέταρτο του παγκόσμιου εμπορίου σιταριού και περίπου 400 εκατομμύρια άνθρωποι στη Μέση Ανατολή και την ανατολική Αφρική απορροφούν αυτό το σοκ προσφοράς εδώ και τρία χρόνια. Το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ δεν χτυπά ένα υγιές σύστημα. Χτυπά ένα ήδη αποδυναμωμένο, εξηγεί.

Το «ρολόι» των γεωργικών ζημιών μετριέται σε εβδομάδες. Το χειμερινό σιτάρι στις ΗΠΑ, την Ευρώπη και σε τμήματα της Μέσης Ανατολής χρειάζεται την τελική εφαρμογή αζώτου μέσα στις επόμενες τρεις έως τέσσερις εβδομάδες.

Το «ρολόι» της επισιτιστικής ασφάλειας μετριέται σε μήνες. Οι περισσότερες χώρες που εξαρτώνται από εισαγωγές διαθέτουν επαρκή αποθέματα σιτηρών για να απορροφήσουν μια βραχυπρόθεσμη διαταραχή, όχι όμως για να αντέξουν μια ολόκληρη καλλιεργητική περίοδο. Το Κέρας της Αφρικής βρίσκεται ήδη στο χείλος λιμού. Αυτό το ξεπερνά.

Τέλος, το γεωπολιτικό «ρολόι» μετριέται σε χρόνια. Αυξήσεις στις τιμές τροφίμων άνω του 30% έως 40% παρουσιάζουν τεκμηριωμένη συσχέτιση με πολιτική αστάθεια σε εύθραυστα κράτη εντός 6 έως 18 μηνών από το σοκ τιμών.

Εάν τα λιπάσματα δεν διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ σε δύο εβδομάδες, δεν θα συζητάμε πλέον -θα αποστέλλουμε βοήθεια. Εάν δεν διέρχονται σε τέσσερις εβδομάδες, θα διαχειριζόμαστε αστάθεια. Είναι ώρα να δράσουμε με βάση το αγροτικό ημερολόγιο, όχι το διπλωματικό, καταλήγει.